I SA/Łd 761/11

Dnia 24 sierpnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – M. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w kwocie 1.210 zł skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie, na wezwanie Sądu, urzędowym formularzu (PPF) skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z małoletnią córką. Osiąga dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1.200 zł brutto. Nie posiada żadnego majątku, ponosi wydatki z tytułu czynszu i opłat oraz zakupu żywności i środków czystości w łącznej kwocie 820 zł. Ponadto wskazała na "zajęcie komornicze". Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącą dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym do: jednoznacznego wskazania, czy prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem R. T. (a jeśli tak – zobowiązano do wskazania składników jego majątku, w tym ruchomości, nieruchomości i dochodu – zgodnie z wymogami formularza PPF), nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków i lokat bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej i jej męża za 2010 rok, jednoznacznego wskazania, czy skarżąca korzysta z pomocy finansowej pozostałej rodziny i w jakiej wysokości pomoc ta jest jej udzielana, określenia kwoty wydatków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz ze wskazaniem, w jakiej części mąż skarżącej partycypuje w tych wydatkach oraz nadesłania dokumentów potwierdzających fakt wskazanego we wniosku zajęcia komorniczego - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej wraz z pismem z dnia [...] roku złożył oświadczenie skarżącej dotyczące jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. Istotne przy tym jest, iż na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie należy do Referendarza sądowego, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Wskazać przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 326/08, opubl. CBOIS). W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dodatkowego oświadczenia skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z małoletnią córką. Skarżąca wraz z córką zamieszkują w mieszkaniu należącym do męża, choć skarżąca nie wie, gdzie obecnie przebywa jej mąż. Jednocześnie skarżąca osiąga dochód z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1.200 zł brutto. Nie posiada żadnego majątku ani konta bankowego. W bieżącym utrzymaniu pomaga jej matka, która finansuje zakupy żywności i środków czystości w kwocie ok. 400 zł. Ponadto w 2010 roku skarżąca nie osiągnęła żadnego dochodu. Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa skarżącej powoduje bowiem, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.