I SA/Łd 764/16

PostanowienieWSA w Łodzi2017-03-09

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo prowadzenia działalności gospodarczej generującej znaczne obroty i dochody w poprzednich latach, a także wahania przychodów w okresie objętym postępowaniem, skarżący nie przedstawił pełnej i rzetelnej dokumentacji swojej sytuacji finansowej, w tym dochodów członka gospodarstwa domowego i rzeczywistych kosztów utrzymania. Wielkość obrotów z działalności gospodarczej podważa prawdziwość twierdzeń o braku środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów finansowych i majątkowych. Skarżący przedstawił część dokumentacji, która wykazała znaczne obroty z działalności gospodarczej w poprzednich latach oraz wahania przychodów i stratę w ostatnim okresie, a także nieudokumentowane koszty utrzymania i dochody dziadka. W oparciu o te informacje, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu M. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku za grudzień 2011 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z 14 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz orzekającą o obowiązku zapłaty podatku za grudzień 2011 roku. Podatnik złożył zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z dziadkiem. Nie posiada żadnego majątku. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest prowadzona działalność gospodarcza, z której zadeklarował dochód na poziomie 2.000 zł netto. Oszacowane przez stronę koszty swojego miesięcznego utrzymania to kwota 1.900 zł z czego 900 zł stanowią wydatki mieszkaniowe, 700 żywność i 300 zł inne wydatki. Zarządzeniem z 8 lutego 2017 roku skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2015 rok, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej jego miejsce zamieszkania i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz innych stałych obciążeń, na które wskazuje we wniosku o prawo pomocy; nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie deklaracji VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za drugie półrocze 2016 roku oraz styczeń 2017 roku (np.: kopia książki przychodów i rozchodów, bilans, rachunek zysków i strat itp.), udokumentowanie wysokości dochodów dziadka, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W zakreślonym terminie wnioskodawca nadesłał podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres czerwiec- grudzień 2016 roku, z którego wynika, że działalność ta przyniosła mu stratę w wysokości 41.440 zł. Z zapisów z księgi oraz deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczne przychody wnioskodawcy w tym okresie wahały się w granicach od 0 do 161.000 zł, wydatki zaś wynosiły od 4.302 zł do 168.266 zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2015 rok wynika, że przychód skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 2.498.777 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 2.481.600 zł, co dawało dochód w kwocie 17.176 zł. Skarżący oświadczył ponadto, że nieruchomość która była jego własnością została zlicytowana, Koszty utrzymania kształtują się na poziomie wskazanym we wniosku. Podatnik ma zablokowane konto bankowe. Dochody jego dziadka są wydawane na jego leczenie i opiekę niezbędną po trzech przebytych udarach. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. wskazał, że wspólnie z dziadkiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z jego działalności gospodarczej w wysokości 2.000 zł netto miesięcznie oraz dochody dziadka, których wysokości nie wskazał. Skarżący nie posiada żadnego majątku, nie wskazał czyją własnością jest zajmowany przez niego dom, nie udokumentował kosztów jego utrzymania a jedynie oszacował je na kwotę 900 zł miesięcznie. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2015 rok wynika, że przychód skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł 2.498.777 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 2.481.600 zł, co dawało dochód w kwocie 17.176 zł. w 2016 roku za okres czerwiec- grudzień 2016 roku, działalność ta przyniosła mu stratę w wysokości 41.440 zł. Miesięczne przychody wnioskodawcy w tym okresie wahały się w granicach od 0 do 161.000 zł, wydatki zaś wynosiły od 4.302 zł do 168.266 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (2.352 zł) oraz okoliczność, że równocześnie ze skargi wnioskodawcy zawisła druga sprawa z wpisem w wysokości 2.526 zł stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wielkość obrotów z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę poddaje w wątpliwość prawdziwość jego twierdzeń o braku środków umożliwiających poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy także podkreślić, że przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej i aktualnej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Skarżący mimo wezwania nie udzielił informacji dotyczących dochodów dziadka prowadzącego z nim wspólne gospodarstwo domowe ani nie udokumentował miesięcznych kosztów swojego niezbędnego utrzymania co czyni niemożliwym rzetelna ocenę jego rzeczywistych możliwości finansowych. Rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej wskazuje zaś na możliwość przeznaczenia część środków pieniężnych służących finansowaniu działalności gospodarczej na pokrycie kosztów obecnego procesu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło