I SA/Łd 796/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-10-26

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykazuje straty w ostatnim roku obrotowym, posiada majątek trwały i generuje miesięczne obroty, ale nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego potwierdzającego brak bieżących środków na pokrycie kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane spółce, która wykaże brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy spółka generuje miesięczne obroty i posiada majątek trwały, ale nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego potwierdzającego brak bieżących środków, zasadne jest przyznanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, np. poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego ponad określoną kwotę. Nie można bowiem dać wiary twierdzeniom o całkowitym braku środków, gdy spółka generuje przychody i posiada majątek.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającą rozłożenia na raty zaległości podatkowej w VAT. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na problemy finansowe. Spółka wykazała straty w ostatnim roku obrotowym, posiada majątek trwały i generuje miesięczne obroty, jednak nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego potwierdzającego brak bieżących środków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie: odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 6 czerwca 2012 roku "S" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za sierpień 2010 roku W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, podatniczka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że spółka nie jest w stanie ich uiścić bez uszczerbku dla prawidłowego funkcjonowania. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach spółki, akt sprawy oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że strona prowadzi działalność gospodarczą polegającą na handlu usługach i produkcji. Aktualnie przechodzi problemy finansowe spowodowane załamaniem się rynku usług transportowych w 2010 roku. Wskazała, iż wartość jej kapitału zakładowego wynosi 124.000 zł., wartość środków trwałych spółka według ostatniego bilansu zamyka się kwotą 87.222 zł. Ostatni rok obrotowy, podobnie jak poprzedni, skarżąca zakończyła startą, która w 2011 roku wyniosła 11.595 zł. Oświadczyła, iż stan jej rachunku bankowego wynosi -230 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w miesiącu sierpniu 2012 r. spółka odnotowała obroty w wysokości 7.661 zł, w lipcu 7.954 zł, w czerwcu 7.340 zł, zaś w maju 15.259 zł. Skarżąca mimo wezwania nie nadesłała wyciągu z posiadanego rachunku bankowego. Analiza sytuacji ekonomicznej przeprowadzona przez organy podatkowe w sprawie wskazuje, że spółka utraciła płynność finansową. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącej jest częściowo zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zaś stosownie do art. 245 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów wynika, że skarżąca spółka ostatni rok obrotowy swojej działalności zakończyła stratą na poziomie 11.595 zł, wartość jej środków trwałych zamyka się kwotą 87.222 zł., jej miesięczne obroty w okresie od maja do sierpnia br. wahały się w granicach 7.500 – 15.000 zł, skarżąca poza własnym oświadczeniem nie przedstawiła wyciągów z rachunku bankowego potwierdzających, że rzeczywiście nie posiada bieżących środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w tej oraz trzech innych zawisłych przed tutejszym sądem sprawach, w których na tym etapie postępowania łączna kwota obciążających ją opłat od skarg wynosi 2.000 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. Nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych, z których mogłaby ponieść koszty sądowe, bowiem spółka co miesiąc generuje przychód na poziomie 7.500-15.000 zł i nie przedstawiła wyciągu z rachunku bakowego potwierdzającego brak jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty procesu, posiada również znacznej wartości majątek trwały. Należy podkreślić, że postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się on liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe, zaś przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań priorytetowo traktowanych przez stronę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło