I SA/Łd 768/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Izabela Ścieszko po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. przy udziale --- sprawy ze skargi J. M. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Sygnatura akt I SA/Łd 768/09 UZASADNIENIE We wniosku z dnia 18 lutego 2009 roku J.M. wskazała, iż na podstawie orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie, stwierdzającego przewlekłość postępowania, została jej przyznana kwota 2.000 zł w związku ze stwierdzonym naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy w postępowania sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Mając na uwadze opisany stan faktyczny strona zadała pytanie czy suma wypłacona podatnikowi od Skarbu Państwa w oparciu o art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843), w związku ze stwierdzonym przez sąd naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, skutkującym zasądzeniem na rzecz skarżącego określonej kwoty, podlega opodatkowaniu i na tej podstawie częściowemu zwrotowi temuż Skarbowi Państwa. Nadto J.M. zadała również drugie pytanie: Dlaczego obowiązuje opodatkowanie zasądzonej wyrokiem rekompensaty "utraconych korzyści", a nie podlega temu "odszkodowanie" w rozumieniu przepisu będącego przedmiotem interpretacji. W ocenie strony powyżej opisana kwota nie podlega opodatkowaniu, gdyż stanowi ona "odszkodowanie" w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 44, poz. 176 ze zm. – powoływana dalej jako pdf). Udzielając w dniu [...] interpretacji Minister Finansów uznał, że stanowisko wnioskodawczyni jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu powyższego stanowiska organ wskazał, iż suma pieniężna będąca przedmiotem pytania zawartego we wniosku z dnia 18 lutego 2009 roku, stanowi podlegający opodatkowaniu przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 9 w zw. z art. 20 ust. 1 pdf. Nie stanowi ona bowiem ani zadośćuczynienia ani odszkodowania. Skoro tak to zasądzona suma pieniężna podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie korzysta ze zwolnienia od tegoż podatku. Nadto Minister wskazał również, iż zgodnie z art. 14b § 1 o.p. wydaje on indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego. Interpretowanie m.in. intencji, racjonalności i słuszności postępowania ustawodawcy (o co wnosiła J.M. w drugim pytaniu) nie mieści się w przywołanym obszarze właściwości rzeczowej niniejszego organu i nie podlega rozstrzygnięciu w trybie interpretacji przepisów prawa podatkowego. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona podniosła, iż nie akceptuje powyższej interpretacji indywidualnej, gdyż byłoby to równoznaczne z usankcjonowaniem normy, że decyzja urzędnika państwowego może nie uwzględniać intencji ustawodawcy i jest nadrzędna w stosunku do wyroku sądu, zasądzającego na rzecz podatnika określoną należność od Skarbu Państwa. Z tych względów wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, po ponownej analizie sprawy, organ nie znalazł podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte zarówno we wniosku jak i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, o załączenie których wniosła. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powielając w uzasadnieniu swoje dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Aby dokonać oceny stanowiska strony zawartego we wniosku z dnia 18 lutego 2009 roku w pierwszej kolejności należy ustalić charakter kwoty, jaka została wypłacona J.M. Zgodnie z treścią art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w razie uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania sąd może, na wniosek skarżącego, przyznać od Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości nie przekraczającej 10.000 zł. Przy czym ustawodawca w cytowanej ustawie nie wskazał jaki charakter ma niniejsza kwota. Czy jest ona, jak tego chce skarżąca, swego rodzaju odszkodowaniem czy też może zadośćuczynieniem? W piśmiennictwie spotyka się tezę, iż "odpowiednia suma pieniężna" z cytowanego art. 12 ust. 4 stanowi w istocie nowe pojęcie, zupełnie nie przystające do znanych już pojęć "odszkodowanie" i "zadośćuczynienie". Mając to na względzie przyjmuje się, że możliwość zasądzenia "odpowiedniej sumy pieniężnej" stanowi odrębną instytucję, znaną wyłącznie omawianej ustawie. Suma pieniężna przyznana od Skarbu Państwa stanowi jedynie rekompensatę za naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki i nie stanowi naprawienia szkody (Zbrojewska Monika, Palestra 2004.11 – 12.21, Skarga na przewlekłość postępowania karnego, teza nr 9). Kwota pieniężna, którą sąd fakultatywnie może zasadzić w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania, i tylko na wyraźne żądanie skarżącego zawarte w treści skargi, nie ma charakteru odszkodowania za szkody, jakie ewentualnie podmiot poniósł w związku z przewlekłością postępowania (Krakowiak Michał, PPE.2005.1-6.19, Skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania egzekucyjnego, teza nr 2). W ocenie Sądu Najwyższego "odpowiednia suma pieniężna" z omawianego art. 12 ust. 4 nie jest ani odszkodowaniem ani też zadośćuczynieniem. Nie jest to bowiem odszkodowanie za poniesione straty i utracona korzyści (art. 361 § 2 k.c.). Nie jest to również zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w rozumieniu art. 445 k.c. (art. 24 §1 i 448 k.c.). Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 roku, zdaniem Sądu Najwyższego, jest w znacznym zakresie aktem o charakterze publicznoprawnym, gdyż jej podstawową funkcja jest wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego, sprawnego biegu procesowego (uchwały SN z dnia 19.01.2005 r. w sprawie o sygn. akt III SPP 113/04,OSNP 2005 nr 9, poz. 134 i z dnia 19.01.2005 r. w sprawie o sygn. akt SPP 115/04, OSNP 2005 nr 9, poz. 135). Przyznanie zatem "odpowiedniej sumy pieniężnej" pełni więc rolę sankcji dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości (post. SN z 6.01.2006 r. w sprawie III SPP 154/05). Sąd, w orzekającym składzie, w pełni podziela przytoczone powyżej argumenty. Tym bardziej, że za takim stanowiskiem przemawia jeszcze jeden argument. Mianowicie, gdyby ustawodawca, z założenia będący racjonalnym, chciał aby niniejsza kwota była odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, to tak by ją właśnie określił konstruując omawianą ustawę. Skoro jednak tego nie uczynił, określając tą kwotę jako "odpowiednią sumę pieniężną" , to właśnie z tego względu aby nie "mylono" jej z funkcjonującymi już instytucjami zadośćuczynienia i odszkodowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż stanowisko organu zawarte w zaskarżonej interpretacji jest słuszne. Podobnie jak ocena zawarta w jej uzasadnieniu zgodnie, z którą kwota będąca przedmiotem sporu nie jest ani odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem, a skoro tak to zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt. 9 w zw. z art. 20 ust. 1 p.d.f. stanowi ona podlegający opodatkowaniu przychód z innych źródeł. Minister Finansów prawidłowo również ocenił możliwość odpowiedzi na pytanie drugie zawarte w rozpatrywanym wniosku. Interpretowanie bowiem intencji, racjonalności i słuszności postępowania ustawodawcy nie mieści się w dyspozycji art. 14b § 1 o.p. Co oczywiści nie oznacza, że wydanie interpretacji jest zupełnie swobodne i nie obarczone żadnym rygorem, w oderwaniu od zasad słuszności. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił przedmiotowa skargę. P.Pij.