I SA/Łd 737/15
PostanowienieWSA w Łodzi2016-03-01
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający znaczący majątek, ale obciążony wysokimi zobowiązaniami podatkowymi i kosztami utrzymania rodziny, może zostać częściowo zwolniony z opłat sądowych od skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania majątku, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego (wpisu od skargi kasacyjnej) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 3.761 zł, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W złożonym wniosku przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochody, wydatki, obciążenia kredytowe, posiadany majątek oraz wysokie zobowiązania podatkowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 marca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 rok p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – A. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 rok.
Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę kasacyjną, a następnie, wezwany do uiszczenia wpisu od tej skargi kasacyjnej w kwocie 3.761 zł, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od tej skargi kasacyjnej.
W złożonym, na urzędowym formularzu, wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M., 21-letnią córką P., 19-letnią córką I. i 18-letnią córką N.. Jednocześnie skarżący wskazał, że osiąga dochód z tytułu działalności gospodarczej (prowadzenie dwóch stacji benzynowych) i umowy najmu w wysokości 10.900 zł netto. Żona nie pracuje zawodowo, córki nie osiągają żadnego dochodu. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 220 m2 i mieszkania o pow. 86 m2, a ponadto w skład majątku wchodzi samochód Nissan Qasqai (rok produkcji 2011) zajęty przez urząd celny i skarbowy. Skarżący wyjaśnił, że mieszkanie i dom obciążone są kredytami. W mieszkaniu w W. mieszkają dwie studiujące córki. Wynajmują część mieszkania, aby chociaż częściowo zwróciły się koszty kredytu. Roczny dochód z tego tytułu wynosi 8.100 zł. Córki są przez niego i żonę zaopatrywane w żywność. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku skarżący sprecyzował kwotę wydatków na utrzymanie i kwotę kosztów leczenia żony, wskazując ich łącznie wynoszą one 2.310 zł. Obciążenie z tytułu spłaty kredytów określił przy tym na kwotę 5.730,52 zł. Ponadto skarżący przedstawił trudności związane z funkcjonowaniem jego firmy, stwierdzając, że jedyne środki, jakie pozwalają mu na utrzymanie działalności gospodarczej na minimalnym poziomie (tj. wypłacenie wynagrodzenia 9 pracownikom, płatności za faktury, koszty dzierżawy, bieżące podatki, składki ZUS), pochodzą z limitu debetowego, którego miesięczny koszt obsługi wynosi ok. 3.000 zł. Podkreślił przy tym, że Izba Celna w Ł. dokonała zabezpieczenia należności na całym majątku rodziny. Łączna przybliżona kwota główna zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami wynikająca z zaskarżonych decyzji (wyroków) wynosi ponad 3.000.000 zł. Do wniosku skarżący załączył dokumenty dotyczące okoliczności przedstawionych we wniosku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz załączonych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M.,
21-letnią córką P., 19-letnią córką I. i 18-letnią córką N.. Łączny dochód rodziny zamyka się kwotą ok. 10.900 zł netto. Przy tak kształtującym się dochodzie rodziny wydatki miesięczne na utrzymanie wynoszą 2.310 zł. Ponadto kwotę tych wydatków powiększają raty kredytowe opiewające łącznie na kwotę 5.730,52 zł. Majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 220 m2 i mieszkania o pow. 86 m2, a ponadto w skład majątku wchodzi samochód Nissan Qasqai (rok produkcji 2011) zajęty przez urząd celny i skarbowy. Jedyne środki, jakie pozwalają skarżącemu na utrzymanie działalności gospodarczej (prowadzenie dwóch stacji benzynowych) na minimalnym poziomie (tj. wypłacenie wynagrodzenia 9 pracownikom, płatności za faktury, koszty dzierżawy, bieżące podatki, składki ZUS), pochodzą z limitu debetowego, którego miesięczny koszt obsługi wynosi
ok. 3.000 zł. Ponadto łączna przybliżona kwota główna zobowiązań podatkowych skarżącego wraz z odsetkami wynikająca z zaskarżonych decyzji (wyroków) wynosi ponad 3.000.000 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym zwłaszcza kwotę dochodu i niezbędnych wydatków pięcioosobowej rodziny wnioskodawcy oraz kwotę wpisu od dwóch wniesionych przez skarżącego skarg kasacyjnych (6.848 zł), referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie w jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło