I SA/Łd 758/24

Dnia 12 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant st. asystent sędziego Maciej Dębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 roku sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 4 października 2024 r. nr SKO.4140.273.2024 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od stycznia do marca 2023 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. I SA/Łd 758/24 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 4 października 2024 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej też jako: SKO) utrzymało w mocy decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 5 lipca 2024 r. określającej A. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: spółka, strona, skarżąca, podatnik) wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do marca 2023r. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że w dniu 19 lipca 2023 r. do Prezydenta Miasta Łodzi wpłynęła, złożona przez spółkę, deklaracja DN-1 na podatek od nieruchomości na 2023 r. W deklaracji tej wykazano działkę gruntu nr [...] położoną w Ł. przy ulicy [...] o powierzchni 3.379 m2, budynek zlokalizowany na przedmiotowej działce o powierzchni użytkowej 1.731,50 m2, budowle o wartości 6.340 zł i wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 53.879,00 zł. Organ wyjaśnił dalej, że w trakcie postępowania ustalono, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia II Wydział Cywilny sygn. akt [...] z dnia 20 stycznia 2023 roku (prawomocnym od dnia 29 marca 2023 r.) przysądzono prawo użytkowania nieruchomości stanowiącej prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość - działki gruntu nr [...], położonej w Ł. przy ulicy [...], dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], na rzecz B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Z uwagi na powyższe oraz brak złożenia przez spółkę korekty deklaracji DN-1 na podatek od nieruchomości obowiązującej od miesiąca kwietnia 2023 r. organ I instancji postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2023 r. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji w dniu 5 lipca 2024 r. wydał decyzję określając spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do marca 2023r. w kwocie 13 470, 00 zł. Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie. SKO powołując się na art. 194 § 1 i art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. – dalej O.p.), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 1151 z póżn.zm. – dalej p.g.k.), art. 3 ust. 1 art. 2 ust. 1 art. 4 ust. 1 art. 6 ust. 9 art. 6 ust. 3 art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023r., poz. 70 ze zm.- dalej u.p.o.l.) wskazało, że podstawie zgromadzonego w sprawie materiału tj. w szczególności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z Łódzkiego Ośrodka Geodezji, podstaw opodatkowania zawartych w złożonej przez spółkę deklaracji DN-1 na podatek od nieruchomości na 2023 rok, danych wynikających z księgi wieczystej nr [...] organ I instancji wydał decyzję z dniu 5 lipca 2024r. Zgodzono się z oceną organu I instancji, że zasadności wydanego przez Sąd Rejonowy w Łodzi postanowienia sygn. akt [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. oraz dokonanego na jego podstawie wpisu w księdze wieczystej nowego właściciela nieruchomości nie jest przedmiotem prowadzonego przez organy podatkowe postępowania. Określenia wysokości zobowiązania  podatkowego w podatku od nieruchomości za okres styczeń – marzec 2023 r. dokonano na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego, a organy podatkowe nie mają podstaw do kwestionowania prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Łodzi i dokonanego na jego podstawie wpisu w KW. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 4 października 2024 roku wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej m.in. absurdalną argumentację, orzekanie na podstawie fałszywej decyzji sprokurowanej przez urząd Miasta Łodzi. Podniosła argumentację koncentrującą się wokół "kradzieży, wrogiego przejęcia spółki A. w oparciu o fałszywe sprokurowane postanowienia/dokumenty przez Sąd/komornik/UMŁ". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Precyzując zarzutu skargi, ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, w piśmie z dnia 18 lutego 2025 r., zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, ti.: 1. art. 187 § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, w szczególności brak wyczerpującego rozpatrzenia załączonych do akt sprawy dokumentów dotyczących podnoszonych przez skarżącą spółkę okoliczności odnoszących się do nieprawidłowości w przebiegu postępowań, w wyniku których doszło do przysądzenia prawa użytkowania nieruchomości stanowiącej prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość, podczas gdy organy podatkowe obowiązane są zebrać w sprawie cały materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący go rozpatrzyć, co w konsekwencji doprowadziło do braku zbadania wpływu podnoszonych przez skarżącą okoliczności na przebieg prowadzonego postępowania i miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 122 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez niepodjęcie przez organ działań mających na celu wyjaśnienie podnoszonych przez skarżącą spółkę okoliczności odnoszących się do nieprawidłowości w przebiegu postępowań, w wyniku których doszło do przysądzenia prawa użytkowania nieruchomości, podczas gdy organy podatkowe winny podjąć w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 155 § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie przez organ i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności wezwania strony do złożenia odpowiednich wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów mających na celu wyjaśnienie podnoszonych przez skarżącą spółkę okoliczności i odnoszących się do nieprawidłowości dotyczących prowadzonych przeciwko skarżącej postępowań cywilnych i egzekucyjnych, co w konsekwencji doprowadziło do niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy; 4. art. 233 § 1 ust. 2 lit. a) O.p. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz niewydanie orzeczenia co do istoty sprawy, podczas gdy zaistniały w niniejszej sprawie podstawy do wydania decyzji reformacyjnej, z uwagi na naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi w całości oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącej spółce z urzędu, według stawki maksymalnej, oświadczając, że nie zostały one opłacone ani w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Nadmienić trzeba, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając tak zakreślony zakres kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, w myśl przepisu art. 3 ust. 1 u.p.o.l podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownikami wieczystymi gruntów, 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust 2. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części- powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. W myśl przepisu art. 6 ust. 9 u.p.o.l. osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku, 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia, 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15. każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia. Stosownie do art. 6 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 4 u.p.o.l.. obowiązek podatkowy wygasa z upływem myśl przepisu art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast stosownie do przepisu art. 21 § 3 O.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżąca od kwietna 2023 posiadała prawo użytkowania wieczystego działki gruntu położonej w Ł. przy ulicy [...] (a także budynku i budowli zlokalizowanej na tej działce), a tym samym czy legitymowała się statusem podatnika zobowiązanego z tytułu podatku od nieruchomości naliczonego od nieruchomości również w pozostałych okresach 2023 r. (poza objętym zakresem zaskarżonej decyzji okresem styczeń - marzec), a także jaki wpływ dla oceny sytuacji prawnopodatkowej skarżącej należało przypisać orzeczeniu sądu powszechnego przysądzającemu prawo użytkowania nieruchomości innemu podmiotowi. Analiza akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy pozwala na ustalenie, że skarżąca w toku całego postępowania dwuinstancyjnego przed organami podatkowymi podnosiła zarzuty natury cywilistycznej rzutujące na kwestie właścicielskie nieruchomości objętych opodatkowaniem. Dla tak zakreślonego pola sporu kluczowe znaczenie, mają następujące ustalania faktyczne, dokonane przez organy podatkowe. Po pierwsze - z danych Łódzkiego Ośrodka Geodezji w Łodzi wynika, że w/w Spółka była użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy [...], stanowiącej działkę gruntu nr [...] w obrębie [...] o powierzchni 3.379 m2, sklasyfikowanej jako Ba - tereny przemysłowe. Zgodnie zaś z informacją z kartoteki budynków Łódzkiego Ośrodka Geodezji w Łodzi przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest dwoma jednokondygnacyjnymi pozostałymi budynkami niemieszkalnymi o powierzchni zabudowy 32 m2 i 1.789 m2. Nieruchomość skarżąca nabyła w dniu 15.01.2004 r. (akt notarialny Rep. [...]). Po drugie - postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia II Wydział Cywilny sygn. akt [...] z dnia 20 stycznia 2023 roku (prawomocnym od dnia 29 marca 2023 r.) przysądzono prawo użytkowania nieruchomości stanowiącej prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z budynkiem stanowiącym odrębną nieruchomość - działki gruntu nr [...], położonej w Ł. przy ulicy [...], dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], na rzecz B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Postanowienie to stało się podstawą stosownej zmiany w treści księgi wieczystej. Po trzecie – skarżąca nie złożyła korekty deklaracji DN-1 na podatek od nieruchomości obowiązującej od miesiąca kwietnia 2023 roku oraz nie wpłaciła należnego podatku. W ocenie Sądu podstawa faktyczna zaskarżonego rozstrzygnięcia została skonstruowana na podstawie dowodów pozyskanych w trakcie prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a tym samym zarzuty naruszenia przepisów procedury wskazane w piśmie z 18 lutego 2025 r. są niezasadne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i umożliwił prawidłowe zastosowanie przytoczonych wyżej norm prawa materialnego. Wbrew temu co podniósł pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 18 lutego 2025 r. nie było potrzeby wzywania strony do złożenia odpowiednich wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów mających na celu wyjaśnienie podnoszonych przez skarżącą spółkę okoliczności i odnoszących się do nieprawidłowości dotyczących prowadzonych przeciwko skarżącej postępowań cywilnych i egzekucyjnych. Podnoszenie przez stronę argumentów dotyczących rzeczywistego stanu własności, przy jednoczesnej zgodności danych zawartych w rejestrze ksiąg wieczystych z prawomocnym postanowieniem Sądu, nie nakładało na organ konieczności przeprowadzania w tym zakresie postępowania dowodowego. Czyni to niezasadnymi zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 194 § 3 w zw. z art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. Wyjaśnić bowiem należy, że istota regulacji art. 122 O.p., nakładającej na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie może być utożsamiana z obowiązkiem nieograniczonego poszukiwania przez organy faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza w odniesieniu do faktów bezsprzecznych, niepodważanych i niebudzących wątpliwości ze strony organów prowadzących postępowanie. O potencjalnym naruszeniu zasad ogólnych postępowania podatkowego, o których mowa w art. 121 § 1 O.p. oraz w dalszej kolejności powołanym art. 122 tej ustawy, nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Podobnie niekorzystne dlań rozstrzygnięcie podatkowe nie może automatycznie świadczyć o prowadzeniu postępowania w sposób naruszający ww. przepisy. Jakkolwiek strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, rzeczone przekonanie nie musi znajdować odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. W kontekście podnoszonych przez stronę zarzutów należy z całą mocą podkreślić, że postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia II Wydział Cywilny sygn. akt [...] z dnia 20 stycznia 2023 roku jest dokumentem urzędowym. Zgodnie z przepisem art. 194 § 1 O.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Tym samym ocena zasadności wydanego przez Sąd Rejonowy w Łodzi postanowienia z dnia 20 stycznia 2023 r. nie mogła być przedmiotem prowadzonego przez organ podatkowy postępowania. Nadto obowiązujące i wiążące w toku postępowania były wpisy dokonane na podstawie powyższego orzeczenia i ujawnione w dziale II właściwej księgi wieczystej wskazujące na zmianę użytkownika wieczystego nieruchomości objętych opodatkowaniem. Zasada domniemania prawnego zgodności wpisu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (o której mowa w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) wyraża wyłączną kognicję sądu wieczystoksięgowego w zakresie wpisów własności, wyłączając jakiekolwiek uprawnienia kontrolne organów podatkowych co do kwestii właścicielskich określonych nieruchomości. Na marginesie można jedynie zauważyć, że organy celem wypełnienia imperatywu wynikającego z treści art. 122 O.p., mogą (i w określonych sytuacjach powinny) skorzystać z uprawnienia do wystąpienia powództwem o ustalenie istnienia stosunku prawnego (art. 199a § 3 O.p.). Jednakże uprawnienia do wystąpienia w omawianym trybie nie można przy tym utożsamiać z próbą nałożenia na organ podatkowy obowiązku objęcia swoją kognicją kwestii cywilistycznych, będących materią wyłączoną spod zakresu jurysdykcji tak organów podatkowych, jak i sądów administracyjnych. Podsumowując Sąd ocenił - że zgodnie z prawem - organy podatkowe określiły skarżącej wysokości zobowiązania  podatkowego w podatku od nieruchomości za okres styczeń - marzec 2023 r. na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego, i zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych uwzględniając wpisy dotyczące własności. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. przyznano pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, którego wysokość ustalono na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 764). db