I SA/Łd 785/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-11-09

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd uznał oświadczenia skarżącej za niewiarygodne, biorąc pod uwagę jej wcześniejszą działalność gospodarczą o znacznych obrotach, dochody z niej oraz męża, a także niejasności dotyczące majątku i źródeł utrzymania, w tym wpłatę gotówkową na rachunek męża.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku od towarów i usług. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni przedstawiła oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, wskazując na niskie wynagrodzenie i zasiłek syna jako główne źródła utrzymania. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono jednak znaczące dochody z wcześniejszej działalności gospodarczej skarżącej i jej męża, a także niejasności dotyczące majątku i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej A. H. O. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 listopada 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. H.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...], UNP:[...] w przedmiocie: określenia w podatku od towarów i usług kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń i luty 2011 roku oraz kwoty do zwrotu na rachunek bankowy za miesiące styczeń – lipiec 2011 roku . p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej A. H. O. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 4 sierpnia 2016 roku A. H. O. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą w podatku od towarów i usług kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń i luty 2011 roku oraz kwoty do zwrotu na rachunek bankowy za miesiące styczeń – lipiec 2011 roku .W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że wspólnie z mężem, z którym posiada rozdzielność majątkową prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w charakterze prokurenta w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A. w wysokości 1.355 zł netto miesięcznie, nie posiada żadnych oszczędności. Wnioskodawczyni zmuszona była zlikwidować prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą z uwagi na nierentowność. Jej jedyny majątek stanowi udział w nieruchomości o powierzchni ok. 100 m2, w której zamieszkuje jego wartość określiła na kwotę 30.000 zł. Oświadczyła także, że opiekuje się synem, który ma orzeczony stopień niepełnosprawności i z tego tytułu otrzymuje wsparcie finansowe z MOPS w wysokości ok. 150 zł miesięcznie, które w całości jest przeznaczane na jego leczenie i rehabilitację. Miesięczne koszty swojego utrzymania oszacowała na kwotę ok. 600 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy skarżąca nadesłała zaświadczenie o zarobkach potwierdzające podaną w formularzu PPF kwotę wynagrodzenie netto. Z przedstawionego zeznania podatkowego za 2014 rok wynika, że uzyskała przychody z działalności gospodarczej, w wysokości blisko 3.000.000 zł, poniosła koszty w wysokości 2. 637.041 zł uzyskując dochód rzędu 359.563 zł. Dodatkowo za ten sam rok uzyskała dochód ze stosunku pracy w wysokości 5.871 zł. W roku 2015 działalność gospodarcza skarżącej generowała tylko koszty w wysokości 600 zł i rok ten strona zakończyła stratą w tej wysokości. Z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżąca w 2015 roku uzyskała dochód w wysokości 19.394 zł. Wnioskodawczyni nadesłała także zaświadczenie o zarobkach męża zatrudnionego na stanowisku specjalisty do spraw marketingu i handlu w firmie prowadzonej przez matkę skarżącej A. z wynagrodzeniem 3.550 zł netto miesięcznie. Z zeznań podatkowych męża wnioskodawczyni wynika, że z tytułu zatrudnienia w latach 2014-2015 uzyskiwał dochód w wysokości 58.665 zł. Wnioskodawczyni udokumentowała także wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków na utrzymanie domu na kwotę 756 zł (prąd, woda, odpady, telewizja cyfrowa) przy czym oświadczyła, że w ¼ opłat partycypuje matka skarżącej z którą zamieszkują we wspólnym domu, która jednak prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni oświadczyła, że zlikwidowała wszystkie posiadane rachunki bakowe, z nadesłanych wyciągów z rachunku męża skarżącej wynika, że na rachunek ten nie wpływa jego wynagrodzenie za pracę zaś po wystąpieniu ze skargą na rachunek ten dokonał wpłaty gotówkowej w kwocie 4.100 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4.1 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, w którym pozostaje ich niepełnosprawny syn. Jako źródło swojego utrzymania wskazała wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.355 zł netto oraz zasiłek syna w wysokości około 150 zł netto. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że mąż wnioskodawczyni jest zatrudniony na stanowisku specjalista do spraw marketingu i handlu z wynagrodzeniem 3.550 zł netto miesięcznie. Jedyny majątek skarżącej stanowi udział w domu o powierzchni 100 m2 w którym zamieszkuje ona wraz z rodziną oraz matką. Miesięczne koszty utrzymania rodziny udokumentowane przez stronę zamykają się kwotą 756 zł (prąd, woda, odpady, telewizja cyfrowa). Skarżąca wskazała, że jej matka prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i jedynie pokrywa ¼ kosztów utrzymania domu. W tym miejscu podkreślić należy, że badając oświadczenia wnioskodawczyni referendarz sądowy jest uprawniony do ich oceny pod kątem wiarygodności. Nie jest zatem zobowiązany przyjmować bezkrytycznie wszystkich wyjaśnień strony, lecz może je oceniać przez pryzmat logiki i doświadczenia życiowego. Wskazać należy, że skarżąca jeszcze w 2014 r prowadziła działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek stosunkowo znacznych rozmiarów osiągając udokumentowaną sprzedaż na poziomie blisko 3 mln zł. Doświadczenie życiowe podpowiada, że przedsiębiorca prowadzący działalność o takiej skali powinien, nawet po kilku latach, dysponować z tego tytułu majątkiem większym niż udział w domu o wartości 30.000 zł. Skarżąca ani we wniosku, ani w swoich wyjaśnieniach, nie wskazała co stało się ze zgromadzonym przez nią majątkiem podczas gdy jej czysty dochód za 2014 rok zamknął się kwota 359.000 zł. Wnioskodawczyni nie udzieliła informacji na temat sytuacji majątkowej swojej matki, oświadczając, że mimo wspólnego zamieszkiwania prowadzi ona oddzielne gospodarstwo domowe. Doświadczenie życiowe podpowiada jednak, że z uwagi na fakt, że matka wnioskodawczyni prowadzi pod tym samym adresem działalność gospodarczą identyczną pod względem profilu z działalnością zawieszoną przez stronę, w ramach której jest także pracodawcą męża skarżącej, a ponadto jest też wyłącznym udziałowcem A. Sp. z o.o. w której prokurentem samoistnym jest wnioskodawczyni mogła stać się ona beneficjentem jej gospodarczej i finansowej prosperity i majątek ten stanowi obecnie w dalszym ciągu źródło utrzymania rodziny. Powyższe za niewiarygodne nakazuje uznać oświadczenie skarżącej, że wyłącznym źródłem utrzymania jej rodziny jest obecnie wynagrodzenie za pracę jej i męża oraz zasiłek z MOPS w łącznej kwocie ok. 5.000 zł. Twierdzeniom skarżącej w zakresie pozostawania osobą ubogą i braku jakichkolwiek możliwości zgromadzenia środków na porycie kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego przeczy także fakt wpłaty gotówkowej na rachunek jej męża, w dniu 12 sierpnia br. kwoty 4.100 zł oraz okoliczność, że we wszystkich trzech toczących się przed tutejszym sądem postępowaniach wnioskodawczyni mimo swojej trudnej sytuacji finansowej jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika z wyboru. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Z uwagi na powyższe w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku i przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło