I SA/Łd 782/04
WyrokWSA w Łodzi2005-04-12
Skład orzekający: J. Brolik, W. Jarzębowski, P. Kiss
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest skuteczne, jeśli strona twierdzi, że poinformowała organ o zmianie adresu, ale organ temu zaprzecza, a dowody są niejednoznaczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż skutecznie poinformowała organ podatkowy o zmianie miejsca zamieszkania. Analiza dowodów, w tym potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, doprowadziła sąd do wniosku, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił brak takiego zawiadomienia. Wobec niedopełnienia obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, doręczenie decyzji na poprzedni adres było skuteczne, a postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję określającą T. K. wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzja została doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej na adres, który skarżąca uważała za nieaktualny. Odwołanie zostało złożone po terminie. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca zaskarżyła postanowienie, podnosząc, że przyczyną niedoręczenia decyzji był błąd poczty i niepoinformowanie jej o zmianie adresu przez organ. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie NSA W. Jarzębowski (spr.), P. Kiss, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
W dniu 20 listopada 2003r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wydał decyzję określającą T. K. wysokość zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 500.000zł
z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2001r.
Powyższa decyzja została doręczona podatniczce w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 19 stycznia 2004r. na adres Ł., ul. A 61 m. 41.
Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 lutego 2004r. Odwołanie natomiast zostało złożone w dniu 18 maja 2004r. (data nadania w urzędzie pocztowym ) - a więc po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt l Ordynacji podatkowej.
Zawarty w odwołaniu wniosek podatniczki o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem
(Nr [...]) z dnia [...] rozpatrzył odmownie uznając, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu przedmiotowego terminu. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Odbiór postanowienia nastąpił w dniu 12 lipca 2004r.
Powyższe postanowienie strona zaskarżyła w dniu 16 lipca 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jego uchylenie w całości.
W uzasadnieniu podniosła, iż przyczyną nie doręczenia decyzji pod aktualnym adresem tj. Ł. B 2 była okoliczność nie zawiniona przez nią ale przez pocztę, która nie potrafiła znaleźć jej mieszkania w kompleksie budynków przy
B 2.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznając,
iż złożona skarga nie zawiera żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę podjętego rozstrzygnięcia podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ zajął następujące stanowisko:
Zdaniem organu odwoławczego doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie art.150 § l Ordynacji podatkowej pod adresem Ł., ul. A 61 m. 41 jest prawidłowe i prawnie skuteczne.
Zgodnie z przepisem art. 146 § l Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu.
Skarżąca nie dopełniła tego obowiązku, a w korespondencji kierowanej do Naczelnika Urzędu podawała adres nieaktualny, tj. Ł., ul. A 61 m.41, gdyż (jak twierdzi skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania) w tym czasie zameldowana była na pobyt czasowy w Ł. B 2.
W związku z nie odbieraniem korespondencji, organ I instancji ustalił w dniu 24.11.2003r. w Oddziale Ewidencji Ludności Urzędu Miasta Ł., iż od 21.05.2003r. do 31.12.2003r. skarżąca była zameldowana tymczasowo w Ł. B 2. Podjęta próba doręczenia decyzji na powyższy adres okazała się bezskuteczna, korespondencję zwrócono z adnotacją - adresat nieznany. Jednocześnie z pisma Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł. z dnia 25.08.2003r. skierowanego do Urzędu Skarbowego wynika, że nieruchomość położona w Ł. B 2 znajduje się na terenach szczególnej tożsamości miasta..., dla których obowiązuje adaptacja istniejącej zabudowy przemysłowej ze zmianą użytkowania na cele usługowe bez naruszania zabytkowej substancji układu przestrzennego
i budynków". Ponadto w pow. piśmie zawarta jest informacja, że do Urzędu Miasta nie wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego lub zmianę sposobu użytkowania istniejących obiektów na cele mieszkalne. W związku z tą informacją oraz niemożnością doręczenia decyzji na adres Ł., B 2 organ nie ponawiał prób doręczenia decyzji na ten adres.
W związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z art. 146 § l Ordynacji podatkowej oraz niemożnością doręczenia skarżącej decyzji w miejscu czasowego zameldowania organ I instancji dokonał doręczenia decyzji stronie w trybie art. 150 § l ww. ustawy na adres stałego zameldowania.
Na rozprawie w dniu 31 marca 2005r. pełnomocnicy skarżącej złożyli wypis
z mapy geodezyjnej wskazując przy tym na trudności związane z doręczeniem korespondencji dla skarżącej wynikające z faktu, iż pod adresem B 2 znajduje się szereg budynków zajmowanych przez różne podmioty. Jednocześnie oświadczyli, iż są w posiadaniu dokumentu świadczącego o tym, iż skarżąca powiadomiła organ o zmianie miejsca zamieszkania i zobowiązali się do jego dostarczenia w terminie 7 dni.
W dniu 5 kwietnia 2005r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącej, do którego załączono kserokopię pisma T. K. datowanego na dzień
2 września 2003r. adresowanego do Urzędu Skarbowego Ł.-, zawierającego informację o zmianie miejsca zamieszkania i prośbę o kierowanie korespondencji na adres: B 2 oraz oryginał i kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr 41551 na którym widnieje datownik Urzędu Pocztowego z datą
2 września 2003r.
