I SA/Łd 727/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 2010 r. postanawia: przyznać i nakazać wypłatę z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S., prowadzącemu Kancelarię Radców Prawnych w Ł. przy A. 39 lok. 7A, kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu A. S.. Wyrokiem z 22 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. Wcześniej, w toku postępowania przed sądem, referendarz sądowy postanowieniem z 17 listopada 2015 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pełnomocnik strony, pismem z 29 stycznia 2016 r., złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Pismo to zawierało wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczenie, że koszty nie zostały pokryte w całości ani w części oraz załącznik w postaci dowodu wysłania opinii do skarżącego. Referendarz sądowy postanowieniem z 5 lutego 2016 r. przyznał pełnomocnikowi kwotę 3.600 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług. Ustalając wysokość należności powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że od 1 stycznia 2016 r. wysokość wynagrodzenia radców prawnych z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu stronom postępowania sądowoadministracyjnego, określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., nr 1804). Ponieważ wspomniana opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została złożona już w okresie obowiązywania nowej regulacji należało, zdaniem pełnomocnika, zastosować stawkę wynagrodzenia określoną w nowym rozporządzeniu, to jest: 7.200 zł. Ponadto pełnomocnik zwrócił uwagę na nakład pracy jaki musiał ponieść przy sporządzeniu opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza, postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Przepis ten, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 1 pkt 73 i art. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie do postępowań sądowych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do sądu 24 czerwca 2015 r., zatem postanowienie referendarza sądowego z 5 lutego 2016 r., na skutek wniesienia sprzeciwu, utraciło moc w całości, a wniosek pełnomocnika z urzędu, zawarty w piśmie z 29 stycznia 2016 r., podlega rozpoznaniu przez sąd. Pełnomocnik podnosi w sprzeciwie, że wysokość wynagrodzenia za sporządzoną przez niego opinię należało określić zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., nr 1804). Stanowisko to jest błędne. Przede wszystkim powołane przez niego rozporządzenie nie dotyczy wynagrodzeń udzielanych pełnomocnikom powołanym przez sąd w trybie prawa pomocy. Do tych sytuacji znajduje bowiem zastosowanie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., nr 1805), które podobnie jak rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych, weszło w życie 1 stycznia 2016 r. Ponadto w § 22 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu wskazano, że: do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Pod pojęciem "przepisy dotychczasowe" należy tu rozumieć przepisy powołanego już wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Z kolei kwestia "czasu zakończenia postępowania w danej instancji" wiąże się z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji. W analogicznej sytuacji Sąd Najwyższy, analizując treść przepisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych – w postanowieniu z 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZ 36/06 stwierdził, że przez pojęcie "zakończenie postępowania w (danej) instancji" trzeba rozumieć wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, a więc wydanie wyroku lub innego orzeczenia trwale zamykającego drogę do wydania wyroku. Podobnie należy rozumieć pojęcie "czasu zakończenia postępowania w danej instancji" użyte w cytowanym § 22 rozporządzenia z 22 października 2015 r. (por. postanowienie WSA z 18 lutego 2016 r., IV SA/Wr 93/15, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W rozpoznawanej sprawie wyrok sądu został wydany 22 grudnia 2015 r. Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której sąd wydał wyrok przed wejściem w życie nowego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.), do rozpoczętego postępowania w kolejnej instancji, toczącego się od momentu wydania tego wyroku, należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia. Wysokość należności dla pełnomocnika za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej określa § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Należność pełnomocnika w niniejszej sprawie wynosi połowę stawki minimalnej (7.200 zł), określonej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, czyli: 3.600 zł. Odnosząc się do żądania pełnomocnika, by przy określeniu wysokości wynagrodzenia sąd uwzględnił nakład pracy, jaki musiał ponieść przy sporządzeniu opinii, wskazać należy, że przyznanie wynagrodzenia w wysokości wyższej niż minimalna możliwe jest, gdy uzasadnia to niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r.). W niniejszej sprawie pełnomocnik reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, zatem sporządzając opinię miał pełną wiedzę co do istoty sprawy. Z treści zaś samej opinii wynika, że poza przytoczeniem regulacji prawnych i uwag związanych z wnoszeniem skarg kasacyjnych oraz opinii o braku podstaw do ich wniesienia, pełnomocnik strony w pełni zaakceptował i powielił argumentację przytoczoną przez sąd w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Nakład pracy pełnomocnika, ani też charakter przedmiotowej sprawy nie uzasadniają zatem zasądzenia wynagrodzenia w wysokości wyższej niż wynagrodzenie minimalne. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 7 cytowanego rozporządzenia z 28 września 2002 r., orzekł jak w sentencji. Ake.