I SA/Łd 739/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-08-22
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Spółka prawa wodnego, która nie posiada kapitału zakładowego, nie osiąga zysku, a jej środki finansowe pochodzą z dotacji celowych i składek członkowskich, a majątek trwały jest wykorzystywany do celów statutowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Spółce prawa wodnego, która nie posiada kapitału zakładowego, nie osiąga zysku, a jej środki finansowe pochodzą z dotacji celowych i składek członkowskich, a majątek trwały jest wykorzystywany do celów statutowych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W takiej sytuacji środki finansowe na koncie bankowym, pochodzące z dotacji celowej, podlegają rozliczeniu i nie mogą być przeznaczone na koszty postępowania.Stan faktyczny
Spółka A w R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dotyczącej zwrotu dotacji celowej. Spółka podała, że nie działa dla zysku, nie posiada kapitału zakładowego, a jej środki pochodzą z dotacji i składek członkowskich, które są przeznaczane na cele statutowe. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, Spółka przedstawiła szczegółowe informacje o swoich dochodach i wydatkach, a także wyciągi z rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – Spółce A w R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 sierpnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A w R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Spółki A w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dotacji celowej z tytułu części niewykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – Spółce A w R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Spółka A w R. złożyła na urzędowym formularzu (PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dotacji celowej z tytułu części niewykorzystywanej zgodnie z przeznaczeniem.
We wniosku tym skarżąca podała, że jest jednostką organizacyjną, która nie działa w celu osiągnięcia zysku i zaspokaja wskazane w ustawie Prawo wodne potrzeby w dziedzinie gospodarowania wodami – utrzymywania urządzeń melioracji wodnych. Jej działalność odbywa się na podstawie statutu Spółki zatwierdzonego decyzją Starosty P. Wskazała przy tym, iż nie posiada kapitału zakładowego i nie osiąga zysku. Natomiast wartość posiadanych przez nią środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 67.384 zł. Stan jej konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi 8.983,17 zł. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że nie generuje dochodu, a cały majątek wykorzystywany jest w celu zaspokojenia potrzeb jej członków, a także lokalnej społeczności.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że w celu wykonywania swoich zadań statutowych korzysta z pomocy finansowej z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. W związku z powyższym wszystkie środki finansowe zdeponowane na koncie bankowym są w myśl prawa środkami finansowymi w formie dotacji celowej i podlegają rozliczeniu z jednostką udzielającą pomocy. Wymienione w formularzu środki trwałe (maszyny i urządzenia do eksploatacji rowów melioracyjnych) służą do przeprowadzenia prac, na które została udzielona pomoc finansowa. Skarżąca podkreśliła przy tym, że zgodnie z zatwierdzonym statutem działa na rzecz mieszkańców wsi R. i J., a Zarząd Spółki działa nieodpłatnie, społecznie. W związku z powyższym Spółka nie posiada własnych środków finansowych.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z dnia 4 lipca 2012 roku wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych przez Spółkę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, przedstawienie szczegółowej informacji dotyczącej źródeł finansowania działalności skarżącej, w tym wskazania kwot udzielonych jej dotacji za lata 2011/2012 oraz określenie kwoty miesięcznych kosztów bieżącej działalności Spółki i źródeł ich finansowania - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 14 lipca 2012 roku wyjaśniła, że podstawowym źródłem jej dochodów są składki na konserwację urządzeń melioracyjnych, wnoszone przez członków i nieczłonków Spółki. Nieczłonkowie to posiadacze gruntów zmeliorowanych w obiekcie R. Z tytułu składek w 2011 roku zebrano kwotę 4.851 zł, co do pozostałych wymaganych środków wystąpiono do Starosty Powiatu P. o wydanie decyzji w trybie ustawy Prawo wodne. W 2011 roku Spółka otrzymała dotację celową w wysokości 70.000,00 zł z Urzędu Gminy P. na bieżące utrzymanie wód i urządzeń melioracji szczegółowych w obiekcie R. i J.. Ponadto Urząd Wojewódzki w Ł. wsparł Spółkę dotacją w wysokości 4.605 zł na zakup paliwa. Jednocześnie skarżąca wskazała, że w okresie, w którym nie wykonuje robót konserwacyjnych, nie ponosi żadnych kosztów. Jej Zarząd nie posiada biura, a członkowie Zarządu pracują społecznie. Pozyskane środki statutowe i z dotacji są przeznaczane w całości na konserwację urządzeń melioracji szczegółowych oraz na uzupełnienie sprzętu. Do pisma skarżąca załączyła wyciągi z rachunku bankowego.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej jako: "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu (PPPr) stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca Spółka nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W tym względzie przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że skarżąca nie działa w celu osiągnięcia zysku, lecz zaspokaja wskazane w ustawie Prawo wodne potrzeby w dziedzinie gospodarowania wodami (utrzymywania urządzeń melioracji wodnych) jej członków, jak i lokalnej społeczności. W celu wykonywania swoich zadań statutowych korzysta z pomocy finansowej z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. W związku z powyższym wszystkie środki finansowe zdeponowane na koncie bankowym, które na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiły 8.983,17 zł, są jedynie środkami finansowymi w formie dotacji celowej, które podlegają rozliczeniu z jednostką udzielającą pomocy. Istotne jest także to, że Spółka nie posiada kapitału zakładowego. Wartość posiadanych przez nią środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi wprawdzie 67.384 zł, niemniej jednak środki te służą do przeprowadzenia prac, na które została udzielona pomoc finansowa w formie dotacji. Podkreślić przy tym należy, że Zarząd Spółki działa społecznie i nieodpłatnie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej Spółki zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W ocenie Referendarza sądowego wykazana bowiem przez skarżącą Spółkę sytuacja majątkowa pozwala przyjąć, że nie ma ona żadnych środków, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym zwłaszcza kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi i ustanowieniem radcy prawnego.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258
§ 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło