I SA/Łd 729/12

Dnia 13 września 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu M. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 23 maja 2012 roku M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w określającą mu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 930 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie bowiem nie jest zdolny do ich poniesienia. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że M. B. wspólnie żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania aktualnie jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza. Działalność ta jednak w pierwszym kwartale tego roku przyniosła stratę na poziomie 2.200 zł, przy obrotach w wysokości 8.000 zł, w drugim kwartale skromny dochód przy obrotach na poziomie 15.000 zł. Skarżący zamieszkuje w domu, którego jest współwłaścicielem, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania domu w sezonie grzewczym wynoszą nawet 1.300 zł miesięcznie, przy czym opłaty za prąd wynoszą około 170-200 zł reszta tej kwoty to opłata za gaz. Z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w 2011 roku przyniosła przychód na poziomie 9.600 zł generując koszty w wysokości 4.840 zł i dając dochód w wysokości 4.759 zł. Łączny dochód skarżącego za rok 2011 wyniósł 10.714 zł. Żona skarżącego w 2011 roku uzyskała dochód z tytułu świadczeń z ubezpieczenia społecznego w wysokości 2.860, zaś prowadzona przez nią w 2011 roku działalność gospodarcza przyniosła stratę w kwocie 3.147 zł. Od grudnia 2011 roku zajęte zostały wszystkie posiadane przez skarżącego i jego żonę rachunki bankowe. Wysokość zgromadzonych na nich środków to kwota ok. 7 zł zaś wielkość dokonanych zajęć przekracza 200.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że M. B. wspólnie żoną, prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza. Działalność w pierwszym kwartale tego roku przyniosła stratę na poziomie 2.200 zł, przy obrotach w wysokości 8.000 zł, w drugim kwartale skromny dochód przy obrotach na poziomie 15.000 zł. Skarżący zamieszkuje w domu, którego jest współwłaścicielem, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczny stały koszt utrzymania domu stanowi opłata za prąd w wysokości 170-200 zł pozostałe koszty związane z opłatami za gaz uzależnione SA od pory roku, a w sezonie grzewczym kształtują się nawet na poziomie 1.100 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej tj. kwotę 930 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodzina dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na tym etapie postępowania uznać należy za przedwczesny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że sytuacja materialna skarżącego ulega zmianom, działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego w latach ubiegłych przynosiła skromne dochody, okoliczność jej nierentowności w pierwszym kwartale tego roku nie przekreśla prawdopodobieństwa przynoszenia dochodu w przyszłości i nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez skarżącego. Z powyższych względów za przedwczesne uznano orzekanie o kosztach sądowych występujących potencjalnie w przyszłości. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w sytuacji oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk