I SA/Łd 75/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-10-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego w związku ze stwierdzeniem zakończenia postępowania upadłościowego powoduje utratę zdolności sądowej i procesowej, a w konsekwencji bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego i konieczność jego umorzenia?Ratio decidendi
Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego w związku ze stwierdzeniem zakończenia postępowania upadłościowego skutkuje definitywnym zakończeniem bytu prawnego tej osoby, co prowadzi do utraty zdolności sądowej i procesowej. Brak zdolności do występowania przed sądem i podejmowania czynności procesowych czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.Stan faktyczny
Spółka z o.o. w upadłości wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Syndyk masy upadłości zawiadomił Sąd o stwierdzeniu zakończenia postępowania upadłościowego i wykreśleniu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. W związku z tym Sąd rozpoznał kwestię dalszego prowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za październik 2004 roku postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.
W dniu 27 grudnia 2008 r. A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Ł. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za październik 2004 r.
W piśmie procesowym z dnia 22 września 2009 r. syndyk masy upadłości spółki zawiadomił Sąd, że postanowieniem z [...] r. Sąd Rejonowy dla Ł-Ś w Ł. stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego, a następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 28 lipca 2009 r. spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego (odpisy postanowień – k. 62 i 64).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") określa sytuacje, w których sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Należą do nich: skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego (pkt 1), śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) oraz inne przyczyny, skutkujące bezprzedmiotowością postępowania (pkt 3).
Do pozytywnych przesłanek procesowych, a zatem tych, których istnienie warunkuje możliwość prowadzenia postępowania sądowego zaliczyć należy posiadanie przez stronę zarówno zdolności sądowej, jak i procesowej. Zdolność sądowa to zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona (art. 25 § 1 p.p.s.a.), z kolei zdolność procesowa wiąże się z pojęciem zdolności do czynności prawnych i oznacza zdolność do podejmowania czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (art. 26 § 1 p.p.s.a.). W każdym stadium postępowania sąd z urzędu bada, czy strona jest zdolna do udziału w nim.
Z nadesłanego przez syndyka pisma i jego załączników wynika, że A sp. z o. o. w upadłości w Ł. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego w związku ze stwierdzeniem zakończenia postępowania upadłościowego. Postanowienie w tym przedmiocie stało się prawomocne z dniem 18 sierpnia 2009 r.
Zakończenie postępowania upadłościowego i wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego oznaczało definitywne zakończenie bytu tej osoby prawnej skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej i procesowej. Przeszkoda ta ma charakter nieusuwalny, bowiem postępowanie upadłościowe objęło likwidację majątku spółki, nie jest zatem możliwe następstwo prawne pod tytułem ogólnym.
W związku z wykreśleniem skarżącej z Krajowego Rejestru Sądowego utraciła ona osobowość prawną, w konsekwencji czego nie ma ona zdolności sądowej i procesowej, tj. nie może skutecznie występować przed Sądem i dokonywać skutecznych czynności procesowych (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2005 r., 6 II SA 2880/2003, LexPolonica nr 1326644).
Utrata bytu prawnego przez skarżącą oraz brak następcy prawnego spowodowały bezprzedmiotowość postępowania, które z tej przyczyny należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
J.Z.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło