I SA/Łd 757/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-08-22

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, może zostać zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W tym przypadku, biorąc pod uwagę niskie dochody rodziny, brak majątku skarżącego oraz jego faktyczną separację z żoną, wniosek o zwolnienie z wpisu sądowego został uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT i nadwyżki podatku naliczonego. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając oświadczenie o trudnej sytuacji finansowej, braku dochodów i majątku, oraz utrzymywaniu się z emerytury ojca. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżący wyjaśnił, że pozostaje w faktycznej separacji z żoną, która z dziećmi mieszka u swoich rodziców, a on sam nie posiada rachunków bankowych z powodu zajęć komorniczych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 sierpnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2006 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące 2006 roku. W skardze skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów postępowania, tj. obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w sprawie. Do skargi został załączony formularz urzędowy (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zawartym na powyższym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący w szczególności wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z matką i ojcem. Nie posiada żadnego majątku. Jedyne źródło utrzymania rodziny stanowi emerytura jego ojca w wysokości 1.330 zł, gdyż on i jego matka nie osiągają żadnych dochodów. Jednakże emerytura ojca wystarcza jedynie na pokrycie kosztów utrzymania domu i skromne, na granicy ubóstwa życie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na trudną sytuację finansową prowadzonej przez niego firmy transportowej, w efekcie której przestał regulować ciążące na nim zobowiązania. Podkreślił, że posiadane przez niego środki transportowe były zakupione na kredyt. W związku z nieterminowym regulowaniem płatności musiał zawiesić działalność od dnia [...] r. Obecnie nigdzie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [...] roku zobowiązano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym: jednoznacznego wskazania, czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz żoną Ż. i dziećmi (a jeśli tak zobowiązano - do wykazania ich majątku, a w przypadku żony – także kwoty dochodu), nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, określenia kwoty środków uzyskiwanych od rodziców, na których utrzymaniu pozostaje skarżący oraz nadesłania dokumentów, w tym ewentualnych deklaracji podatkowych, potwierdzających wykazany we wniosku brak osiągania dochodu, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia [...] roku wyjaśniła, że skarżący nie mieszka z żoną. Żona wraz z dziećmi zamieszkuje u swoich rodziców w P.. Małżonkowie pozostają w faktycznej separacji, mają ustanowioną rozdzielność majątkową od [...] r. Skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych, gdyż musiał je zlikwidować z powodu zajęć komorniczych. Z uwagi na rozdzielność majątkową małżonków i ich faktyczną separację skarżący nie może uzyskać żadnej informacji o ewentualnych rachunkach bankowych żony. Jednocześnie pełnomocnik wskazała, że w 2010 roku skarżący nie osiągnął żadnego dochodu, składał jedynie zeznanie o wysokości poniesionej straty w roku podatkowym. Dodała przy tym, że skarżący mieszka z rodzicami i tymczasowo pozostaje na ich utrzymaniu. Pomoc od rodziców polega na zapewnieniu wnioskodawcy wyżywienia i mieszkania. Do wniosku załączono odpis umowy ustanowienia rozdzielności majątkowej i zeznanie o wysokości poniesionej straty w 2010 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że z przedstawionego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz pisma z dnia [...] r. wynika, iż skarżący zamieszkuje u swoich rodziców. Jego żona wraz z dziećmi zamieszkuje z kolei u swoich rodziców w P.. Małżonkowie pozostają w faktycznej separacji, mają ustanowioną rozdzielność majątkową od [...] r. Z uwagi na rozdzielność majątkową małżonków i faktyczną separację skarżący nie dysponuje informacjami o rachunkach bankowych żony. Skarżący nie posiada przy tym majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów. W efekcie pogarszającej się kondycji finansowej prowadzonej przez niego firmy transportowej przestał regulować ciążące na nim zobowiązania. Posiadane przez niego środki transportowe były zakupione na kredyt. Aktualnie skarżący nigdzie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców, których jedyne źródło utrzymania stanowi emerytura ojca skarżącego w wysokości 1.330 zł. W dniu [...] r. skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej na okres 24 miesięcy z powodu pogarszającej się kondycji firmy spowodowanej m.in. narastającymi lawinowo zobowiązaniami wobec budżetu Państwa. Natomiast w 2010 r. z tytułu prowadzonej działalności skarżący poniósł stratę w wysokości - 27.053,82 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi. Wykazana kwota dochodu rodziny oraz brak posiadania przez skarżącego składników majątkowych dowodzą, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło