I SA/Łd 752/17

Dnia 7 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o wyłączenie sędziego WSA Cezarego Kozińskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 752/17 w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie: zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku postanawia: oddalić wniosek. R. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2013 na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 roku. Pismem złożonym w dniu 30 października 2017 r. skarżący, w trybie art. 20 § 1, w zw. z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", wniósł o wyłączenie sędziego WSA Cezarego Kozińskiego w sprawie sygn. akt SA/Łd 752/17 wskazując na fakt jego orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 732/15, dotyczącej zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym wynikającej z rozliczenia rocznego PIT na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. Wyrok ten – zdaniem strony – stoi w sprzeczności z uchwałą siedmiu sędziów NSA z 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 6/12. W dniu 30 października 2017 r. sędzia WSA Cezary Koziński złożył oświadczenie, iż nie są mu znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie. Oświadczył również, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia go z mocy ustawy określone w art. 18 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. W rozumieniu art. 18 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (§ 1). Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie zaś do brzmienia art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Skład orzekający w tej sprawie analizując wniosek skarżących w kontekście przywołanych wyżej przesłanek z art. 18 i 19 P.p.s.a. nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Mając na uwadze podstawowy zarzut rozpatrywanego wniosku, a mianowicie fakt, iż wskazany sędzia orzekał we wcześniejszych sprawach zainicjowanych przez skarżącego należy podkreślić, że okoliczność orzekania wcześniej w sprawach, w których skarżący jest stroną, nie jest wystarczającą przesłanką wyłączenia. Wskazany przez skarżącego sędzia orzekał w innych sprawach, których przedmiotem kontroli były inne decyzje, ponadto skarżący nie przedstawił okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonego przez Sędziego oświadczenia co do okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Zdaniem sądu rozstrzygnięcie wskazywane przez skarżącego nie może rzutować na ocenę bezstronności sędziego, bowiem prawidłowość jego podjęcia może być kwestionowana jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania. Zarzuty w tym zakresie należy uznać za bezzasadne. Podkreślić należy, iż zgłaszając wniosek o wyłączenie sędziego należy wskazać na motywy ewentualnego stronniczego działania sędziego. Nie jest wystarczająca sama utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskujących, konieczne jest wskazanie obiektywnych, poważnych powodów wnoszenia żądania. Dodatkowo należy zauważyć, że rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). W literaturze podkreśla się, że bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273). Dodać wreszcie trzeba, że sędzia Cezary Koziński złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy skarżącego i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi – w przekonaniu składu orzekającego - żadnych wątpliwości. Podsumowując sąd stwierdził, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżących dla nich niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od ich oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. W tym stanie rzeczy wniosek o wyłączenie sędziego WSA Cezarego Kozińskiego podlegał oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 19 i art. 18 § 1 P.p.s.a. Ake.