I SA/Łd 758/17
WyrokWSA w Łodzi2017-11-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące wyjaśnienia wielkości działki i dokonania wpisów w księgach wieczystych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie dotyczące wpisów w księgach wieczystych nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, które obligowałoby organ podatkowy do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego. Prawomocne postanowienie sądu stwierdzające zasiedzenie stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania podatkowego, a brak innych przesłanek zawieszenia uzasadniał oddalenie skargi.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia nieruchomości przez zasiedzenie, wskazując na trwający od lat proces wyjaśniania wielkości działki i dokonywania wpisów w księgach wieczystych. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, uznając, że postępowanie dotyczące ksiąg wieczystych nie jest zagadnieniem wstępnym. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z [...], którym odmówiono M. K. zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia na podstawie zasiedzenia udziału 5/12 części działek 356/1 i 356/3 położonych w Ł. przy ul. A 8.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z [...]lutego 2017 r. wszczęto wobec M. K. postepowanie w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia w/w działek.
Pismem z 28 lutego 2017 r. organ wezwał stronę do określenia wartości nabytych rzeczy wskazując jednocześnie wartość ustaloną wg swojej wstępnej oceny.
W odpowiedzi na powyższe podatniczka pismem z 13 marca 2017 r. wniosła o zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu wskazała, iż cyt. "(...) w świetle dokumentacji zgromadzonej w tej sprawie nie została ona uczciwie i jednoznacznie rozpatrzona, lecz w dalszym ciągu pozostaje nierozstrzygnięta (...)". Podniosła, że "(...) przez ponad 5 lat usiłuję zupełnie bezskutecznie dowiedzieć się, jaka jest rzeczywista wielkość naszej działki (...)". Do akt sprawy przedłożyła ponadto postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. III Wydział Cywilny Odwoławczy z 22 marca 2016 r. oddalający jej apelację na postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. Ś. w Ł. XVI Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 10 grudnia 2015 roku oraz inne dokumenty i pisma, które wnosiła do sądów oraz Prokuratury Rejonowej Ł.-Ś. Złożone dokumenty dotyczą wniosku strony o uregulowanie stanu prawnego nabytej nieruchomości poprzez przyłączenie działki nr 356/1 do księgi wieczystej [...] po jej odłączeniu z księgi dawnej rep. hip. [...] R. 29 oraz założenia księgi wieczystej dla działki 356/3 przez jej przyłączenie do księgi wieczystej [...] i sprostowanie oznaczenia nieruchomości objętej [...].
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-B. postanowieniem z [...] odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu w/w nabycia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymując w/w postanowienie stwierdził podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż postępowanie dotyczące dokonania wpisów w księgach wieczystych nie ma wpływu na prowadzone przez organy podatkowe postępowanie w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu przedmiotowego nabycia nieruchomości. Wskazał, że zasiedzenie przez podatniczkę udziału wynoszącego 5/12 części w działkach 356/1 i 356/3 zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu. Prawomocne orzeczenia zaś zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. wiążą nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Zatem prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające zasiedzenie przez podatniczkę udziału w/w działkach stanowiło podstawę do wszczęcia przez organ pierwszej instancji postępowania w celu ustalenia należnego zobowiązania podatkowego, jak i nie zaistniała przesłanka do zawieszenia tegoż postępowania.
W skardze M. K. wskazała, iż cyt. "zaskarża postanowienie z dnia [...] (...) wnioskując na podstawie art. 21 i 64 oraz 45. p. 1, 46, 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, o wynikającym z nich obowiązku obywatelskim przestrzegania art. 8, 30, 31 i 32 Konstytucji (...) o wskazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi organu władzy publicznej w Rzeczypospolitej Polskiej - zgodnie z art. 7 Konstytucji (...) który wykona jednoznaczny - rzeczywisty pomiar geodezyjny nieruchomości przy ul. A nr 8, podzielonej zaocznie na 3 części w 2011 roku, ale - w obecności wszystkich jej współwłaścicieli: M. K., A. J. i M. J. - ze sporządzeniem koniecznego i wiążącego strony dokumentu (...) na podstawie którego [...] Ośrodek Geodezyjny, [...] Wojewódzki Inspektor Geodezji i Kartografii oraz Główny Geodeta Kraju dokonają czynności administracyjnoprawnych, które wymuszą wprowadzenie odpowiednich korekt w (...) Księdze Wieczystej nr [...] (...) z wprowadzeniem wszystkich koniecznych informacji, wynikających z historii własnościowej placu nr 95/działki nr 356 w obrębie geodezyjnym [...] przez XVI Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. (...), a w przypadku braku takiej możliwości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o wskazanie (...) organu władzy publicznej w strukturach Unii Europejskiej, który wykona jednoznaczny pomiar geodezyjny (...). Ponadto wniosła o "wpisanie do (...) Księgi Wieczystej nr [...] (...) nieruchomości od 1911 roku w obecności co najmniej 1 z 3 współwłaścicieli i wykreślenia jej z Rep. hip. Nr [...] - na zawsze z jednoznacznym określeniem jej powierzchni". W treści skargi uzasadniła swoje stanowisko. Podtrzymała je w piśmie procesowym z 7 listopada 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na trwający od 2011 r. proces wyjaśniania wielkości działki nabytej tytułem zasiedzenia i dokonania stosownych wpisów w księgach wieczystych.
Przepisy regulujące tok postępowania podatkowego przewidują możliwość jego zawieszenia, ale nie jest to pozostawione ani swobodnej decyzji organu podatkowego, ani nie zależy od woli podatnika, z wyjątkiem opisanym w art. 204 tej ustawy. Przesłanki zawieszenia postepowania uregulowane zostały w art. 201 Ordynacji podatkowej. Wystąpienie przesłanek określonych w § 1 i w § 1a tego artykułu obliguje organ podatkowy do zawieszenia postępowania. Zgodnie z tymi przepisami organ podatkowy zawiesza postępowania:
- w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (pkt 1);
- gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (pkt 2);
- w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony (pkt 3);
- w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych (pkt 4 );
- w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji (pkt 7);
w razie wystąpienia o opinię Rady (pkt 8).
Organ podatkowy zawiesza postępowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 pkt 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4.
Wystąpienie przesłanek z § 1b tego artykułu nie obliguje organu do zawieszenia postępowania, ale daje taką możliwość Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy może zawiesić postępowanie:
- w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem, które mogą być przedmiotem dowodu (pkt 1), albo jeżeli wszczęta została procedura wzajemnego porozumiewania (pkt 2).
Ponadto, zgodnie z art. 204 §1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może na wniosek strony zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p, skutkujące koniecznością zawieszenia postępowania.
Jak wynika z wyżej powołanego przepisu - organ podatkowy zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe.
Na konstrukcję zagadnienia wstępnego, jak słusznie zauważył organ podatkowy składają się cztery istotne elementy, a mianowicie: zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej, jego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu, rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, istnieje bezpośrednia zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przez zagadnienie wstępne należy rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie, przez inny organ lub sąd, jest niezbędne dla rozpatrzenia i wydania decyzji w konkretnej, toczącej się sprawie. Jeżeli zagadnienie wstępne wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Zatem zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 1099/14). Ponadto samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstawy do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie orzeczenia {wyrok WSA z dnia 12 września 2012r. sygn. akt I SA/Łd 334/12).
W przedmiotowej sprawie strona wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na proces wyjaśniania wielkości działki nabytej tytułem zasiedzenia i dokonania stosownych wpisów w księgach wieczystych. Postępowanie dotyczące dokonania wpisów w księgach wieczystych nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zasiedzenie przez podatniczkę udziału w działkach zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu. Prawomocne orzeczenia zaś zgodnie z art. 365 § 1 kpc wiążą nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Zatem prawidłowym jest twierdzenie organów, iż prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające zasiedzenie przez podatniczkę udziału w działkach stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania w celu ustalenia należnego zobowiązania podatkowego, przy czym jak już wspomniano nie zaistniała przesłanka do zawieszenia tegoż postępowania.
W sprawie tej nie zaistniały żadne inne przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego opisane wyżej. Przedmiotem toczącego się postępowania nie jest też udzielenie ulgi w zapłacie podatku, bowiem postępowanie zostało wszczęte w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego.
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, co wynika z art. 120 Ordynacji podatkowej. Oznacza to m.in., że w toku postępowania organy mogą podejmować czynności procesowe przewidziane przepisami prawa, w tym przypadku przewidziane przepisami Ordynacji podatkowej, oraz w razie zaistnienia przesłanek i warunków przewidzianych przepisami prawa. Skoro żadne przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego nie wystąpiły, to organy nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej nie uwzględniając wniosku strony o zawieszenia postępowania.
Jeśli zatem w sprawie nie wystąpiła żadna z przewidzianych w Ordynacji podatkowej przesłanek do zawieszenia postępowania podatkowego, to skargę należało uznać za bezzasadną i oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369).
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło