I SA/Łd 728/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-08-31
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która nie wykonała zarządzenia referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku poprzez przedstawienie wyciągów bankowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu i ustanowienie adwokata), odmawiając jednocześnie zwolnienia od całości kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która nie wykonała zarządzenia referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku poprzez przedstawienie wyciągów bankowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu i ustanowienie adwokata), odmawiając jednocześnie zwolnienia od całości kosztów sądowych. Brak wykonania takiego zarządzenia uniemożliwia bowiem dokonanie pełnej oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Stowarzyszenia A. Do skargi załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z renty, jego matka z emerytury, jest osobą niepełnosprawną, ponosi wysokie koszty leczenia i spłaca kredyt. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o wyciągi bankowe, czego skarżący nie uczynił.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 sierpnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Stowarzyszenia A z tytułu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2009 roku do stycznia 2011 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – B. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. dc.
B. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Stowarzyszenia A z tytułu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2009 roku do stycznia 2011 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Do skargi skarżący załączył, złożony na urzędowym formularzu (PPF), wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
We wniosku tym skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Utrzymuje się z renty w kwocie 3.622,70 zł, a jego matka pobiera emeryturę w wysokości 1.300 zł. Nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w mieszkaniu należącym do matki.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił dodatkowo, że jest osobą niepełnosprawną. Choruje na cukrzycę i wiele schorzeń z nią związanych. Na leki oraz leczenie wydaje kwotę 800 zł miesięcznie. Ma trudności z chodzeniem, grozi mu amputacja kończyny dolnej. Skarżący podkreśli przy tym, że spłaca kredyt w wysokości 40.000 zł. Miesięczna rata kredytu wynosi ok. 2.000 zł, do tego dochodzą wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, co powoduje, że praktycznie całą rentę przeznacza na zobowiązania, leczenie i leki. W związku z tym korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół. Ponadto we wniosku skarżący zawarł oświadczenie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższych wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 22 lipca 2015 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego matkę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Wezwanie w powyższej kwestii zostało doręczone skarżącemu w trybie awizo w dniu 10 sierpnia 2015 roku. W zakreślonym terminie, który upływał w dniu 17 sierpnia 2015 r., skarżący nie nadesłał wyciągów bankowych.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką. Utrzymuje się z renty w kwocie 3.622,70 zł, a jego matka pobiera emeryturę w wysokości 1.300 zł. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, choruje na cukrzycę i schorzenia z nią związane. Ma trudności z chodzeniem, grozi mu amputacja kończyny dolnej. Skarżący nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje w mieszkaniu należącym do matki. Na leki oraz leczenie skarżący wydatkuje kwotę 800 zł miesięcznie. Ponadto spłaca kredyt w wysokości 40.000 zł. Miesięczna rata kredytu wynosi ok. 2.000 zł. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata. Dokonując takiej oceny sytuacji majątkowej skarżącego referendarz sądowy wziął pod uwagę jego sytuację zdrowotną i jej wpływ na możliwości płatnicze, a także wykazaną kwotę wydatków na leczenie oraz brak jakiegokolwiek majątku i na tej podstawie przyjął, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Aczkolwiek w niniejszej sprawie, nie mógł umknąć uwadze fakt, że skarżący nie wykonał zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2015 roku w zakresie nałożonego na niego obowiązku przedstawienia wyciągów bankowych. Okoliczność ta przesądziła o braku możliwości zwolnienia skarżącego od całości kosztów sądowych w sprawie, bowiem brak nadesłania tych wyciągów uniemożliwia dokonanie pełnej konfrontacji rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego z wykazaną kwotą wydatków. Podkreślić jednak należy, że odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka skarżącemu drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie w przyszłości (tj. zwolnienie od całości kosztów sądowych) w sytuacji braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 2 i
art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
dc.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło