I SA/Łd 732/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2021 r. nr SKO.418.26.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o umorzenie postępowań egzekucyjnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia W. K. na postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 8 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy, W. K. wystąpił do Biura Egzekucji Administracyjnej i Windykacji Departamentu Finansów Publicznych Urzędu Miasta Łodzi z podaniem, w którym odwołując się do zawiadomienia organu egzekucyjnego o zajęciu wierzytelności z dnia 31 maja 2022 r., nie wyraził zgody na windykację przez Prezydenta Miasta Łodzi jakiejkolwiek kwoty wymienionej w przedmiotowym zawiadomieniu. Jednocześnie wniósł o uwolnienie emerytury od zajęć windykacyjnych oraz zwrotu kwot pobranych po dniu 31 grudnia 2008 r. Kolejnym żądaniem strony była wypłata należnego w pełnej kwocie depozytu sądowego oraz uwolnienie hipoteki. W dniu 20 czerwca 2022 r. do organu wpłynęło kolejne podanie, w którym odwołując się do zawiadomienia organu egzekucyjnego z dnia 8 czerwca 2022 r. strona powtórzyła te same żądania, co we wcześniejszym piśmie. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi, na podstawie przepisu art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2022.479 ze zm.) dalej: u.p.e.a., odmówił W. K. umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...]. Organ wyjaśnił, iż analiza podniesionych przez zobowiązanego żądań, jak i okoliczności uzasadniających te żądania nie pozwoliła na uznanie, iż wnioskodawca powołał jakąkolwiek przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymienioną w art. 59 § 1 u.p.e.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu. Przywołanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podzieliło ustalenia i wywiedzioną na ich podstawie ocenę organu I instancji. Na wstępie organ wyjaśnił, iż w myśl art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (dnia 30 lipca 2020 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Powołane w postanowieniu przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały zatem przedstawione w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., ponieważ postępowanie będące przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia zostało wszczęte przed dniem 30 lipca 2020 r. Dalej Kolegium wskazując przesłanki opisane w przepisie art. 59 § 1 u.p.e.a., których wystąpienie prowadziłoby do umorzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdziło, iż analiza wniosków strony oraz załączonych do nich pism nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. W przypadku strony nie można bowiem wskazać żadnej z okoliczności, o których mowa ww. normie prawnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. K. wniósł o umorzenie postępowań egzekucyjnych na podstawie art. 59 § 1 -3 u.p.e.a., gdyż to nie działania skarżącego wygenerowały zaległości, za które teraz odpowiada. Skarżący odnosząc się do argumentacji zaskarżonego aktu zaznaczył, iż owszem nie przedstawił żadnej nowej okoliczności, oprócz dotychczasowej wielokrotnie wskazywanej, gdyż takowej na dzień dzisiejszy nie ma. Wskazał na szereg pism składanych m.in. do Urzędu Miasta, komorników sądowych, Sądu Rejonowego dla Ł W w Ł., Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratury Okręgowej w Łodzi, Sądu Okręgowego w Ł.. Ufając, iż organ odwoławczy w ślad za skargą, przekaże obszerną dokumentację dotychczas składaną przez stronę w toku postępowania egzekucyjnego, skarżący wniósł o jej wnikliwą analizę, załączając z ostrożności jej kopie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej P.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli jest rozstrzygnięcie organu, którym stwierdził brak przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku strony i umorzenie postępowań egzekucyjnych. Zgodnie z przepisem art. 59 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Natomiast zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jak wynika z akt administracyjnych i na co zwrócił uwagę organ, wnosząc o umorzenie postępowań egzekucyjnych skarżący nie wyraził zgody na windykację jakiejkolwiek kwoty wynikającej z ww. zawiadomień o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej. Nadto, iż nie jest zobowiązany do regulowania jakichkolwiek należności, bowiem nie działanie strony było ich źródłem. Wnioskodawca opisał swoje perypetie z komornikami sądowymi, których działalność ocenia negatywnie, jak również z zarządcą sądowym, który działał na szkodę strony. Skarżący przedstawił swoje dotychczasowe działania zmierzające do wyjaśnienia sytuacji, jaka zaistniała w związku z działaniami osób trzecich, w tym zarządcy sądowego oraz negatywną reakcję Urzędu Miasta Łodzi na wszelkie kroki zmierzające do obrony swoich interesów prawnych. Obszernie argumentując, w tym załączając pismo adresowane do Ambasady Izraela w Polsce, wnioskodawca wystąpił o zaprzestanie windykacji, uwolnienie emerytury od zajęć windykacyjnych i zwrot kwot pobranych po 31 grudnia 2008 r., nadto zażądał wypłaty należnego depozytu sądowego w pełnej kwocie i uwolnienie hipoteki. Do drugiego z wniosków skarżący załączył nadto plik dokumentów – pisma kierowane przez stronę m.in. do Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi, Prokuratury Okręgowe w Łodzi, Kancelarii Prezydenta RP, Ministra Sprawiedliwości, Prezydenta Miasta Łodzi. Organ I instancji przypomniał, iż obowiązkiem skierowanym do egzekucji objętym tytułem wykonawczym nr: [...] jest podatek od nieruchomości za 2006 rok (I rata), natomiast tytułem nr: [...] podatek od nieruchomości za 2006 rok (II rata). Podstawę prawną obowiązków objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi stanowią decyzje Prezydenta Miasta Łodzi, odpowiednio: [...] z dnia [...] r. oraz [...] z dnia [...] r. Organ wyjaśnił, iż wobec nieuregulowania przedmiotowych zobowiązań podatkowych w terminie, odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 21 marca 2007 r., co zobowiązany poświadczył osobistym podpisem. W toku egzekucji zastosowano szereg środków egzekucyjnych, w tym m.in. w dniu 12 grudnia 2011 r. wystawiono zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu z dniem 16 grudnia 2011 r. W tym samym dniu korespondencja została doręczona do ZUS, który w odpowiedzi na rzeczone zawiadomienie powiadomił tut. organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej występującym do świadczenia. W dniu 12 października 2016 r. wystawiono zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego prowadzonego przez A Bank. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 17 października 2016 r., natomiast Bank podjął korespondencję w dacie 18 października 2016 r., po czym zawiadomił organ o wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do prowadzonego na rzecz zobowiązanego rachunku. W dniu 1 lipca 2021 r. wystawiono zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej należnej od Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź Górna, które jest kolejnym zawiadomieniem kierowanym przez tut. organ do tego dłużnika zajętej wierzytelności. Zobowiązany podjął rzeczoną korespondencję z dniem 22 lipca 2021 r. Zajęcie okazało się skuteczne. Dnia 31 maja 2022 r. organ wystawił zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej należnej od Komornika Sądowego przy SR dla Ł.-W. w Ł., w odpowiedzi, na co dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ, iż zobowiązanemu nie przysługują z tego tytułu żadne wierzytelności. W dniu 8 czerwca 2022 r. wystawiono zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zobowiązań finansowych należnych od Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. oraz zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zobowiązań finansowych należnych od komornika sądowego. Analizując wniosek skarżącego w kontekście sformułowanych żądań i podejmowanych przez organy egzekucyjne czynności, w ocenie Sądu trafnie ocenił organ, iż żadna z przywołanych przez stronę we wnioskach okoliczności nie wypełnia przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowań egzekucyjnych na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Organom rozpatrującym kontrolowaną sprawę nie można zarzucić, że nie podjęły czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ani też, że nie wzięły pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, w tym wskazywanych przez stronę. Sąd rozumie rozżalenie strony i trudną sytuację, w jakiej się znalazła, niemniej organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa, co oznacza, iż weryfikując przesłanki uzasadniającej wniosek skarżącego nie mogły wyjść poza regulacje przywołanego przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a. Ustawodawca nie pozostawił organom w tym zakresie żadnej dowolności, korzystając z której mogłyby pochylić się nad sytuacją strony i uwzględnić wniosek mimo braku wystąpienia opisanych we wspomnianym przepisie okoliczności. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a należało orzec jak w sentencji. P.C.