I SA/Łd 791/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-08-11

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada oszczędności w kwocie 10.000 zł, stałe dochody z zatrudnienia oraz dochody z działalności gospodarczej, wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Nie, strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadanie stałych dochodów z zatrudnienia, dochodów z działalności gospodarczej oraz oszczędności w kwocie 10.000 zł, z których można pokryć koszty sądowe, wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być ograniczone do przypadków obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. określającą wysokość straty poniesionej w 2012 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata, przedstawiając swoje dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała niemożności poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej B. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 sierpnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty poniesionej w 2012 roku. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej B. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. A.Rz. W dniu 6 czerwca 2014 roku B. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...]2014 roku określającą skarżącej wysokość straty poniesionej w 2012 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł strona wniosła zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu wraz z wnioskiem o zwolnienie od wpisu. W złożonym na wezwanie sądu urzędowym formularzu PPF skarżąca rozszerzyła swój wniosek wskazując, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazała, że wspólnie z mężem oraz dwojgiem uczących się dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 2.400 zł miesięcznie oraz prowadzona działalność gospodarcza, które jednak w 2013 i 2014 roku przynosi ograniczony dochód w związku z zablokowaniem rachunku bankowego przez urząd skarbowy. Mąż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jej syna o powierzchni ok. 80 m2, posiada samochód osobowy o wartości ok. 30.000 zł wykorzystywany na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej oraz towary handlowe o wartości ok. 35. 000 zł, a także oszczędności w wysokości ok. 10.000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy B. K. wskazała, że wspólnie z mężem oraz dwojgiem uczących się dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 2.400 zł miesięcznie oraz prowadzona działalność gospodarcza. Mąż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jej syna o powierzchni ok. 80 m2, posiada samochód osobowy o wartości ok. 30.000 zł oraz towary handlowe o wartości ok. 35. 000 zł, a także oszczędności w wysokości ok. 10.000 zł. Uwzględniając powyższe, fakt, że przed tutejszym sądem ze skarg wnioskodawczyni zawisło równocześnie pięć spraw a łączna wysokość obciążających ja wpisów sądowych wynosi 1.700 zł, stosownie do art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. uznać należało, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Należy jeszcze podkreślić, że głównym i zarazem jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja materialna wnoszącego. Skarżąca posiada stałe miesięczne dochody z tytułu zatrudnienia, dodatkowe źródło dochodów w postaci działalności gospodarczej, a przed wszystkim oszczędności, z których mogą zostać pokryte koszty procesu w przedmiotowej sprawie. Negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa, czyli współobywateli kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca posiada oszczędności w kwocie 10.000 zł, z których bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny jest wstanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych oraz w razie potrzeby zaangażowanie pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. A.Rz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło