I SA/Łd 725/09

Dnia 11 grudnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – C. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 16 września 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił przyznania skarżącemu – C.K. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 20 października 2009 roku także odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki uzasadniające udzielenie prawa pomocy. Nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postanowienie to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 28 października 2009 roku. Następnie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 listopada 2009 roku, wezwano pełnomocnika skarżącego, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 11.037 zł. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył w dniu 1 grudnia 2009 roku ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnosząc tym razem jedynie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że przedstawiony we wniosku stan faktyczny sprawy został już wskazany w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi jednak na fakt, że nie uzyskał takiego zwolnienia zapożyczył się u najbliższych na kwotę 500 zł celem uiszczenia części wpisu i aktualnie wnosi o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych, tj. powyżej kwoty 500 zł. Skarżący wskazał także, iż wszystkie dokumenty dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego zostały załączone do pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 lipca 2009 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, przede wszystkim należy podkreślić, że skarżący skorzystał już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W efekcie wniesionego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 20 października 2009 roku odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie. Jednocześnie mimo - usilnie akcentowanej złej kondycji finansowej - był w stanie wygospodarować środki na pokrycie części wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Analiza oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach dowodzi przy tym, że sytuacja materialna skarżącego i jego możliwości płatniczych nie ulegała zmianie. Z tego powodu – przy ocenie niniejszego, drugiego wniosku o prawo pomocy – mimo zmiany zakresu żądania wnioskodawcy na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych – nie straciły na aktualności rozważania dotyczące sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego zawarte w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 października 2009 roku. Wychodząc z powyższych przesłanek, Referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek zwraca przede wszystkim uwagę na fakt, że wskazane przez skarżącego okoliczności faktyczne dotyczące tejże sytuacji budzą liczne zastrzeżenia co do ich wiarygodności, głównie z uwagi na rozbieżności pomiędzy oświadczeniami samego wnioskodawcy a przedłożonymi dokumentami mającymi te okoliczności potwierdzać. Rozbieżności te w pierwszej kolejności dotyczą miejsca zamieszkania skarżącego i związanego z tym kręgu osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Ze złożonego wniosku wynika bowiem, że skarżący posiada dom w A. II, gm. O. o pow. 200 m2, z uwagi jednak na separację faktyczną z żoną zamieszkuje w Ł. w lokalu przy ul. A, należącym do jego brata. Jednocześnie skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dziećmi: 16-miesięcznym K. oraz 4-letnią W.K.. Po czym wskazał, że w lokalu przy ul. A w Ł. zamieszkuje jedynie dzięki grzeczności brata. Z uwagi zaś na bardzo zły stan majątkowy nie pokrywa żadnych opłat z tytułu użytkowania tego mieszkania. Jednocześnie skarżący podkreślił, że z uwagi na separację z żoną nie partycypuje w jej dochodach. Następnie stwierdził, że w jego ocenie żona najprawdopodobniej nie osiąga żadnych dochodów. Dodał, że żona korzysta z urlopu wychowawczego. Z tego względu starał się przekazywać jej kwoty na pokrycie opłat. Jednakże wysokości tychże kwot nie podał, a ponadto przemilczał także kwestię pełnych wydatków na utrzymanie. Jedynym wydatkiem, jaki skarżący udokumentował, są alimenty zasądzone wyrokiem sądu. Nie wyjawił natomiast, kwestii wydatków na utrzymanie domu w A. II Gmina O. oraz ich wysokości. Przemilczał także kwotę wysokości rat kredytu zaciągniętego na budowę domu w A. II. W dalszej kolejności wskazać należy, iż rozbieżności dotyczą także kwestii wykazanych przez skarżącego dochodów. W tym względzie nie sposób dać wiary, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny jest wynagrodzenie w wysokości 1.120 zł netto. Ale nawet zakładając, iż skarżący osiąga dochody w tej wysokości i jednocześnie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego i płaci miesięcznie 1.000 zł, to nie sposób przyjąć, by z pozostałej części wynagrodzenia wynoszącej 120 zł miesięcznie był w stanie pokryć wydatki, choćby na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup domu. Okoliczności te czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż dochody skarżącego nie ograniczają się wyłącznie do wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji prezesa zarządu Spółki, a skarżący najprawdopodobniej posiada też oszczędności, których nie ujawnił we wniosku. Ponadto nie sposób dać też wiary, iż skarżący byłby w stanie przy wykazanych wyżej dochodach ponieść koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, którego minimalne wynagrodzenie, biorąc wartość zaskarżenia, wynosi 7.200 zł. Mając na uwadze powyższe, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienia tej przesłanki uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, czemu uprzednio dał także wyraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w powołanym na wstępie postanowieniu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)