I SA/Łd 779/10

Dnia 9 września 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu J. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 9 czerwca 2010 roku J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w określającą zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że J. K. wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu pobieranych przez nich emerytur zamyka się kwotą 2.344 zł netto miesięcznie (potrąceniach na rzecz urzędu skarbowego kwoty 754 zł). Skarżący zamieszkuje w należącym do swojej żony domu o powierzchni około 113 m2, posadowionym na działce o powierzchni około 540 m2 , posiada także 10 udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy w T. . Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., w której ponadto sprawuje funkcje Prezesa zarządu nie pobierając jednak z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Z przedstawionego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego wynika, iż skarżący w 2008 roku ze stosunku pracy uzyskał dochód brutto w wysokości 58.913 zł, zaś jego działalność gospodarcza przyniosła przychód w wysokości 199.881 zł generując koszty w wysokości 183.971 zł i w efekcie dając dochód rzędu 15.910 zł. W roku 2009 skarżący uzyskał już dochód jedynie z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 39.555 zł. Żona wnioskodawcy w latach 2008 i 2009 uzyskiwała jedynie dochody z tytułu emerytury w wysokości 7.557 zł w roku 2008 i 8.023 zł w roku 2009. Z nadesłanych przez skarżącego rachunków wynika, iż średnie miesięczne koszty utrzymania domu zamykają się kwotą około 620 zł (podatek od nieruchomości, woda, abonament telewizyjny, energia, oraz telefon), nadto skarżący przedstawił rachunek za olej opałowy do celów grzewczych na kwotę 6.008 zł, który stanowi roczny koszt ogrzewania. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J.K. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.344 zł netto. Skarżący zamieszkuje w należącym do swojej żony domu o powierzchni około 113 m2, posadowionym na działce o powierzchni około 540 m2 , posiada także 10 udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy w T. . Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Głownie. Średnie miesięczne koszty utrzymania domu zamykają się kwotą około 620 zł (podatek od nieruchomości, woda, abonament telewizyjny, energia, oraz telefon), nadto skarżący przedstawił rachunek za olej opałowy do celów grzewczych na kwotę 6.008 zł, który stanowi roczny koszt ogrzewania. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu w sprawie niniejszej, który wynosi 1.526 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej ponad kwotę 500 zł. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wysokość dochodów w rodzinie skarżącego w zestawieniu z wykazanymi kosztami utrzymania, z których nie wszystkie zaliczyć można do kategorii kosztów niezbędnych pozwala przyjąć, iż jest on wstanie ponieść częściowe koszty wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że miesięczny dochód skarżącego pozwala na czynienie skromnych oszczędności w bieżących wydatkach, które powinny umożliwić mu pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych w sprawie, które mogą pojawić się na dalszych etapach postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odmowa przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania nie zamyka stronie drogi do wystąpienia z wnioskiem o jego przyznanie, w szczególności w razie oczywistej zmiany sytuacji materialnej strony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.