I SA/Łd 783/15

Dnia 22 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej B. E. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 15 września 2015 roku o odrzuceniu skargi B. E. N. w sprawie ze skargi S. N. i B. E. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.T. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 rok postanawia: 1) odrzucić skargę kasacyjną; 2) odmówić przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z 15 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę skargi B. E. N. w sprawie ze skargi S. N. i B. E. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] roku w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 rok. Wskazane rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w trybie awizo w dniu 5 października 2015 r. Postanowieniem z dnia starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał B. E. N. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 27 października 2015 roku do akt sprawy wpłynęła informacja Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu w osobie adw. T. K., zaś w dniu 4 listopada przekazano informację o dacie zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu w dniu 28 października 2015 r. W dniu 2 grudnia 2015 roku (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną od wskazanego powyżej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 września 2015 roku. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie kosztów nieopłaconej w całości ani w części pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej, pełnomocnik zarzucił zakwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 w zw. z art. 32 i 33 k.p.a. oraz art. 50 w zw. z art. 25 § 1 i art. 35 § 1 p.p.s.a., polegające na niezasadnym uznaniu przez SKO w P. T., iż stroną w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości jest S. N., który to błąd został powielony przez WSA w Łodzi mimo, że prawidłowa interpretacja sprawy prowadzi do wniosku, że stroną w sprawie jest tylko i wyłącznie B. E. N., co skutkowało bezpodstawnym wydaniem decyzji przez SKO wobec S. N., mimo tego, że S. N. wielokrotnie w trakcie postępowania podnosił, iż jest on jedynie pełnomocnikiem swojej matki B. E. N., nie wnosił nigdy ani odwołania, ani skargi w imieniu własnym, tylko zawsze w imieniu i na rzecz B. E. N. i tylko w stosunku do niej powinny być wydawane decyzje, a uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozpoznanie przez WSA w Łodzi decyzji ustalającej wysokość podatku co do istoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Postanowienie o odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a przepisy szczególne regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi, nie przewidują możliwości zaskarżenia takiego postanowienia w drodze zażalenia. Wobec powyższego, właściwym środkiem zaskarżenia przysługującym od postanowienia o odrzuceniu skargi jest skarga kasacyjna. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Art. 177 P.p.s.a. został zmieniony na podstawie art. 1 pkt 50 ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., poprzez dodanie § 3-6, jednakże w niniejszym postępowaniu – wszczętym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. – należy stosować art. 177 P.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna wniesiona po upływie ww. terminu - zgodnie z dyspozycją art. 178 P.p.s.a. – podlega odrzuceniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Z akt niniejszej sprawy wynika, że odpis postanowienia WSA w Łodzi z dnia 15 września 2015 roku wraz uzasadnieniem został doręczony B. E. N. w dniu 5 października 2015 roku. Oznacza to, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg od dnia 6 października 2015 roku, a upłynął w dniu 5 listopada 2015 roku. Natomiast pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia dopiero w dniu 2 grudnia 2015 roku (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej – k. 88 akt sądowych), a więc po upływie terminu do jej wniesienia. W skardze kasacyjnej pełnomocnik nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności. W zakresie złożonego przez pełnomocnika strony skarżącej wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazać należy, iż zagadnienie przyznawania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy przez pełnomocników wyznaczonych z urzędu normuje art. 250 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten w zakresie dotyczącym zasad przyznawania tego wynagrodzenia nie zawiera jednak uregulowania pełnego, lecz odsyła do zasad określonych w wypadku adwokatów w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 roku, poz. 461). W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata w sprawach, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści wskazanych przepisów wywodzi się, że przepisy te nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Przyznanie takiego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 P.p.s.a. oznacza bowiem obciążenie Skarbu Państwa ciężarem finansowym w nim związanym. Stąd też sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu powinno zostać poprzedzone oceną, czy działania, które podjął, stanowią rzeczywistą, adekwatną do określonej sytuacji procesowej i nieopłaconą przez stronę pomoc prawną, o której mowa w art. 250 P.p.s.a. Pomoc prawna powinna być udzielona stronie niezwłocznie, aby umożliwić jej podjęcie ewentualnych czynności prowadzących do zabezpieczenia jej praw i możliwości dochodzenia ich przed sądem. O faktycznym udzieleniu pomocy prawnej przez pełnomocnika nie świadczy samo sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Konieczne pozostaje bowiem sporządzenie i przesłanie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie do jej wniesienia, aby ustanowiony z urzędu pełnomocnik mógł z tego tytułu otrzymać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną. Ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Łodzi z dnia 15 września 2015 r. upłynął dnia 5 listopada 2015 roku, a więc 8 dni po tym, kiedy pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu przez ORA w Ł.. Adw. T. K. wniósł skargę kasacyjną w dniu 2 grudnia 2015 roku (ponad miesiąc po wyznaczeniu jego osoby na pełnomocnika z urzędu w sprawie). Jednocześnie pełnomocnik nie podjął nawet próby złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniesiona przez pełnomocnika skarga kasacyjna została odrzucona. Nie można zatem uznać, aby podjęte czynności przez ustanowionego w sprawie adwokata chroniły w niniejszej sprawie interes prawny B. E. N. i stanowiły dla niej faktyczną pomoc prawną. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 178 oraz art. 250 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ake.