I SA/Łd 787/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-08-11

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada stałe dochody z zatrudnienia, dochody z działalności gospodarczej oraz oszczędności w kwocie 10.000 zł, wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie stałych dochodów z zatrudnienia, dochodów z działalności gospodarczej oraz oszczędności w kwocie 10.000 zł, z których można pokryć koszty sądowe, wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a nawet częściowym, gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata, przedstawiając swoje oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Strona wskazała na miesięczne dochody z pracy w wysokości ok. 2.400 zł, dochody z działalności gospodarczej, posiadanie samochodu o wartości ok. 30.000 zł, towarów handlowych o wartości ok. 35.000 zł oraz oszczędności w kwocie ok. 10.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej B. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 sierpnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 roku. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej B. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. A.Rz. W dniu 6 czerwca 2014 roku B. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]2014 roku określającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł strona wniosła zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu wraz z wnioskiem o zwolnienie od wpisu. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF skarżąca rozszerzyła swój wniosek wskazując, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazała, że wspólnie z mężem oraz dwojgiem uczących się dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 2.400 zł miesięcznie oraz prowadzona działalność gospodarcza, które jednak w 2013 i 2014 roku przynosi ograniczony dochód w związku z zablokowaniem rachunku bankowego przez urząd skarbowy. Mąż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jej syna o powierzchni ok. 80 m2, posiada samochód osobowy o wartości ok. 30.000 zł wykorzystywany na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej oraz towary handlowe o wartości ok. 35. 000 zł, a także oszczędności w wysokości ok. 10.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy B. K. wskazała, że wspólnie z mężem oraz dwojgiem uczących się dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 2.400 zł miesięcznie oraz prowadzona działalność gospodarcza. Mąż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jej syna o powierzchni ok. 80 m2, posiada samochód osobowy o wartości ok. 30.000 zł oraz towary handlowe o wartości ok. 35. 000 zł, a także oszczędności w wysokości ok. 10.000 zł. Uwzględniając powyższe, fakt, że przed tutejszym sądem ze skarg wnioskodawczyni zawisło równocześnie pięć spraw a łączna wysokość obciążających ja wpisów sądowych wynosi 1.700 zł, stosownie do art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. uznać należało, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Należy jeszcze podkreślić, że głównym i zarazem jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja materialna wnoszącego. Skarżąca posiada stałe miesięczne dochody z tytułu zatrudnienia, dodatkowe źródło dochodów w postaci działalności gospodarczej, a przed wszystkim oszczędności, z których mogą zostać pokryte koszty procesu w przedmiotowej sprawie. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa, czyli współobywateli kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca posiada oszczędności w kwocie 10.000 zł, z których bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny jest wstanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych oraz w razie potrzeby zaangażowanie pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. A.Rz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło