I SA/Łd 771/16

Dnia 30 czerwca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...], UNP: [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu S. B. prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W dniu 29 lipca 2016 roku S. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą spółce cywilnej A. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 roku oraz orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej. Postanowieniem z 23 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 21 października 2016 roku odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu sąd podzielił stanowisko referendarza sądowego, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy podatnik wyraźnie wskazał, że nie posiada żadnego majątku, w szczególności w postaci udziałów (pkt 7.2.2 wniosku). Tymczasem dochodzenie przeprowadzone przez referendarza wykazało, że strona pozostaje wyłącznym udziałowcem w spółce A. w Ł., z udziałami o wartości nominalnej 100 tys. zł. Wartość tych udziałów pozostaje w rażącym kontraście z twierdzeniami strony o krytycznym stanie jej majątku. Niezależnie od powyższego skarżący w latach 2014–2015 prowadził działalność gospodarczą stosunkowo znacznych rozmiarów, której roczne przychody przekraczały kwoty kilkuset tysięcy złotych, a zatem doświadczenie życiowe podpowiada, że nawet po kilku latach, powinien dysponować majątkiem umożliwiającym godne warunki utrzymania. Wątpliwości budzi dalej zlikwidowanie w listopadzie 2015 r. dobrze prosperującej indywidulanej działalności gospodarczej, z której przychody podatnika przekroczyły 990 tys. zł, a dochód – 212 tys. zł, i podjęcie zatrudnienia w spółce z wynagrodzeniem w wysokości 711 zł miesięcznie. Wątpliwości co do zatrudnienia budzi również fakt, że łódzki oddział tej spółki znajduje się w tym samym miejscu gdzie skarżący prowadził wcześniej własną działalność. Na koniec – skarżący nie wskazał w toku postępowania co stało się ze zgromadzonym przez niego majątkiem, a także nie podał żadnych informacji na temat sytuacji majątkowej rodziców, u których obecnie zamieszkuje. Wyrokiem z 15 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą spółce cywilnej A. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 roku oraz orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej. W dniu 13 kwietnia 2017 roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.115 zł skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od powyższego wpisu. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, ma syna O., który mieszka z matką, jego wyłącznym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.111, 86 zł, z którego 300 zł pochłaniają alimenty płacone na podstawie umowy alimentacyjnej na syna pozostała kwota 811 zł jest w całości przeznacza na jedzenie, dojazd do pracy, środki czystości. Skarżący nie zadeklarował posiadania żadnego majątku poza udziałami w spółce A.. Oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, gdyż pokój który zajmuje jest mu użyczany. Oświadczył także że spółka której jest wyłącznym właścicielem nie prowadzi działalności gospodarczej od co najmniej roku, skarżący nigdy nie otrzymał dywidendy, gdyż wszystkie środki były przeznaczane na rozwój firmy. Podkreślił, że spółka nie przedstawia wartości ze względu na zobowiązania które na niej ciążą. Do wniosku skarżący dołączył wyciągi z prywatnego rachunku bankowego na którym brak środków i za pośrednictwem którego skarżący nie prowadził operacji bankowych, nadesłał także rachunek spółki A. z saldem w wysokości – 1.154.614 zł. Skarżący nadesłał także umowę alimentacyjną na kwotę 300 zł oraz zaświadczenie o dochodach z którego wynika, że jego miesięczna pensja wynosi 1.416 zł brutto to jest netto 1.053 zł. Przedstawił także wpis z księgi wieczystej potwierdzający, że spółka której jest właściciel jest użytkownikiem wieczystym działki o powierzchni 0,1667 ha położonej w Ł. przy ul. A. 228 z budynkiem przemysłowym o powierzchni 1.667 m2. Nieruchomość ta jest obciążona hipotecznie na kwotę ponad 3.000.000 zł . Wnioskodawca przedstawił także korektę zeznania podatkowego za 2016 rok bez dowodu jej złożenia w urzędzie skarbowym w której wskazał, iż jego jedynym dochodem za rok 2016 jest dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.848, 51 zł. Na wezwanie referendarz przedstawił także CIT-8 spółki A. za 2015 rok z którego wynika, że spółka uzyskała przychody w wysokości 1.606.205 zł poniosła koszty w wysokości 1.606.223 zł notując stratę na poziomie 18 zł. oraz protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki A. odrzucającego sprawozdanie finansowe za rok 2015, odwołującego z dotychczasowego Prezesa Zarządu z pełnionej funkcji w związku z niewykonaniem planów i założeń na rok 2015 w szczególności dotyczących nieprzywrócenia produkcji i sprzedaży odzieży. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (punkt 4 formularza PPF), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W tym miejscu należy jeszcze podkreślić, że zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). W orzecznictwie NSA za utrwalony uznać należy pogląd, że brak pokrycia w aktach sprawy dla faktów podanych we wniosku sprawia, że istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 9 września 2004 r., FZ 360/04 dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA oraz postanowienie NSA z 29 lipca 2005 r., II FZ 470/05, niepubl.) W swoim kolejnym wniosku o prawo pomocy skarżący twierdzi, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego wyłącznym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.111, 86 zł, z którego 300 zł pochłaniają alimenty płacone na podstawie umowy alimentacyjnej na syna pozostała kwota 811 zł jest w całości przeznacza na jedzenie, dojazd do pracy, środki czystości, zaś jedyny posiadany przez niego majątek w postaci 100% udziałów w spółce A. nie przedstawia żadnej wartości w związku ze zobowiązaniami ciążącymi na spółce. Badając oświadczenia wnioskodawcy referendarz jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. Skarżący twierdzi, że spółka której jest wyłącznym właścicielem nie prowadzi działalności gospodarczej i nie przedstawia żadnej wartości bowiem jej majątek jest mniejszy niż ciążące na niej zobowiązania, okoliczności tych jednak nie wykazał. Z nadesłanych dokumentów w szczególności zeznania CIT za 2015 rok wynika, że spółka prowadziła działalność gospodarczą z której przychód wyniósł ponad 1.600.000 zł. Okoliczność, że nie udało jej się wznowić działalności w zakresie produkcji i sprzedaży odzieży nie świadczy o tym , że w 2016 roku nie uzyskiwała żadnych przychodów, już choćby będący w jej posiadaniu majątek nieruchomy w postaci budynku przemysłowego mimo obciążenia go hipoteką był zdolny do generowania przychodów, ponadto mimo nie wznowienia działalności w zakresie produkcji i handlu odzieżą w 2015 roku spółka wygenerował spore obroty. Wnioskodawca poza oświadczeniem o nieprowadzeniu działalności gospodarczej nie przedstawił żadnych dokumentów informację tą potwierdzających, spółka nie znajduje się w stanie upadłości. Podkreślić także należy, że wiarygodne wykazanie rzeczywistej sytuacji materialnej strony wymaga co do zasady, wiarygodnego wykazania ponoszonych wydatków niezbędnego utrzymania oraz takiegoż wykazania rzeczywiście posiadanych środków finansowych służących ich poryciu z podaniem źródła ich pochodzenia. W toku postępowania skarżący nie wykazał ponoszenia jakichkolwiek wydatków związanych ze swoim utrzymaniem, twierdząc, że nie ponosi wydatków mieszkaniowy bowiem mieszka w użyczanym pokoju ponoszenie wydatków na dojazdy do pracy, leczenie wyżywienie i środki czystości jedynie zadeklarował. Twierdzi także, że wyłącznym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.111 zł, z którego na rzecz syna płaci jeszcze alimenty w wysokości 300 zł błędnie jednak w kontekście przedstawionego zaświadczenia o zarobkach podaje jego wysokość. Powyższe w kontekście ponownego ustanowienia pełnomocnika z wyboru do reprezentacji strony w postępowaniu kasacyjnym nie usuwa wątpliwości dotyczących rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy i czyni jego twierdzenia o braku środków umożliwiających pokrycie kosztów postępowania niewiarygodnymi. Skarżący nie udzielił wiarygodnych informacji pozwalających ustalić jego koszty utrzymania, oraz wysokość posiadanych dochodów służących ich pokryciu, wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AKE.