I SA/Łd 799/04
WyrokWSA w Łodzi2005-01-18
Skład orzekający: Sędzia NSA P. Janicki, Sędzia NSA Jarzębowski, Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ restrukturyzacyjny prawidłowo umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, jeśli przedsiębiorca twierdzi, że przedstawił informacje o swojej bieżącej sytuacji finansowej, a organy obu instancji opierają swoje decyzje na sprzecznych argumentach dotyczących stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Uzasadnienie organów obu instancji było niespójne i powierzchowne, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę spełnienia przesłanek umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, uznając, że Spółka nie przedstawiła wymaganej informacji o bieżącej sytuacji finansowej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, co było warunkiem umorzenia. Spółka w skardze zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o restrukturyzacji, twierdząc, że przedstawiła wymagane informacje i że organy błędnie ustaliły stan faktyczny.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i stwierdzono, że nie może być ona wykonana. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej spółki kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA P. Janicki, Sędziowie NSA Jarzębowski, Z. Kmieciak (spr.), Protokolant: K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej spółki kwotę 500 zł (pięćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. orzekł o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego prowadzonego wobec A Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że decyzją z dnia [...] dotyczącą warunków postępowania restrukturyzacyjnego organ podatkowy określił Spółce kwotę należności objętych restrukturyzacją oraz wysokość opłaty restrukturyzacyjnej. Jednocześnie poinformował on Spółkę, że zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) należności, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. d i e, objęte restrukturyzacją podlegają umorzeniu pod warunkiem, że przedsiębiorca:
1) przedstawi organowi restrukturyzacyjnemu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 3, program restrukturyzacji oraz informację zawierającą dane o jego bieżącej sytuacji finansowej, w tym dane wymienione w art. 1 ust. 2 oraz
2) wpłaci opłatę restrukturyzacyjną, o której mowa w art. 19, oraz
3) w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1, nie posiada zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego.
Dane wymienione w ust. 1 pkt 1 należy przedstawić łącznie z wnioskiem, o którym mowa w art. 12 ust. 1, a informację zawierającą podstawowe dane o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy dodatkowo także po upływie 11 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, jednak nie później niż przed upływem 14 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji (art. 10 ust. 2 powołanej ustawy). Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż Spółka A dokonała wpłaty należnej opłaty restrukturyzacyjnej, nie posiadała zaległości z tytułu należności nie objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym, jednakże pomimo kilkakrotnego wezwania nie przedstawiła informacji dotyczącej bieżącej sytuacji finansowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że spełniła wszystkie warunki, jakie są konieczne dla umorzenia należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym. Podkreśliła, załączając jako dowód kserokopię pisma i dowód nadania, że w piśmie z dnia 24 lutego 2004r. zawarta została informacja o bieżącej kondycji finansowej Spółki, która była organom podatkowym znana, ponieważ ze złożonych w roku 2003 deklaracji podatkowych jednoznacznie wynikało, że Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, a jej podjęcie miało nastąpić dopiero po zakończeniu procesu restrukturyzacji.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję dodatkowo podnosząc, iż bezspornym jest, że w roku 2003 Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej i tym samym nie spełniła podstawowego warunku, niezbędnego do umorzenia należności objętych procesem restrukturyzacji, jakim jest przedstawienie informacji o bieżącej sytuacji finansowej Spółki zawierającej dane o jej konkurencyjności na rynku, wysokości uzyskiwanych obrotów, stanie zadłużenia i zdolnościach kredytowych. Podkreślił, że restrukturyzacja zaległości podatkowych może nastąpić wyłączenie po spełnieniu przez przedsiębiorcę warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców i jest instytucją odrębną od umorzenia zaległości podatkowych określonej w art. 67 Ordynacji podatkowej.