I SA/Łd 731/13

Dnia 4 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013 roku na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 717,- (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 731/13 Uzasadnienie Aktem notarialnym z dnia [...] Rep. A [...] R. B. nabył samodzielne lokale mieszkalne nr 1 i nr 2, położone w Ł. przy ul. A. Strony umowy określiły łączną wartość tych lokali na kwotę 263.000 zł. Notariusz, jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych, od przedmiotowej transakcji pobrał podatek według stawki 2% (na podstawie art. 7 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j z 2010 r. Dz. U. Nr 101 poz. 646 z późn. Zm – zwanej dalej upcc) w wysokości 5.260 zł. Według organu podatkowego pierwszej instancji, podana w akcie notarialnym wartość nie odpowiadała wartości rynkowej zdefiniowanej w art. 6 ust. 2 upcc, wobec czego organ ten wystosował do strony wezwanie do podwyższenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej, określając jej wartość rynkową według własnej, wstępnej oceny na łączną kwotę 383.000 złotych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący poinformował, że nie wyraża zgody na podwyższenie wartości zakupionych lokali. Wobec powyższego wartość opisanych wyżej lokali określono z uwzględnieniem opinii biegłego na łączną kwotę 375.800 zł, stosownie do dyspozycji art. 6 ust. 4 upcc. Decyzją z dnia 30.10.2012 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 7.516 zł, stwierdzając jednocześnie, że jest to podatek wyższy od pobranego przez notariusza o 2.256 zł. Od powyższej decyzji w dniu 19.11.2012 r. skarżący złożył odwołanie zarzucając jej naruszenie przepisów: - art. 7, art. 77 § l i 80 Kpa poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do rzetelnego ustalenia wartości nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A., - art. 107 § 2 i 3 Kpa poprzez wykazanie się dowolnością w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie, z którego nie wynika, dlaczego wycena rzeczoznawcy wykonana na zlecenie organu podatkowego I instancji różni się od wyceny dokonanej na zlecenie komornika o blisko 80.000 zł, nie uwzględnia zalania, wilgoci i grzyba powstałych po opracowaniu wyceny przez biegłego na zlecenie komornika, a przed wyceną organu. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w czasie, gdy powstał obowiązek zapłaty kwoty z tytułu przedmiotowego zobowiązania podatkowego, prowadzone było przez Komornika Sądowego A. K.-B. postępowanie egzekucyjne, dla potrzeb którego biegły dokonał wyceny przedmiotowej nieruchomości na kwotę 302.400 zł. Następnie w toku postępowania odwoławczego, skarżący w trybie art. 200 Op wniósł o przeprowadzenie dowodu z wyceny nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A., wykonanej w ramach opisu i oszacowania na zlecenie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. – W. Podniósł przy tym, że zwrócił się do komornika celem udostępnienia wyżej opisanego dokumentu, lecz oddmówił wydania go z uwagi na fakt, iż skarżący nie był stroną postępowania egzekucyjnego. W opinii skarżącego jedynym sposobem na włączenie tego dokumentu do akt sprawy było zwrócenie się przez organ odwoławczy do komornika o wydanie odpisu wyceny przedmiotowej nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po przeanalizowaniu materiału dowodowego, akt sprawy oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i utrzymał ją w mocy - decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sporządzony przez biegłego, powołanego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. operat szacunkowy jest kompetentny i czyniący zadość wymogom określonym w art. 6 ust. 2 upcc oraz art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, póz. 651 ze zm) oraz § 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, póz. 2109 ze zm.). W takim stanie sprawy uznał za bezcelowe występowania do komornika sądowego o udostępnienie dokonanej wyceny, sporządzonej na potrzeby postępowania. Na wyżej opisaną decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podniesione w skardze zarzuty stanowią w części powielenie zarzutów podniesionych na etapie postępowania odwoławczego. Dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie art. 6 ust. 2 upcc- poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie niewłaściwej podstawy opomiarowania, naruszenie art. 233 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej - poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności nie przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w całości, naruszenie art. 180 § l Op - poprzez jego niezastosowanie i nie dopuszczenie dowodu z wyceny sporządzonej przez komornika sądowego, naruszenie art. 7 Kpa, art. 15 Kpa, art. 138 Kpa - poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez organ odwoławczy, osadzający się w stwierdzeniu, że ujawnienie istotnego dla sprawy dowodu w postaci wyceny przedmiotowej nieruchomości przez komornika na etapie rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy - obliguje ten organ do pominięcia dowodu - sytuacji, gdy "istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzyganiu