I SA/Łd 782/09

PostanowienieWSA w Łodzi2010-03-17

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest w takiej sytuacji bezprzedmiotowe, gdyż zwolnienie to wynika z mocy ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Sz. złożyła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznać skarżącej – A. Sz. prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 marca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sz. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Sz. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącej – A. Sz. prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ umorzyć postępowanie sądowe z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Wobec treści wyroku, skarżąca reprezentowana przez ojca – J.K., złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku tym skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej mąż – K.S. posiada znaczne długi i mieszka pod innym adresem. Nadużywa alkoholu. Skarżąca wskazała przy tym, że nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 38 m2. Cierpi na chorobę psychiczną i szereg chorób towarzyszących (nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, dyskopatię). Utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 520 zł, objętej potrąceniem komorniczym w wysokości 145 zł. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych uregulowana jest w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. a powołanego przepisu, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei jak wynika z art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Cierpi na chorobę psychiczną i szereg chorób towarzyszących (nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, dyskopatię). Utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 520 zł, objętej potrąceniem komorniczym w wysokości 145 zł. Mąż skarżącej posiada znaczne długi i mieszka pod innym adresem. Skarżąca nie posiada przy tym żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania o pow. 38 m2. W tym stanie rzeczy, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż sytuacja materialna skarżącej powoduje, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W pozostałym zakresie postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało zaś umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Zwolnienie to oznacza, że skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, czemu dał wyraz już uprzednio Referendarz sądowy w postanowieniu z dnia 16 października 2009 roku, sygn. akt I SA/Łd 782/09. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło