I SA/Łd 775/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-08-31
Skład orzekający: Tomasz Naraziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu, jeśli już posiada ustanowionego doradcę podatkowego z wyboru?Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Natomiast wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu został oddalony, ponieważ skarżąca już pozostawała w stosunku prawnym z doradcą podatkowym wybranym z własnego wyboru, co stanowi negatywną przesłankę do ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Skarżąca przedstawiła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynikało niskie dochody jej męża, będącego jedynym żywicielem rodziny, oraz znaczne miesięczne wydatki. Skarżąca posiadała już ustanowionego doradcę podatkowego z wyboru, który wniósł skargę w jej imieniu.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie (ustanowienie doradcy podatkowego) wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za lipiec 2013 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
W dniu 28 czerwca 2017 r. A. K., reprezentowana przez doradcę podatkowego B. K., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za lipiec 2013 r. w wysokości 47 zł, tj. w wysokości niższej od zadeklamowanej o 89.290 zł. W skardze zawarto wniosek o zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
W dniu 16 sierpnia 2017 r. do akt sprawy wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w osobie B. K., złożony na urzędowym druku PPF.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest aktualnie wyłącznie jego wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 2.000 zł. Skarżąca nie posiada żadnego wartościowego majątku, jej mąż jest właścicielem samochodu Mercedes klasa A o wartości ok. 6.000 zł. Strona oświadczyła, że ponosi miesięcznie wydatki na media w wysokości około 1.300 zł, żywność i artykuły gospodarstwa domowego w wysokości około 1.000 zł oraz leczenie w wysokości 100 zł.
Wnioskodawczyni podała także, że jest zadłużona na kwotę około 8.000 zł. W razie potrzeby uzyskuje wsparcie finansowe od rodziny.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Podkreślenia wymaga przy tym, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wyłącznie jego wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 2.000 zł, skarżąca nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej. W razie potrzeby uzyskuje wsparcie finansowe od rodziny.
Uwzględniając powyższe należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w postaci kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w tym w szczególności wpisu od skargi, który w rozpoznawanej sprawie wynosi 1.786 zł.
Odnośnie zaś do wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.). Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego w osobie doradcy podatkowego B. J. K., który w jej imieniu wniósł skargę w niniejszej sprawie, przedstawiając dokument pełnomocnictwa. Wobec powyższego należało przyjąć, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z doradcą podatkowym pochodzącym z wyboru, a jej wniosek o ustanowienie tego samego pełnomocnika w ramach prawa pomocy uznać należy za niedopuszczalny stosownie do art. 246 § 3 P.p.s.a.
Referendarz sądowy w pełni podziela ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym pozostawanie przez wnioskującego w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, o ile nie został on ustanowiony w ramach prawa pomocy, jest każdorazowo negatywną przesłanką przyznania stronie z urzędu kolejnego, profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 63/14, postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II OZ 568/16, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tym zakresie zatem wniosek skarżącej podlega oddaleniu.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło