I SA/Łd 746/23

Dnia 18 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, , po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 lipca 2023 r. nr 1001-IEE-1.7192.69.2023.2.ACU w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lipca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kutnie z dnia 10 maja 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości rolnej niezabudowanej, obręb S., gmina O., powiat k., województwo łódzkie, działki nr [...] o powierzchni 3,680 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...]. Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w oparciu o stan faktyczny, zgodnie z którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kutnie prowadzi wobec S. S. postępowanie egzekucyjne m.in. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] r., który obejmuje należność z tytułu podatku dochodowego pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 r. w kwocie 138.425 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Odpis powyższego tytułu wykonawczego doręczono Podatnikowi dnia 3 września 2021 r. (w trybie art. 44 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego) wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Bank A w K. z dnia 18 sierpnia 2021 r. W toku postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z dnia 11 marca 2022 r. organ egzekucyjny zajął nieruchomość gruntową rolną, położoną w miejscowości S., gmina O., oznaczoną jako działka [...], dla której Sąd Rejonowy w K [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] i która stanowi własność zobowiązanego. Jednocześnie, pismem z dnia 11 marca 2022 r. organ ten wezwał zobowiązanego do zapłaty należności objętej opisanym powyżej tytułem wykonawczym wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 od dnia doręczenia tego wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Powyższe dokumenty doręczono stronie dnia 28 marca 2022 r., natomiast wierzyciel dnia 16 marca 2022 r. otrzymał zawiadomienie o zajęciu. Dnia 15 marca 2022 r. organ egzekucyjny przesłał do Sądu Rejonowego w K. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis w księdze wieczystej wzmianki o wszczęciu egzekucji z ww. nieruchomości. Sąd dnia 6 marca 2023 r. dokonał wnioskowanego wpisu. Pismem z dnia 21 października 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. zawiadomił S. S. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Początek tego terminu organ egzekucyjny wyznaczył na dzień 6 grudnia 2022 r., a jego zakończenie na dzień 31 stycznia 2023 r. Zawiadomienie to zostało doręczone stronie dnia 8 listopada 2022 r. Dnia 23 stycznia 2023 r. rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy przedmiotowej nieruchomości, szacując jej wartość na kwotę 232.300 zł. Protokołem z dnia 31 stycznia 2023 r. organ egzekucyjny zakończył opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości. Protokół ten doręczono zobowiązanemu dnia 24 lutego 2023 r., który nie był obecny podczas czynności opisu i oszacowania. Dnia 10 marca 2023 r. (data nadania w placówce urzędu pocztowego) strona wniosła zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości. S. S., nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniósł na nie zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 7 lipca 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Ponieważ strona nadal nie zgadzała się ze stanowiskiem organu, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 8, art. 9 i art. 10 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 110o ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskutek braku pouczenia go o terminie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a tym samym pozbawienie go czynnego udziału w postępowaniu, poprzez nieinformowanie w terminie o przysługujących mu prawach i środkach zaskarżenia na czynności podejmowane przez organ egzekucyjny; • art. 110u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, iż termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości biegnie od dnia ukończenia opisu, a nie od daty doręczenia protokołu zobowiązanemu; • art. 7, art. 8 i art. 11 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez działanie wbrew podstawowym zasadom, tj. zasady prawdy obiektywnej wyrażającej się w braku podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mającego na względzie tak interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego z uwzględnieniem interesu obywateli, zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasady przekonywania do zasadności rozstrzygnięć a także zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz zaufania obywateli do państwa, poprzez rozpatrzenie w sposób niewystarczający i ogólnikowy materiału dowodowego, a przede wszystkim niepełne rozpatrzenie tego materiału przez pominięcie wszelkich wniosków dowodowych skarżącego, co doprowadziło do wydania postanowienia sprzecznego z prawem oraz podstawowymi i naczelnymi zasadami prawa podatkowego. Z uwagi na zakres i charakter zgłoszonych naruszeń strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jed. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a."), ewentualnie z ostrożności procesowej, w razie nieuwzględnienia przez organ wniosku, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jego zdaniem, termin na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie upłynął przed dniem ich złożenia, gdyż wcześniej nie posiadał wiedzy o treści tego opisu i oszacowania, a tym samym nie miał realnej możliwości złożenia zarzutów. S. S. zakwestionował także wartość oszacowanej przez biegłego rzeczoznawcę nieruchomości oraz przedstawił argumentację, która miała potwierdzać jego stanowisko w tej kwestii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podnosząc, że postanowieniem z dnia 27 września 2023 r. organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji dokonując czynności nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli Sąd może stwierdzić bezskuteczność czynności w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie sądu, lektura zgromadzonych akt sprawy w świetle obowiązujących przepisów prawa nie uzasadnia uwzględnienia skargi. Zgodnie z treścią art. 110u § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t .jed. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – dalej jako: "u.p.e.a.") zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Opis i oszacowanie wartości zajętej nieruchomości zakończył się dnia 31 stycznia 2023 r., gdy organ egzekucyjny sporządził protokół z tych czynności. Zatem, z powyższego wynika, iż termin na wniesienie zarzutów zaczął biec od następnego dnia po zakończeniu opisu i oszacowania wartości nieruchomości, tj. od dnia 1 lutego 2023 r. a zakończył się dnia 14 lutego 2023 r. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie, zarzut naruszenia art. 110u u.p.e.a. jest bezzasadny. Zgodnie z treścią art. 110o § 1 u.p.e.a. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia znanych mu uczestników postępowania. S. S. został poinformowany przez organ egzekucyjny o terminie zakończenia opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości dnia 8 listopada 2022 r. Tego dnia bowiem, skarżący otrzymał pismo z dnia 21 października 2022 r., w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kutnie zawiadomił go o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Początek tego terminu organ egzekucyjny wyznaczył na dzień 6 grudnia 2022 r., a jego zakończenie na dzień 31 stycznia 2023 r. W treści tego zawiadomienia zawarte zostało pouczenie, iż zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wniesione przez uczestników postępowania, którym również jest skarżący, w terminie 14 dni od daty ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Podatnik potwierdził otrzymanie niniejszego pisma, zawierającego pouczenie, własnoręcznym podpisem złożonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Zatem twierdzenie skarżącego, iż nie został on pouczony o terminie wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości jest gołosłowne i nie znajduje oparcia w dokumentach zgromadzonych w rozpatrywanej sprawie. Z powyższych ustaleń, w sposób oczywisty wynika, że jeżeli termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości upłynął dnia 14 lutego 2023 r., to zarzuty złożone w dniu 10 marca 2023 r., zostały wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Stwierdzenie nie zachowania tego rodzaju terminu, nakłada na organ egzekucyjny obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu. Zgodnie bowiem z dyspozycją zawartą w treści art. 17 § 1c u.p.e.a, organ egzekucyjny stwierdza, postanowieniem, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Organy w pełni zasadnie wskazały, że uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości powoduje, iż organ egzekucyjny nie ma prawnej możliwości dokonywania jakiejkolwiek merytorycznej oceny środka zaskarżenia, wniesionego w oparciu o treść art. 110u § 1 u.p.e.a. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.03.2021 r. sygn. akt III FSK 2780/21 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1.12.2022 r. sygn. akt I SA/GI 1432/21 - orzeczenia dostępne, podobnie jak wszystkie pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Sąd nie dopatrzył się również naruszeń art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. jed. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej jako: "k.p.a."). Nadto, sąd nie stwierdził naruszenia żadnych innych, aniżeli wskazane przez skarżącego, zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi bowiem szczegółowo zarówno wyjaśnił przyczyny jak i wyczerpująco wskazał i omówił właściwe przepisy prawa, które skutkowały rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem sądu, postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo a organ odwoławczy wypowiedział się w zakresie zgłoszonych zarzutów w treści zaskarżonego postanowienia przedstawiając uzasadnienie faktyczne i prawne, szczegółowo odnosząc się do argumentów podnoszonych przez stronę. W ocenie sądu, wbrew zarzutom podnoszonym przez Podatnika, organ działał na podstawie i w granicach prawa, podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Reasumując, organy prawidłowo ustaliły fakty mające znaczenie prawne dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym zarzuty podnoszone w skardze okazały się bezpodstawne i zgodnie z art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę jako bezzasadną. P.C.