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego strona podnosząc zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazując na brak spójności uzasadnienia decyzji organu pierwszej i drugiej instancji zaakcentowano, że informacja o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy jest jedynie dokumentem pomocniczym w procesie restrukturyzacji, ponieważ organy podatkowe w przypadku wątpliwości lub braku jakichkolwiek wiadomości dysponują środkami pozwalającymi ustalić i zweryfikować przedstawione dane. Ponadto wskazano, iż Spółka prowadzi działalność gospodarczą w bardzo ograniczonym zakresie i jako "mały przedsiębiorca" była zwolniona od obowiązku sporządzenia programu restrukturyzacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że okoliczność nie prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej w okresie toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego spowodowała nie spełnienie warunku, o którym stanowi przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 i w konsekwencji doprowadziła do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna. Podstawowym obowiązkiem każdego organu prowadzącego postępowanie jest działanie w sposób pogłębiający zaufanie do Państwa (władzy publicznej) - art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przy pełnym poszanowaniu zasad i wymagań narzuconych przez regułę ujętą w art. 122 powołanej ustawy. Już samo porównanie ze sobą uzasadnień decyzji organu pierwszej i drugiej instancji dowodzi, że w sposób oczywisty naruszono normy ukształtowane wspomnianymi przepisami. Rzecz w tym, że przedstawiając motywy decyzji pierwszoinstancyjnej, skoncentrowano się na kwestii zaniechania przekazania właściwemu w sprawie organowi stosownych informacji. Jak zaznaczono na s. 2 uzasadnienia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P., Spółka "nie przedstawiła informacji na temat bieżącej sytuacji finansowej, mimo kilkakrotnego wezwania Urzędu". W odwołaniu od decyzji wskazano na fakt przesłania informacji, o której mowa wyżej (pismo z 24 lutego 2004 r.), załączając kserokopię dowodu nadania przesyłki poleconej. Można było się spodziewać, że w ramach postępowania odwoławczego okoliczność ta zostanie wyjaśniona, zaś sama sprawa - rozstrzygnięta z uwzględnieniem stanu faktycznego znanego organowi, w tym danych wyliczonych przez stronę. Tak się jednak nie stało, bowiem organ drugiej instancji, nie odnosząc się w sposób wnikliwy i dostatecznie szczegółowy do zarzutów odwołania, poprzestał na prostej konstatacji: nie ma zasadniczego znaczenia w sprawie okoliczność, na którą powołała się Spółka. Jak .przyznano, nawet gdyby informacja ta dotarła do Urzędu Skarbowego, to w świetle z n a n e g o o r g a n o w i stanu faktycznego należało umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne. Stwierdzenie to kryje w sobie wewnętrzną sprzeczność. Z jednej strony kwestionuje się przekazanie organowi wymaganej przez ustawę informacji, wyprowadzając z tego faktu niekorzystne dla wnioskodawcy konsekwencje prawne, z drugiej zaś przyjmuje, że stan sprawy jest organowi znany. Stawia to stronę postępowania w kłopotliwej i niezrozumiałej sytuacji. Istota problemu sprowadza się przecież do tego, że złożone informacje wymagały w e r y f i k a c j i przy zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu. Tymczasem została ona - na etapie postępowania odwoławczego, zaskoczona argumentem, iż nawet gdyby udzielono stosownych informacji, to i tak nie miało to znaczenia dla wyniku postępowania. Trudno o bardziej widoczny przykład naruszenia zasady zaufania jednostki do organów podatkowych. Wyłania się również pytanie, jak rozumieć zamieszczony w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji zwrot: Spółka "nie spełniła podstawowego warunku do objęcia umorzeniem należności podlegających restrukturyzacji, który winien wynikać z informacji zawierającej podstawowe dane o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2)" (s. 3). Nie bardzo wiadomo, czy chodzi tu o stan postulowany, który miał na uwadze organ podatkowy czy też realnie istniejący, t j. ujęty w przepisach prawa obowiązek ciążący na przedsiębiorcy. Lakoniczność i niespójność uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na rozstrzygnięcie tego dylematu i zdaje się świadczyć o powierzchowności dokonanych ustaleń faktycznych*
Z tego powodu, ze względu na naruszenie wymienionych wcześniej przepisów prawa, jak też art. 187 § 1, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 50 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 155, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy.-
Przeprowadzając ponownie postępowanie, organ podatkowy powinien przede wszystkim wyjaśnić kwestię ewentualnego doręczenia informacji stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy restrukturyzacyjnej oraz - w zależności od wyniku tych ustaleń - ocenić, czy są spełnione przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego przez Spółkę wniosku.
Jz/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło