I SA/Łd 732/15

Dnia 13 listopada 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego PIT-36 za 2012 rok na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – R. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 14 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie zaliczenia nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego PIT-36 za 2012 rok na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku. Wobec treści wyroku skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie Ł. K.. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J., 7-letnią córką M., 4-letnią córką O. i 3-letnim synem S.. Skarżący podkreślił przy tym, że jego sytuacja majątkowa nie uległa poprawie. Oboje z żoną pracują w gospodarstwie rolnym, jednakże praca ta nie przynosi im żadnych środków pieniężnych. Stawka ministerialna dochodu z nieruchomości rolnej na poziomie ponad 200 zł miesięcznie z hektara przeliczeniowego jest przez nich nieosiągalna. W związku z tym obecnie rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego w kwocie 340 zł i renty jego matki. Kwota ta nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie skarżący oświadczył, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową na rzecz urzędu skarbowego, a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus z 1986 r. i ciągnika siodłowego Renault Premium z 1996 roku oraz naczepy Van Hool S 301 z 1990 r., także zajętych przez organy podatkowe i wycofanych z eksploatacji w związku z likwidacją działalności gospodarczej. Skarżący wskazał przy tym, że stałe opłaty za media zamykają się kwotą rzędu 130-160 zł miesięcznie. Ponadto oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J., 7-letnią córką M., 4-letnią córką O. i 3-letnim synem S.. Rodzina utrzymuje się z renty matki skarżącego oraz zasiłku rodzinnego w kwocie 340 zł. Łączne wydatki rodziny z tytułu opłat eksploatacyjnych zamyka się kwotą rzędu 130-160 zł miesięcznie. Majątek rodziny stanowią przy tym nieruchomości w postaci domu o pow. 140 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,31 ha, obciążone hipoteką przymusową na rzecz urzędu skarbowego, a ponadto ruchomości w postaci ciągnika Ursus z 1986 r. i ciągnika siodłowego Renault Premium z 1996 roku oraz naczepy Van Hool S 301 z 1990 r., także zajęte przez organy podatkowe i wycofane z eksploatacji w związku z likwidacją działalności gospodarczej. Małżonkowie nie uzyskali dochodu z nieruchomości rolnej w stawce przekraczającej 200 zł miesięcznie, ta bowiem stawka, jak podkreślił skarżący, jest dla nich nieosiągalna. Ponadto skarżący nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. W tej sytuacji, mając na względzie w pierwszym rzędzie fakt, iż postanowieniem z dnia 21 lipca 2015 roku zostało przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek uznał za zasadne dokonać oceny sytuacji materialnej skarżącego z punktu widzenia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględniając powyższe okoliczności i zarazem dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy w powyższym zakresie, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa dowodzi bowiem, iż skarżący nie jest w stanie ponieść zarówno jakichkolwiek, jak i pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie postępowanie z ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na zasadzie art. 249a p.p.s.a., gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne. W tym względzie należy bowiem zauważyć, że na mocy wskazanego postanowienia z dnia 21 lipca 2015 roku skarżący korzysta nadal z prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym także od opłat sądowych w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym, aż do definitywnego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K. referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu skarżącego - adwokata Ł. K. będzie należeć zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł.. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 2 oraz art. 249a i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Ake.