tej samej sprawy, nie zaś wyłącznie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji" (vide:Wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, OSNSA, nr l, póz. 35). Podnosząc te zarzuty wniesiono o: - uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz uchylenie decyzji organu II instancji w całości, - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, w tym kosztów postępowania według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał dotychczasową argumentację wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo, w szczególności przepisy postępowania, w szczególności art.121 §1, art.122, art. 180 § 1 art.187 § 1 i 2 oraz art.188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( tekst jednolity Dz.U z 2012 roku poz.848 ze zmianami, zwanej dalej OP ). W ocenie Sądu opisane wyżej naruszenia prawa mogły mieć wpływ na wynika sprawy. W istocie rzeczy spór między stronami sprowadza się co do zasadności nie uwzględnienia przez organ odwoławczy wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z wyceny wykonanej w ramach opisu i oszacowania na zlecenie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł.-W. w Ł. zawartego w piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2013 roku. Zgodnie z art.188 OP żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie zgadza się z poglądem, zgodnie z którym organ podatkowy nie może oddalić wniosku dowodowego, jeśli żądany dowód ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i zgłoszony został na odmienną od dotychczas zebranego materiału dowodowego tezę dowodową ( wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2002 roku, I SA/Ka 2164/00, ONSA 2003, Nr.1, poz.33 ). Organ podatkowy może oddalić taki wniosek tylko wówczas, gdy okoliczność, która ma być tym dowodem udowodniona została już "wystarczająco" stwierdzona innym dowodem (dowodami). Wykładnia znaczenia pojęć i zwrotów użytych w art. 188 O.p. musi prowadzić do konkluzji, że oddalenie wniosku dowodowego w opisanej wyżej sytuacji procesowej będzie uzasadnione wtedy, kiedy w toku postępowania został już przeprowadzony dowód, który pozwala na odtworzenie stanu faktycznego zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy. Ocena wiarygodności tego dowodu – uwzględnienie go (lub nie) w rozstrzygnięciu sprawy są bez znaczenia. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący w piśmie z dnia 31 stycznia 2013 roku sformułował tezę dowodową, że wartość przedmiotowych nieruchomości jest niższa niż przyjęta przez organ pierwszej instancji za operatem szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego A. K. i wynosi nie 375.800 złotych, tylko 302.400 złotych ( bo w taki sposób wartość nieruchomości została oszacowana w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika ). Jest to istotna okoliczność z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy bowiem dotyczy podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych ( art.6 ust.1 lit.upcc ). Okoliczność objęta tezą dowodową zawartą w piśmie z dnia 31 stycznia 2013 roku w toku postępowania podatkowego nie została nie tylko w sposób "wystarczający", ale w ogóle wykazana. Skarżący wskazał ponadto z jakich powodów operatu szacunkowego sporządzonego w postępowaniu egzekucyjnym nie mógł przedstawić organowi ( Komornik odmówił wydania dokumentu z uwagi na to, że skarżący nie był stroną postępowania ). W ocenie Sądu zatem nie istniały żadne prawne podstawy do odmowy przeprowadzenia dowodu, o który wnosił skarżący. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego argumentacja Dyrektora Izby Skarbowej zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a sprowadzająca się do stwierdzenia, że wniosek dowodowy skarżącego był spóźniony, bowiem nie został zgłoszony w toku postępowania przez organem pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie ( k.3 in fine decyzji z dnia 13 marca 2013 ). Otóż strona może zgłaszać wnioski dowodowe w toku całego postępowania, niezależnie od tego, czy postępowanie to toczy się przed organem pierwszej, czy drugiej instancji. Jedynym ograniczeniem jest wydanie decyzji przez organ podatkowy (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 1997 roku, III SA 774/97 niepublikowany ). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy przeprowadzą dowód wnioskowany przez skarżącego, zapoznają się z jego treścią, ocenią ją, a następnie skonfrontują z opinią rzeczoznawcy A. K. W ramach swobodnej oceny dowodów ( art.191 OP ) wskażą, który z operatów szacunkowych stał się podstawą rozstrzygnięcia sprawy i z jakich przyczyn. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U z 2012 roku poz.270 z późniejszymi zmianami - ppsa ) należało uchylić zaskarżoną decyzję. Na podstawie art.152 tej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w związku z art.205 § 2 ppsa oraz § 18 ust.1 pkt.1 lit.a oraz § 6 pkt.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U 163 poz.1348 z późniejszymi zmianami ). Na zasądzoną kwotę 717 złotych składają się: wpis – 100 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 złotych, wynagrodzenie adwokata – 600 złotych ). dc