I SA/Łd 747/10

Dnia 21 października 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. i J. S. wspólników spółki cywilnej – Firmy Handlowo-Transportowej A s.c. A. P., J. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Firmy Handlowo-Transportowej A s.c. A. P., J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług jako nadwyżki podatku należnego nad naliczonym za poszczególne miesiące 2004 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać A. P. i J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Firma A s.c. A.P., J.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług jako nadwyżki podatku należnego nad naliczonym za poszczególne miesiące 2004 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi A.P. i J.S. wspólnicy spółki cywilnej – Firma A s.c. wystąpili z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o majątku i dochodach jedynie J.S. wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 21-letnim synem. Posiada mieszkanie o pow. 57 m2. Natomiast w uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podali, że ich firma posiada dwa samochody ciężarowe, które służą świadczeniu usług transportowych. Uiszczenie wpisu sądowego bardzo nadszarpnęłoby budżet firmy. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców, zarządzeniem z dnia 1 września 2010 roku wezwano J.S. oraz A.P. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie wszystkich osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z podaniem wysokości dochodów miesięcznych brutto tych osób i należącego do nich majątku; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych własnych oraz rachunków osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym – z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz wskazanie dochodu osiąganego miesięcznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A.P. wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada rachunków bankowych poza firmowymi. Z kolei J.S. oświadczył, że zamieszkuje w mieszkaniu syna, który przebywa za granicą. Ponosi sam wszystkie koszty utrzymania tego mieszkania. Ponadto do akt sprawy wspólnicy złożyli wyciągi z rachunków bankowych spółki, wyciągi z rachunku bankowego J.S., kserokopię umowy dotyczącej wyłączenia wspólności ustawowej małżonków Sikora, deklaracje podatkowe (PIT-5), podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za czerwiec-sierpień 2010 r., a także rozliczenie dochodu z remanentem za ten okres. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Jednocześnie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. CBOIS). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że J.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z żoną M.S. pozostaje w ustroju małżeńskiej rozdzielności majątkowej. Zamieszkuje w mieszkaniu o pow. 57 m2 należącym do syna, który przebywa za granicą. Sam ponosi koszty utrzymania tego mieszkania. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie do końca sierpnia 2010 r. poniósł stratę w wysokości 2.810,50 zł, osiągając przychód w kwocie 121.404,56 zł i kosztach jego uzyskania wynoszących 124.215,06 zł. W 2009 roku według zeznania podatkowego (PIT-36) osiągnął dochód w łącznej kwocie 25.400,40 zł. Z kolei A.P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada rachunków osobistych. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie do końca sierpnia 2010 r. poniósł stratę w wysokości 2.810,50 zł, przy przychodzie w kwocie 121.404,56 zł i kosztach jego uzyskania wynoszących 124.215,06 zł. W 2009 roku według zeznania podatkowego (PIT-36) osiągnął dochód w łącznej kwocie 24.265,96 zł. Ponadto, jak wynika z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych, wnioskodawcy nie posiadają żadnych oszczędności, część wydatków pokrywają z limitu kredytowego przyznanego Spółce w ramach rachunku firmowego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek A.P. i J.S. zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wnioskodawcy wykazali dostatecznie jedynie, że nie są w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 1.500 zł. Jednocześnie, z uwagi na dostępność środków przyznanych w ramach limitu kredytowego (do kwoty 70.000 zł) oraz fakt, że przyszłe, ewentualne, koszty postępowania rozłożone zostaną w czasie, należało odmówić przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie obejmującym pozostałe, inne niż wpis sądowy od skargi, koszty sądowe. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)