I SA/Łd 787/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-07-28

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony na podstawie wykazania częściowej niemożności poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony, gdyż wykazał on dostatecznie trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zaliczenia nadpłaty w podatku VAT na poczet zaległości podatkowych. Skarżący wykazał, że jest po wypadku, choruje na padaczkę, otrzymuje rentę netto w wysokości około 600 zł po potrąceniach i nie posiada majątku poza udziałem w domu. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentów przedstawił dodatkowe oświadczenia i wyciągi bankowe potwierdzające trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącemu W. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu – W. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W.S. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowych. We wniosku tym skarżący oświadczył, że jest po wypadku, choruje na padaczkę. W chwili obecnej otrzymuje rentę w wysokości 600 netto (kwota po potrąceniach związanych z zadłużeniem w składkach ZUS, "dzierżawie" oraz zaległościami podatkowymi). Jednocześnie skarżący wskazał, że nie posiada majątku, za wyjątkiem udziału (1/4) w prawie współwłasności domu (we wspólności majątkowej z żoną). Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 4 lipca 2011 wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do złożenia przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do: jednoznacznego wskazania, czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną (a jeśli tak – zobowiązano do wskazania kwoty osiąganego przez nią dochodu oraz posiadanego majątku w postaci: nieruchomości, ruchomości i zasobów pieniężnych), określenia kwoty wydatków przeznaczanych na utrzymanie, podstawowe opłaty eksploatacyjne i zakup lekarstw oraz nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i ewentualnie jego żonę rachunków bankowych - z okresu ostatnich 3 miesięcy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego wraz z pismem procesowym z dnia 25 lipca 2011 r. nadesłał oświadczenie skarżącego oraz wyciągi z rachunku bankowego skarżącego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych informacji źródłowych wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, z żoną pozostaje w separacji. Nie posiada majątku, za wyjątkiem udziału (1/4) w prawie współwłasności domu. Miesięczne wydatki, na które składają się opłaty związane z podatkiem od nieruchomości, płatnościami za energię, telefon, leki, zamykają się łącznie średnio kwotą 414 zł. Skarżący utrzymuje się z renty, której wysokość waha się w granicach kwoty 1040-1060 zł. Przy czym, jak dowodzi analiza załączonego wyciągu z rachunku bankowego, po uwzględnieniu potrąceń do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota ok. 631 zł. W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę wyżej przedstawione możliwości płatnicze skarżącego, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Spełnienie zaś tej przesłanki obligowało do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło