I SA/Łd 783/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie NSA W. Jarzębowski (spr.), P. Kiss, Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. W dniu 18 maja 2004r. (data nadania w urzędzie pocztowym) T. K. skierowała do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji tego organu z dnia [...] wydanej w sprawie wysokość zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 500.000zł z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2001r. Wraz z wnioskiem złożone zostało odwołanie od w/w decyzji. Prośbę o przywrócenie uchybionego terminu skarżąca umotywowała tym, że powyższą decyzję doręczono jej na adres: Ł., ul. A 61 m. 41, podczas gdy w okresie od 21 maja 2003r. do 20 kwietnia 2004r. przebywała pod adresem Ł. B 2. Na dowód tego skarżąca załączyła dwa zaświadczenia o tymczasowym zameldowaniu w Ł. B 2, we wskazanym okresie. Z akt sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została skarżącej doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 19 stycznia 2004r. na adres Ł., ul. A 61 m.41. Powyższy adres wynikał z danych rejestracyjnych (NIP - l) i akt podatkowych. Pod wskazanym adresem skarżąca odbierała w trakcie prowadzonego postępowania pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz wskazywała go jako adres zamieszkania w korespondencji kierowanej do organu pierwszej instancji (ostania dnia 4.10.2003r.). Ponadto strona nie poinformowała organu pierwszej instancji, w związku z prowadzonym postępowaniem, o zmianie adresu, do czego była zobowiązana. Z ww. przyczyn Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, iż strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Odbiór postanowienia potwierdzono dnia 12 lipca 2004r. Powyższe postanowienie strona zaskarżyła w dniu 16 lipca 2004r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniosła, iż przyczyną nie doręczenia decyzji pod aktualnym adresem Ł. B 2 była okoliczność nie zawiniona przez nią ale przez pocztę, która nie potrafiła znaleźć jej mieszkania w kompleksie budynków przy B 2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznając, iż złożona skarga nie zawiera żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę podjętego rozstrzygnięcia podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ zajął następujące stanowisko: Zdaniem organu odwoławczego doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie art.150 § l Ordynacji podatkowej pod adresem Ł., ul. A 61 m. 41 jest prawidłowe i prawnie skuteczne. Zgodnie z przepisem art. 146 § l Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu. Skarżąca nie dopełniła tego obowiązku, a w korespondencji kierowanej do Naczelnika Urzędu podawała adres nieaktualny, tj. Ł., ul. A 61 m.41, gdyż (jak twierdzi skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania) w tym czasie zameldowana była na pobyt czasowy w Ł. B 2. W związku z niemożnością doręczenia korespondencji, organ I instancji ustalił w dniu 24 listopada 2003r. w Oddziale Ewidencji Ludności Urzędu Miasta Ł., iż od 21 maja 2003r. do 31 grudnia 2003r. skarżąca zameldowana była tymczasowo w Ł. B 2. Podjęta przez Urząd Skarbowy próba doręczenia decyzji na powyższy adres okazała się bezskuteczna, korespondencję zwrócono z adnotacją - adresat nieznany (k. 60 akt adm.). Jednocześnie z pisma Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł. z dnia 25 sierpnia 2003r. skierowanego do organu pierwszej instancji wynika, że nieruchomość położona w Ł. B 2 "znajduje się na terenach szczególnej tożsamości miasta..., dla których obowiązuje adaptacja istniejącej zabudowy przemysłowej ze zmianą użytkowania na cele usługowe bez naruszania zabytkowej substancji układu przestrzennego i budynków". Ponadto w ww. piśmie zawarta jest informacja, że do Urzędu Miasta Ł. nie wpłynął wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego lub zmianę sposobu użytkowania istniejących obiektów na cele mieszkalne. W związku z uzyskaną informacją oraz niemożnością doręczenia decyzji na adres Ł., B 2 nie ponawiano prób doręczenia decyzji na ten adres. W związku z niedopełnieniem obowiązku wynikającego z art. 146 § l ww. ustawy. oraz niemożnością doręczenia skarżącej decyzji w miejscu czasowego zameldowania organ I instancji dokonał zastępczego doręczenia decyzji, o którym stanowi art.150 § l ww. ustawy na adres stałego zameldowania. Zgodnie z przywołanym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w mieszkaniu lub miejscu pracy poczta przechowuje pismo przez okres 14dni w swojej placówce pocztowej. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § l. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Natomiast w myśl § 2 przywoływanego przepisu zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § l umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § l, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż analiza zebranych w aktach sprawy dokumentów i dokonana ocena stanu faktycznego sprawy uprawniają do stwierdzenia, że okoliczności podnoszone przez skarżącą nie uzasadniają przyjęcia braku winy wnioskodawczyni w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Skarżąca doskonale wiedziała o prowadzonym postępowaniu podatkowym, którego była stroną, a także w korespondencji kierowanej do organu I instancji podawała adres zamieszkania Ł., ul. A 61 m. 41. Na rozprawie w dniu 31 marca 2005r. pełnomocnicy skarżącej złożyli wypis z mapy geodezyjnej wskazując przy tym na trudności związane z doręczeniem korespondencji dla skarżącej wynikające z faktu, iż pod adresem B 2 znajduje się szereg budynków zajmowanych przez różne podmioty. Jednocześnie oświadczyli, iż są w posiadaniu dokumentu świadczącego o tym, iż skarżąca powiadomiła organ o zmianie miejsca zamieszkania i zobowiązali się do jego dostarczenia w terminie 7 dni. W dniu 5 kwietnia 2005r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącej, do którego załączono kserokopię pisma T. K. datowanego na dzień 2 września 2003r. skierowanego do Urzędu Skarbowego Ł., zawierającego informację o zmianie miejsca zamieszkania i prośbę o kierowanie korespondencji na adres: B 2 oraz oryginał i kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nr 41551 na którym widnieje datownik Urzędu Pocztowego z datą 2 września 2003r. W odpowiedzi na ww. pismo Dyrektor Izby Skarbowej (w piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2005r. ) stanął na stanowisku, że załączone przez stronę skarżącą pismo informujące o zmianie miejsca zamieszkania nie zostało wysłane do Urzędu Skarbowego. Twierdzenie to uzasadnił wskazując na fakt, iż z potwierdzenia nadania przedmiotowego pisma nie wynika jakie dokumenty nadano w Urzędzie Pocztowym. Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie nadania nr 41551 z dnia 2 września 2003r. dotyczy pisma strony, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego 3 września 2003r. informującego, iż "nie posiada jeszcze szczegółowych planów dot. pomieszczeń o charakterze mieszkalnym". Na wspomnianym piśmie podatniczka wskazała adres Ł., ul. A 61 m.41. Ponadto organ podniósł, iż skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze nie podnosiła okoliczności świadczących o poinformowaniu organu o zmianie miejsca zamieszkania. Wobec powyższego organ podtrzymał stanowisko zawarte odpowiedzi na skargę wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje ma uwzględnienie. Stosownie do art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika postanawia przywrócić termin, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że jego uchybienie nastąpiło bez jego winy. Rozpatrując tą przesłankę Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie posłużył się kryterium staranności przyjmując, iż o braku winy można mówić wówczas gdy strona dopełniła należytej staranności uczestnicząc w postępowaniu podatkowym. Nie budzi wątpliwości, że wśród podstawowych obowiązków strony postępowania leży powiadomienie organu o zmianie miejsca zamieszkania. Biorąc pod uwagę, iż postępowanie podatkowe jest oparte na zasadzie pisemności (art. 126 Ordynacji podatkowej) określenie miejsca zamieszkania ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia komunikowania się organu ze stroną postępowania. Z treści art. 148 § 1 ww. ustawy wynika wyraźnie, że organ doręcza pisma w postępowaniu przede wszystkim w miejscu zamieszkania strony. Konsekwencją zasady pisemności i reguły doręczania pism w mieszkaniu strony jest wynikający z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej, nałożony m.in. na stronę postępowania, obowiązek zawiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania. Stosownie do art. 146 § 1 ww. ustawy w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu. Niewykonanie powyższego nakazu wywołuje skutki określone w § 2 przywołanego przepisu, zgodnie z którym w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Skutki pominięcia przez organ informacji o zmianie miejsca zamieszkania przez organ podatkowy doręczający decyzję nie są wprost uregulowane. Należy jednakże przyjąć, mając na uwadze treść cytowanych przepisów oraz wynikający z art. 148 Ordynacji podatkowej obowiązek doręczania pism w miejscu zamieszkania adresata, iż w takim przypadku doręczenie pisma na nieaktualny adres byłoby prawnie nieskuteczne. Analiza argumentów wskazanych w piśmie procesowym Dyrektora Izby Skarbowej oraz akt sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy w granicach swobodnej oceny dowodów ustalił w sposób prawidłowy, że skarżąca nie poinformowała Urzędu Skarbowego o zmianie miejsca zamieszkania. Słusznie i przekonywująco argumentuje Dyrektor Izby Skarbowej wskazując, iż potwierdzenie nadania przesyłki poleconej oznaczonej numerem 41551 dotyczy korespondencji, która została nadana w dniu 2 września 2003r. listem poleconym i wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu następnym, która jednakowoż nie obejmuje pisma informującego organ o zmianie miejsca zamieszkania. Korespondencja ta obejmuje karty od 36 do 42 akt administracyjnych. Pismo przewodnie (k. 42 akt) tej korespondencji wymienia załączniki jakie skarżąca przesłała Urzędowi Skarbowemu. Nie wymienia się wśród nich pisma którego kserokopię skarżąca przysłała do Sądu w dniu 5 kwietnia 2005r. Jak słusznie zauważa dalej organ odwoławczy w piśmie przewodnim widnieje adres zamieszkania Ł., ul. A 61 m. 41. Za logicznie uzasadniony należy zatem uznać wniosek, iż korespondencja nadana listem poleconym w dniu 2 września 2003r. o wskazanym wyżej numerze nie obejmowała pisma informującego o zmianie miejsca zamieszkania. W przeciwnym przypadku bowiem należałoby przyjąć, iż skarżąca w tej samej korespondencji (w tym samym liście) informuje organ o nowym adresie zamieszkania (B 2) i jednocześnie w innym piśmie tej korespondencji posługuje się adresem już nieaktualnym. Wobec zaniedbania wynikającego z art. 146 § 1 ww. ustawy obowiązku powiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania, który to obowiązek jest w istocie prawnie wyrażoną normą oczywistej powinności strony postępowania należycie dbającej o swoje interesy nieuzasadniony jest zarzut, iż organ podatkowy pomimo, iż powziął informację o nowym miejscu zamieszkania podatnika doręczył decyzję na poprzedni adres zamieszkania. Konsekwencji tego zaniedbania nie może ponosić organ podatkowy. Zaniedbanie omawianego obowiązku przesądza w ocenie Sądu o prawidłowej ocenie Dyrektora Izby Skarbowej co do zawinionego uchybienia terminu do wniesienia odwołania a w konsekwencji o braku podstaw do uwzględnienia wniosku podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa Sąd był uprawniony w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzec o oddaleniu skargi.