I SA/Łd 785/10
PostanowienieWSA w Łodzi2010-08-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Stronie skarżącej w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy postępowanie jest wolne od kosztów sądowych, wniosek o zwolnienie od tych kosztów jako bezprzedmiotowy podlega umorzeniu.Stan faktyczny
A. P. złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W skardze wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację finansową, samotne wychowywanie córki, niskie dochody z świadczeń MOPS oraz zaległości czynszowe i brak prądu. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 sierpnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Prezesa zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek za ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a: 1. przyznać A. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 11 czerwca 2010 roku A. P. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] odmawiającą skarżącej umorzenia należności z tytułu składek za ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w osobie adw. Elżbiety Wodo-Zacharek z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz brak środków finansowych.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż jest samotną matką, wspólnie z córka prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód w wysokości około 500 stanowią różnego rodzaju świadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (w postaci: zasiłków celowego, okresowego, rodzinnego, dodatku mieszkaniowego), ponadto córka skarżącej ma przyznane od ojca alimenty w wysokości 250 zł miesięcznie jednak uzyskuje je nieregularnie, a komornik sądowy umorzył ich egzekucję. Wskazał, iż z uwagi na tragiczną sytuację finansową jej rodziny posiada liczne długi wobec instytucji i osób prywatnych, z uwagi na zaleganie z zapłatą za najem mieszkania, właścicielka kamienicy definitywnie wypowiedziała jej najem, zaś elektrownia odcięła prąd.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie skarga A. P. dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, a zatem jest sprawą z zakresu szeroko rozumianych ubezpieczeń społecznych i stosownie do przepisu art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z przepisem art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Przechodząc do oceny wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata należy podkreślić, iż zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że stronom korzystającym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego, jeżeli spełniają określone w ustawie przesłanki. Stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P. wskazała, że wspólnie z 8 letnia córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu są świadczenia z pomocy społecznej w wysokości około 500 zł miesięcznie oraz otrzymywane nieregularnie alimenty córki w wysokości 250 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Z uwagi na zaległości w opłatach za mieszkanie i energię elektryczną właścicielka kamienicy wypowiedziała jej najem mieszkania zaś zakład energetyczny odciął jprąd Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło