I SA/Łd 730/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-26

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wykazania trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, mimo deklarowanej trudnej sytuacji materialnej, dysponował środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
S.P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego w VAT za lata 2005-2006. Wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej, w tym dochody z pracy własnej i żony, obciążenia komornicze, ratę kredytu hipotecznego oraz zajęty majątek. Organ sądowy wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację finansową, które zostały dostarczone.
Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2005 roku oraz styczeń 2006 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – S. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. S.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2005 roku oraz styczeń 2006 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.365 zł skarżący złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A.. Majątek rodziny stanowią: dom o pow. 163 m2 oraz pojazd ciężarowy marki MAN (zajęty przez urząd skarbowy). Skarżący podał przy tym, że oboje z małżonką uzyskują dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 3.744,96 zł brutto. Obciążenie budżetu rodziny stanowią potrącenia komornicze w wysokości ok. 900 zł, rata kredytu hipotecznego w kwocie 1.350 zł oraz stałe wydatki, które zamykają się kwotą ok. 700 zł. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący dodatkowo wyjaśnił, że jest zatrudniony na stanowisku inspektora bhp w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie ma innych dochodów. Przeciwko niemu i żonie prowadzona jest egzekucja. Posiadany wspólny majątek małżonków został zajęty na poczet zobowiązań podatkowych. Podkreślił przy tym, że nie posiada żadnego majątku, który mógłby spieniężyć na pokrycie kosztów sądowych. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2011 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienie zaświadczenia o wysokości miesięcznych zarobków skarżącego i jego żony z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz nadesłanie kserokopii umowy kredytowej dotyczącej wykazanej we wniosku raty hipotecznej w wysokości 1.350 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wraz z pismem z dnia 8 lipca 2011 roku nadesłał wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenia o wysokości zarobków własnych i żony oraz kserokopię umowy kredytowej i harmonogramów spłaty rat kredytu. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przede wszystkim należy jednak zauważyć, że stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów i informacji źródłowych wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną A. Dochód małżonków zamyka się łączną kwotą 3.744,96 zł brutto. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki i potrącenia w łącznej kwocie 2.950 zł. Majątek rodziny stanowią przy tym: dom o pow. 163 m2 oraz pojazd ciężarowy marki MAN (zajęty przez urząd skarbowy). Jednocześnie analiza załączonych wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego przez A S.A. w W. dowodzi, że skarżący w okresie składania skargi, a następnie wniosku o przyznanie prawa pomocy, dysponował środkami w kwocie: 1.000 zł (wpłata gotówkowa w dniu 4 maja 2011 r.); 1.300 zł i 3.000 zł (wpłaty gotówkowe w dniu 24.05.2011 r.); 3.000 zł (wpłata gotówkowa w dniu 15.06.2011 r.); 2.000 zł (wpłata gotówkowa w dniu 22.06.2011 r.); 1.600 zł (wpłata gotówkowa w dniu 28.06.2011 r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także kwotę wpisu od skargi w niniejszej sprawie (1.365 zł), Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co więcej, w ocenie Referendarza sądowego, fakt dysponowania znacznymi środkami finansowymi, potwierdzonymi wpłatami gotówkowymi dokonanymi w wyżej opisanym okresie nie tylko nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, a wręcz przeciwnie świadczy o tym, iż kondycja finansowa skarżącego, mimo deklarowanej we wniosku kwoty dochodu rodziny, pozwala bezspornie przyjąć, że wnioskodawca dysponuje środkami umożliwiającymi uiszczenie kosztów sądowych, w tym zwłaszcza wpisu sądowego od wniesionej skargi. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło