I SA/Łd 783/09

PostanowienieWSA w Łodzi2009-12-03

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest rozwiedziony, osiąga niski dochód z prac dorywczych, przeznacza znaczną część na alimenty i pozostaje na utrzymaniu matki, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, jego sytuacja majątkowa, w tym istnienie majątku wspólnego byłych małżonków, którego podział wkrótce nastąpi, uzasadnia zwolnienie jedynie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a nie w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący H. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Wskazał, że jest rozwiedziony, osiąga niski dochód z prac dorywczych (600 zł brutto), z czego 400 zł przeznacza na alimenty dla córki, a sam pozostaje na utrzymaniu matki rencistki (1296,90 zł). Nie posiada majątku, a sprawa o podział majątku wspólnego jest w toku. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedstawił dodatkowe informacje i dokumenty.
Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącemu H. Sz. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 grudnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Sz. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2001 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – H. Sz. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. H.S. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2001 roku. We wniosku tym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z 19-letnią córką L.S.. Nie posiada żadnego majątku i pozostaje na utrzymaniu matki rencistki. Dochód, który osiąga z tytułu prac dorywczych w kwocie 600 zł brutto przeznacza bowiem na alimenty dla córki w kwocie 400 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 30 października 2009 roku wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie, czy pozostaje w związku małżeńskim z E.S., względnie wskazania, na jakim etapie znajduje się obecnie sprawa o podział majątku wspólnego małżonków, nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, podanie kwoty dochodu osiąganego przez matkę skarżącego z tytułu renty oraz nadesłania dokumentu potwierdzającego obowiązek alimentacyjny względem córki L. - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w drodze pisma z dnia 12 listopada 2009 r. wyjaśnił, że od dnia 7 kwietnia 2006 r. nie pozostaje w związku małżeńskim z E.S. Z kolei sprawa o podział majątku wspólnego znajduje się na etapie "składania wniosków przez strony". Wskazał przy tym, że nie posiada żadnych rachunków bankowych. Natomiast dochód osiągany przez jego matkę – M.S. kształtuje się w granicach kwoty 1.296,90 zł. Do pisma skarżący złączył kserokopię wyroku rozwodowego oraz kserokopię dowodu nadania przekazu w postaci alimentów na rzecz córki L. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pisma z dnia 12 listopada 2009 r. wynika, że skarżący jest rozwiedziony. Osiąga dochód z tytułu prac dorywczych w kwocie 600 zł brutto. Z tej kwoty skarżący przeznacza na alimenty dla córki L. (w wyroku rozwodowym wskazano córkę M.) sumę 400 zł. Z tego względu skarżący pozostaje na utrzymaniu matki, która osiąga dochód z tytułu renty w kwocie 1.296,90 zł. Aktualnie skarżący nie posiada majątku, a sprawa o podział majątku wspólnego między byłymi małżonkami H.S. a E.S. znajduje się, jak wskazał skarżący, na etapie składania wniosków przez strony. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje częściowo na uwzględnienie. Wykazana bowiem przez skarżącego sytuacja majątkowa dowodzi wprawdzie, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym niemniej należy zdaniem Referendarza sądowego przyjąć, iż powyższa sytuacja majątkowa skarżącego, w tym zwłaszcza okoliczność istnienia majątku wspólnego byłych małżonków, którego podział stanowił będzie wkrótce przedmiot postępowania sądowego oraz fakt, iż przyszłe ewentualne koszty rozłożone zostaną w czasie, uzasadnia zwolnienie jedynie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi i zarazem uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło