I SA/Łd 742/17

Dnia 29 września 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D.-K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. D.-K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej M. D.-K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 czerwca 2017 roku M. D. – K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi ze skargą na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularz PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że strona jest osobą rozwiedzioną wspólnie z córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.780 zł netto, córka nie uzyskuje alimentów od ojca. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni ok. 98 m2 o wartości 300.000 zł, nie zadeklarowała posiadania innego majątku. Udokumentowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą ok. 708 zł (ogrzewanie 360 zł miesięcznie, woda 60 zł, internet 49 zł, odpady 47 zł, energia elektryczna 160 zł ubezpieczenie domu 28 zł). Dodatkowo skarżąca obciążona jest obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości 800 zł w stosunku do swojego syna. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego strony wynika, że uzyskuje ona także dodatkowe wynagrodzenie z tytułu nadgodzin w wysokości ok. 100 zł miesięcznie, a także, że na dzień złożenia formularza PPF na rachunku bankowym dysponowała kwotą 1.980 zł mimo dokonanej w tym dniu wypłaty gotówkowej w wysokości 2.000 zł Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz ustalonych w toku postępowania, wynika, że skarżąca jest osobą rozwiedzioną wspólnie z córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.780 zł netto, córka nie uzyskuje alimentów od ojca. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni ok. 98 m2 o wartości 300.000 zł, nie zadeklarowała posiadania innego majątku. Udokumentowane przez stronę koszty miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą ok. 708 zł (ogrzewanie360 zł miesięcznie, woda 60 zł, internet 49 zł, odpady 47 zł, energia elektryczna 160 zł ubezpieczenie domu 28 zł). Dodatkowo skarżąca obciążona jest obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości 800 zł w stosunku do swojego syna. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (200 zł) stosownie do art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uznać należało, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że posiadane przez stronę na utrzymanie stałe dochody w wysokości ok. 2.700 zł do których dochodzą dodatkowe środki z tytułu nadgodzin w wysokości ok. 100 zł miesięcznie w zestawieniu z wykazanymi wydatkami niezbędnego utrzymania pozwalają wygospodarować środki na pokrycie kosztów zainicjowanego procesu. Na ocenę tą wpływa to, że wskazywane przez stronę w formularzu PPF wydatki takie jak dodatkowe ubezpieczenie, lekcje angielskiego, zajęcia dodatkowe córki nie mające charakteru wydatków niezbędnego utrzymania osoby ubogiej nie mogą usprawiedliwiać wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie można bowiem dać pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym, którymi są wydatki o charakterze niekoniecznym przed powinnością ponoszenia opłat sądowych (art. 199 p.p.s.a.) stanowiących dochód budżetu państwa (art. 212 § 2 p.p.s.a.). Należy także wskazać, że przepływy gotówkowe na rachunku bankowym posiadanym przez wnioskodawczynię potwierdzają że jest ona w stanie wygospodarować kwotę niebiednych kosztów sądowych, oraz niebiednymi środkami dysponowała składając oświadczenie na urzędowym formularzu PPF, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez stronę. Wreszcie fakt reprezentowania skarżącej przez fachowego pełnomocnika z wyboru także poddaje w wątpliwość prawdziwość jej twierdzeń o braku środków umożliwiających poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.