W odpowiedzi na ww. pismo Dyrektor Izby Skarbowej (w piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2005r. ) stanął na stanowisku, że załączone przez stronę skarżącą pismo informujące o zmianie miejsca zamieszkania nie zostało wysłane do Urzędu Skarbowego.
Twierdzenie to uzasadnił wskazując na fakt, iż z potwierdzenia nadania przedmiotowego pisma nie wynika jakie dokumenty nadano w Urzędzie Pocztowym. Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie nadania nr 41551 z dnia 2 września 2003r. dotyczy pisma strony, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego 3 września 2003r. informującego, iż "nie posiada jeszcze szczegółowych planów dot. pomieszczeń o charakterze mieszkalnym". Na wspomnianym piśmie podatniczka wskazała adres Ł., ul. A 61 m.41. Ponadto organ podniósł, iż skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze nie podnosiła okoliczności świadczących
o zawiadomieniu Urzędu Skarbowego o zmianie miejsca zamieszkania. Wobec powyższego organ podtrzymał stanowisko zawarte odpowiedzi na skargę wnosząc
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje ma uwzględnienie.
Przede wszystkim należy rozważyć podniesiony na rozprawie zarzut dotyczący przekazania organowi podatkowemu pierwszej instancji informacji o zmianie miejsca zamieszkania. Ma on bowiem kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy.
Stosownie do art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy
o każdej zmianie swego adresu.
Niewykonanie powyższego nakazu wywołuje skutki określone w § 2 przywołanego przepisu, zgodnie z którym w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Skutki pominięcia przez organ informacji o zmianie miejsca zamieszkania przez organ podatkowy doręczający decyzję nie są wprost uregulowane. Należy jednakże przyjąć, mając na uwadze treść cytowanych przepisów oraz wynikający z art. 148 Ordynacji podatkowej obowiązek doręczania pism w miejscu zamieszkania adresata, iż w takim przypadku doręczenie pisma na nieaktualny adres byłoby prawnie nieskuteczne.
Analiza argumentów wskazanych w piśmie procesowym Dyrektora Izby Skarbowej oraz akt sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy w granicach swobodnej oceny dowodów ustalił w sposób prawidłowy, że skarżąca nie poinformowała Urzędu Skarbowego o zmianie miejsca zamieszkania.
Słusznie i przekonująco argumentuje Dyrektor Izby Skarbowej wskazując,
iż potwierdzenie nadania przesyłki poleconej oznaczonej numerem 41551 dotyczy korespondencji, która została nadana w dniu 2 września 2003r. listem poleconym
i wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu następnym, która jednakowoż nie obejmuje pisma informującego organ o zmianie miejsca zamieszkania. Korespondencja ta obejmuje karty od 36 do 42 akt administracyjnych. Pismo przewodnie (k. 42 akt) tej korespondencji wymienia załączniki jakie skarżąca przesłała Urzędowi Skarbowemu. Nie wymienia się wśród nich pisma którego kserokopię skarżąca przysłała do Sądu w dniu 5 kwietnia 2005r. Jak słusznie zauważa dalej organ odwoławczy w piśmie przewodnim widnieje adres zamieszkania Ł., ul. A 61 m. 41.
Za logicznie uzasadniony należy zatem uznać wniosek, iż korespondencja nadana listem poleconym w dniu 2 września 2003r. o wskazanym wyżej numerze nie obejmowała pisma informującego o zmianie miejsca zamieszkania. W przeciwnym przypadku bowiem należałoby przyjąć, iż skarżąca w tej samej korespondencji (w tym samym liście) informuje organ o nowym adresie zamieszkania (B 2)
i jednocześnie w innym piśmie tej korespondencji posługuje się adresem już nieaktualnym.
Wobec zaniedbania wynikającego z art. 146 § 1 obowiązku powiadomienia organu
o zmianie miejsca zamieszkania, który to obowiązek jest w istocie prawnie wyrażoną normą oczywistej powinności strony postępowania należycie dbającej o swoje interesie nieuzasadniony jest zarzut, iż organ podatkowy pomimo, iż powziął informację
o nowym miejscu zamieszkania podatnika doręczył decyzję na poprzedni adres zamieszkania. Konsekwencji tego zaniedbania nie może ponosić organ podatkowy.
Do tego zaś sprowadzałoby się w istocie uwzględnienie zawartego w skardze zarzutu.
W rozpatrywanej sprawie zarzut ten jest tym bardziej nieuzasadniony, iż:
- organy podjęły próbę doręczenia decyzji na ustalony w decyzji adres zamieszkania pomimo braku takiego obowiązku,
- zarzut strony skarżącej w istocie skierowany jest wobec doręczyciela pocztowego, któremu nie udało się odnaleźć lokalu skarżącej,
- strona mając świadomość utrudnionego z racji skomplikowanej zabudowy
i wielości podmiotów zajmujących nieruchomości pod adresem B 2 tym bardziej winna (we własnym interesie) powiadomić organ podatkowy
o zmianie miejsca zamieszkania.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] została doręczona prawidłowo, zaś wobec nieuwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu organ odwoławczy zgodnie z obowiązującym prawem wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa Sąd był uprawniony w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzec o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło