I SA/Łd 774/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuznania zarzutów wniesionych przeciw prowadzonej egzekucji oddala skargę. W piśmie z dnia 4 października 2013 r. Z. L. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział I w Ł. obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2003 r. do lipca 2005 r. Dłużniczka podniosła, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi nie istnieje oraz, że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, powodujący pozbawienie zobowiązanej środków do życia. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. nie uznał zarzutów wniesionych w oparciu o art. 33 pkt 1 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Z. L. podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Na skutek niewywiązywania się z obowiązku obliczania i opłacania składek za każdy miesiąc kalendarzowy na koncie rozliczeniowym powstało zadłużenie obejmujące nieopłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzją z dnia [...] r. ZUS I Oddział w Ł. określił zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 2.925,61 zł z odsetkami. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania. Nieopłacone w terminie składki są nadal wymagalne i podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji wyłącznie z następujących składników majątkowych: wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, rachunków bankowych oraz innych niż wymienione wierzytelności pieniężnych (art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ dysponował jedynie informacją o świadczeniu emerytalnym zobowiązanej, które zostało zajęte, a potrąceniu podlega część świadczenia w granicach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia strony postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W skardze na powyższe postanowienie Z. L. wniosła o jego uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział I w Ł. z dnia [...] r. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: - art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy oraz nieuwzględnienia słusznego interesu obywatela; - art. 77 § 1 ww. ustawy poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; - art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, powodującego pozbawienie jej środków do życia. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. jest bardzo krzywdzące, a spłacenie zadłużenia pozbawi ją niezbędnych środków do życia. Podatniczka podniosła, że nigdy nie miała wobec nikogo żadnych zaległości. Jest wdową, ma 78 lat i przez całe życie starała się żyć uczciwie. Jest bardzo schorowana, a sprawa z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i ogromny stres, jaki przeżywa jeszcze bardziej potęguje wszystkie choroby. Natomiast dochodzenie spłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych po 9 latach jest w jej mniemaniu nieuczciwe. Gdyby wiedziała, że ma zaległość, nie doprowadziłaby do tak wysokich odsetek. Emerytura, którą otrzymuje jest bardzo skromna i wynosi 1.169,81 zł. Nie ma innego źródła dochodu ani innego majątku. Ponadto cierpi na wiele chorób: chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, chorobę zwyrodnieniową stawów kręgosłupa, przewlekłą chorobę nerek, nieżyt żołądka. Często jest w szpitalu, na potwierdzenie czego załączyła kartę leczenia szpitalnego i uzdrowiskowego. Poza tym bierze bardzo dużo leków i ich niewykupienie spowoduje pogorszenie stanu zdrowia, a nawet doprowadzi do tragedii, choć Zakład Ubezpieczeń Społecznych twierdzi, że obecna sytuacja nie spowoduje zagrożenia jej egzystencji. Trudno stronie zrozumieć takie podejście i brak zrozumienia dla starszej i schorowanej osoby. Bowiem przy takiej emeryturze i konieczności regulowania opłat za mieszkanie, wyżywienie i środki czystości, z trudem wystarcza jej na lekarstwa. Natomiast spłacenie zadłużenia pozbawi ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ponieważ za mieszkanie płaci 810 zł, za energię elektryczną 61,88 zł, gaz ok. 70 zł (za 2 miesiące), na leki wydaje 200 zł, telefon 50 zł, węgiel 2 000 zł (na sezon). Tymczasem emerytury otrzymuje 885 zł, z uwagi na zajęcie jej części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przy czym w marcu była w sanatorium i na pobyt wydała ok. 1. 000 zł. Podniosła również, że nie ma możliwości wskazania majątku podlegającego egzekucji, ponieważ żadnego majątku nie posiada. Gdyby miała możliwość, to na pewno starałaby się podjąć dodatkową pracę, aby spłacić zaległość, ale jej wiek i stan zdrowia jej na to nie pozwalają. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Organ egzekucyjny prowadzi egzekucję należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 2925,61 zł. Wysokość zadłużenia wynika z prawomocnej decyzji Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. Zaległości te nie zostały zapłacone po wydaniu decyzji. Nie można więc uznać, że egzekwowany obowiązek objęty tytułami wykonawczymi z dnia [...] r. nie istnieje. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ nie zastosował zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wbrew zarzutom skargi organy dla wyjaśnienia tej kwestii zebrały wyczerpujący materiał dowodowy i podjęły niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Podstawy do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej "u.o.p.e.a") nie stanowi sytuacja majątkowa, czy zdrowotna zobowiązanego, ale zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zarzut taki może być skutecznie podniesiony wówczas, gdy organ egzekucyjny ma do wyboru różne środki egzekucyjne i wybiera taki, który jest bardziej uciążliwy dla zobowiązanego. Konsekwencją uwzględnienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest postanowienie o zastosowaniu innego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.o.p.e.a.). W trakcie postępowania skarżąca nie wskazała innego, możliwego do zastosowania środka egzekucyjnego niż egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego. Okoliczności podnoszone przez skarżącą mogą stanowić podstawę do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie ulgi w zapłacie należności z tytułu składek i odsetek na ubezpieczenie zdrowotne, nie mogą natomiast uzasadniać zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. ak