I SA/Łd 741/13

Dnia 6 sierpnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku wynikającego z faktury VAT za luty 2008 roku oraz uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w części określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2008 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – T. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. T. B., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku wynikającego z faktury VAT za luty 2008 roku oraz uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w części określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2008 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w kwocie 521 zł skarżący złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną J., matką H. i 18-letnią córką M. Rodzina nie posiada żadnego majątku. Jednocześnie skarżący podał, że osiąga dochód z tytułu umowy o pracę (1/4 etatu) w wysokości 600 zł, jego żona jest osobą bezrobotną, a córka uczennicą LO. Z tego względu dochód poza nim osiąga jedynie matka, która utrzymuje emeryturę w wysokości 1.500 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił dodatkowo, że łączny dochód 4-osobowej rodziny wynosi 2.100 zł. Wydatki na podstawowe opłaty eksploatacyjne zamykają się kwotą 700 zł. Ponadto jego żona i matka na leczenie (rehabilitację) i leki wydatkują miesięcznie kwotę ok. 350-400 zł. Na pozostałe wydatki rodzinie pozostaje kwota około 1.000 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 9 lipca 2013 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: wskazania przyczyny braku zatrudnienia żony skarżącego i związanego z nim braku osiągania dochodu bądź przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status osoby bezrobotnej z prawem lub bez prawa do zasiłku, nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby, z którymi wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony w drodze pisma procesowego z dnia 26 lipca 2013 roku wskazał, że żona skarżącego faktycznie od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej. Była osobą bezrobotną, ale nie dopełniła formalności zarejestrowania się w urzędzie pracy. Dopełniła obowiązku wyrejestrowania się z ZUS w dniu 3 lipca 2013 roku. Jednocześnie pełnomocnik wyjaśnił, że żona skarżącego udała się do urzędu pracy, aby zarejestrować się jako osoba bezrobotna, lecz po kilku nieudanych próbach zarejestrowania ponownie została zgłoszona do ubezpieczenia w ZUS jako pracownik firmy A Sp. z o.o. uzyskujący najniższe krajowe wynagrodzenie. Pełnomocnik wyjaśnił także, iż mieszkanie, w którym zamieszkuje skarżący wraz z rodziną, jest mieszkaniem komunalnym, którego najemcą pozostaje matka skarżącego. W związku z dokonanymi spłatami podejmuje ona starania celem nabycia prawa własności tego mieszkania. Pełnomocnik dodał, że rodzina nie posiada rachunków bankowych. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów i wyjaśnień wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną J., matką H. i 18-letnią córką M. Wykazany przez skarżącego łączny dochód rodziny stanowi kwotę 2.100 zł. Natomiast wydatki na podstawowe opłaty eksploatacyjne, zakup lekarstw i rehabilitację zamykają się kwotą rzędu 1.050-1.100 zł. Rodzina nie posiada przy tym majątku i aktualnie zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym, którego najemcą pozostaje matka skarżącego. Skarżący, jego żona i pozostałe osoby pozostające wraz z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają rachunków bankowych. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, że łączna kwota wpisów od dwóch wniesionych aktualnie przez skarżącego do Sądu skarg wynosi 921 zł, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę brak majątku i kwotę wydatków rodziny skarżącego związanych z opłatami eksploatacyjnymi, rehabilitacją oraz zakupem leków i na tej podstawie przyjął, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 521 zł. Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego okoliczność, że żona skarżącego nie jest de facto osobą bezrobotną, lecz, jak podaje skarżący, została zarejestrowana jako pracownik firmy A Sp. z o.o. uzyskujący najniższe krajowe wynagrodzenie, którego wnioskodawca nie uwzględnił określając łączny dochód rodziny, nie pozwala przyjąć, że skarżący dostatecznie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pozostałych (ewentualnych i przyszłych) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego zatem względu należało odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe, inne niż wpis od skargi, koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AK.