I SA/Łd 783/12

Dnia 12 września 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej A. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sadowych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 5 czerwca 2012 roku A. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ustalającą jej zobowiązanie podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym do osób fizycznych za 2008 roku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W dniu 27 lipca 2012 roku do sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adw. B. P. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach A. F. wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie ze swoim ojcem oraz dwójką małoletnich dzieci. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 160 m2, w którym zamieszkuje znajdującego się na działce o powierzchni 2.000 m2, oraz drugiej działki w miejscowości Ł. gmina Ł. o powierzchni 5.000 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Cały jej majątek nieruchomy został zajety przez komornika z tytułu niespłaconych kredytów bankowych. Ojciec skarżącej ma zawieszona działalność gospodarczą Auto-Komis i podobnie jak wnioskodawczyni obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów Rodzina utrzymuje się dzięki pomocy osób trzecich. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. F. wskazała, że aktualnie jedynym źródłem utrzymania jej czteroosobowej rodziny jest pomoc osób trzecich, gdyż ani ona ani jej ojciec nie uzyskują żadnych dochodów. Cały będący własnością wnioskodawczyni majątek został zajęty przez komornika w związku z niespłaconymi kredytami bankowymi. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (3.228 zł) oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Odnośnie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w osobie B. P.. W tym miejscu wskazać jednak należy, że w aktach administracyjnych sprawy niniejszej znajduje się pełnomocnictwo z dnia 12 grudnia 2011 roku udzielone przez skarżącą temu adwokatowi do prowadzenia sprawy dotyczącej odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. we wszystkich instancjach sądowych z prawem substytucji. Pełnomocnikowi temu w dniu 1 czerwca 2012 roku wydana została kserokopia decyzji organu odwoławczego wraz z kserokopia potwierdzenia odbioru decyzji przez drugiego z pełnomocników reprezentujących stronę w postępowaniu podatkowym. W aktach sprawy brak informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dla adw. Prochowskiego. Wobec powyższego należało przyjąć, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem pochodzącym z wyboru, a jej wniosek o ustanowienie tego samego adwokata w ramach prawa pomocy uznać należy za stanowiący nadużycie instytucji prawa pomocy, a tym samym niedopuszczalny stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a.. Referendarz sądowy w pełni podziela ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym pozostawanie przez wnioskującego w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, o ile nie został on ustanowiony w ramach prawa pomocy, jest każdorazowo negatywną przesłanką przyznania stronie z urzędu kolejnego, profesjonalnego pełnomocnika. Przesłanka ta uniemożliwia uwzględnienie wniosku we wskazanym zakresie w każdej sytuacji - również wtedy gdy zatrudniający profesjonalnego pełnomocnika czyni to dla celów innych postępowań, czy wyłącznie dla dokonania poszczególnych czynności obwarowanych przymusem adwokacko-radcowskim (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt I FZ 168/05, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 699-700, J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 621-622). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk