I SA/Łd 799/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił J. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - W. z dnia [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 w kwocie 86.120 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podatkowy podał, że powyższą decyzję przesłano do podatnika za pośrednictwem poczty. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 4 i 12 stycznia 2016 r. Adresat nie podjął przesyłki z urzędu pocztowego. Wobec powyższego przesyłka została zwrócona do Urzędu Skarbowego Ł.- W. i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem 18 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 14 kwietnia 2016 r. podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - W. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wniosek stwierdził, że w dniach 4 i 11 stycznia 2016 r. listonosz nie pozostawił jakiejkolwiek przesyłki ani awiza. Wnioskodawca oświadczył, że zarówno w dniu 4 jak i 11 stycznia 2016 r. z całą pewnością przebywał w miejscu zamieszkania. Pełnomocnik argumentował, że o braku winy strony świadczy także fakt, że odbierał wszystkie przesyłki z organu podatkowego oraz brał aktywny udział w sprawie, stawiając się na każde wezwanie organu podatkowego. Wnioskodawca podniósł, że według danych Poczty Polskiej S.A. awizo miało zostać pozostawione w dniu 4 stycznia o godzinie 20:58, a w dniu 11 stycznia o godzinie 18.38, pora dnia o której listonosz miał pozostawić awiza w skrzynce adresata wskazuje, że przy doręczaniu ww. przesyłki mogło dojść do nieprawidłowości lub niedbalstwa ze strony listonosza, który albo nie włożył awiza do skrzynki pocztowej albo ze względu na późną porę (godzina 20:58 i słabą widoczność w styczniu) pozostawił awizo w złym miejscu. Pełnomocnik zwrócił również uwagę na niezgodność co do daty pozostawienia drugiego awiza. Zgodnie z informacją podaną na przesyłce przesyłka była awizowana12 stycznia 2016 r., natomiast na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. widnieje informacja, że korespondencja była awizowana 11 stycznia 2016 r. o godzinie 18.38. Rozbieżność pomiędzy datami awizowania w ocenie pełnomocnika wskazuje, na zaniechanie lub zaniedbanie ze strony pracownika Poczty Polskiej, gdyż system elektroniczny Poczty Polskiej S.A. odnotował awizo przed jego rzekomym fizycznym pozostawieniem w skrzynce pocztowej. Wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymał żadnej informacji o tym, że przesyłka zawierająca ww. decyzję została zwrócona do placówki pocztowej a następnie do organu podatkowego, a w rezultacie, że uznano ją za doręczoną, dlatego w dniu 22 marca 2016 r. złożył wniosek dowodowy w toczącym się jeszcze postępowaniu podatkowym. Wnioskodawca wyjaśnił, że o wydaniu i doręczeniu decyzji w dniu [...] dowiedział się dopiero w dniu 8 kwietnia 2016 r., gdy ustanowiony pełnomocnik zapoznał się z aktami postępowania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 i 2010 rok. Pismem z dnia 20 maja 2016 r. pełnomocnik uzupełnił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Poinformował, że Poczta Polska S.A. rozpatrzyła skargę na niewykonanie usługi powszechnej w zakresie przesyłki rejestrowanej i stwierdziła, że nie było możliwe obiektywne rozpatrzenie skargi, ponieważ jej zarzutów nie da się ani potwierdzić ani odrzucić na podstawie posiadanych dokumentów. Zdaniem strony skoro Poczta Polska S.A. nie odrzuciła zarzutów stawianych w skardze, to strona uprawdopodobniła brak winy w złożeniu odwołania po terminie. Ponadto niezgodność daty pozostawienia drugiego awizo świadczy, że bardzo prawdopodobne jest zaniechanie lub zaniedbanie ze strony pracownika Poczty Polskiej. Uzasadniając odmowę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., powoływanej dalej w skrócie: O.p.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której był określony termin. W ocenie organu podatkowego z cytowanego przepisu wynika, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może wyłącznie w przypadku, gdy kumulatywnie spełnione zostaną wszystkie określone w ustawie przesłanki, a zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu jego złożenia, dopełnienie wraz z wnioskiem czynności dla której ustanowiony był przywracany termin oraz uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem organu podatkowego strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ponieważ okolicznością świadczącą o braku winy nie może być fakt, że strona nie odebrała dwukrotnie awizowanej przesyłki, a w konsekwencji, że nie wiedziała o wydanej decyzji, ponieważ w skrzynce oddawczej nie było awiza. Odwołując się orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ podatkowy stwierdził, że wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Zdaniem organu podatkowego wyjaśnienia Poczty Polskiej, które strona otrzymała nie potwierdzają twierdzeń strony, że w dniach 4 i 12 stycznia 2016 r. skarżący przebywał w miejscu zamieszkania oraz że nie otrzymał awiza, a informacje znajdujące się na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru są niezgodne z prawdą. Organ podatkowy wyjaśnił również dlaczego nie uwzględnił wniosku dowodowego o przesłuchanie strony. Wskazał, że przeprowadzenie tego dowodu nie znajduje racjonalnego uzasadnienia bowiem wyjaśnianie tych samych okoliczności sprawy bez wskazania nowych dowodów, nie wniesie nic nowego do sprawy. J. S. złożył skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie art. 122, 162 § 1, 180 § 1, 188 i 191 O.p. i wnosząc o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Zdaniem pełnomocnika skarżącego nie można zgodzić się z oceną organu podatkowego, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący oświadczył, że w dniu pierwszej i drugiej awizacji przebywał w miejscu zamieszkania, a mimo to nie otrzymał przesyłki zawierającej decyzję. O barku winy skarżącego w nieodebraniu przedmiotowej korespondencji świadczy także fakt, że cała pozostała korespondencja z Urzędu Skarbowego Ł.-W. kierowana do skarżącego w toku postępowań podatkowych była zawsze odbierana. Podatnik przez cały czas toczących się postępowań pozostawał do dyspozycji organu podatkowego, stawiał się na wszystkie wezwania i w razie konieczności był również w kontakcie telefonicznym z osobą prowadzącą postępowanie. O tym, że skarżący nie wiedział, iż wydano przyjęto za doręczoną decyzję świadczy fakt, iż w dniu 22 marca 2016 r. złożył wniosek dowodowy. Pełnomocnik skarżącego ponownie podniósł kwestię niezgodności między datą drugiej awizacji uwidocznioną na kopercie zawierającej decyzję, a datą podaną na stronie internetowej Poczty Polskiej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ podatkowy naruszył art. 180 w zw. z art. 122 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność faktów przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywołane przepisy kreują cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. W omawianej sprawie spór koncentruje się wokół przesłanki braku winy skarżącego, a jej zaistnienie skarżący uzasadnia niedbalstwem ze strony listonosza, który w dniach 4 i 12 stycznia 2016 r. miałby nie włożyć awiza do skrzynki pocztowej, albo ze względu na późną porę i słabą widoczność pozostawił awizo w złym miejscu. Argumentacja skarżącego jest, po pierwsze nieadekwatna do przedmiotu zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podczas gdy skarżący kwestionuje skuteczność doręczenia decyzji. Tym samym próbuje wykazać, że termin do wniesienia odwołania w ogóle nie rozpoczął swojego biegu. Z samej istoty wniosku o przywrócenie uchybionego terminu wynika, że kwestie doręczenia decyzji, a w konsekwencji bezskutecznego upływu terminu do wniesienia odwołania, są niesporne. Powyższe wynika z art. 162 § 1 O.p., który stanowi na wstępie: "w razie uchybienia terminu...". Po drugie, wersji skarżącego nie potwierdzają żadne argumenty, które można uznać za przekonujące. Twierdzenie skarżącego, iż listonosz dwukrotnie nie zostawił awiza na skutek niedbalstwa, są gołosłowne. Skarżący sam stwierdził, że w toku postępowania podatkowego odbierał korespondencję organu podatkowego kierowaną na ten sam adres zamieszkania. Nie ma zatem żadnych racjonalnych przesłanek przemawiających za twierdzeniem, że w przypadku korespondencji zawierającej decyzję kończącą postępowanie listonosz dwukrotnie dopuścił się niedbalstwa i nie pozostawił awiza. Za tezą skarżącego nie przemawiają również wyjaśnienia Poczty Polskiej zawarte odpowiedzi na skargę na niewykonanie usługi powszechnej w zakresie przesyłki rejestrowanej. Wbrew sugestiom skarżącego z odpowiedzi tej nie wynika, że operator pocztowy uwzględnił skargę. Stwierdził jedynie że na podstawie posiadanych dokumentów nie jest w stanie potwierdzić ani zaprzeczyć twierdzeniom skarżącego (pismo Poczty Polskiej z dnia 12 maja 2016 r. – karta 107 akt) Na podstawie informacji przekazanych przez Pocztę Polską organ podatkowy ustalił również że data: 11 stycznia 2016 r. widniejąca w historii przesyłki, dostępnej na stronie internetowej operatora pocztowego jest datą wydrukowania powtórnego zawiadomienia. W tym dniu pracownik Poczty Polskiej przygotował zawiadomienie, które umieścił następnego dnia w skrzynce oddawczej adresata. Operator pocztowy wyjaśnił również że dane dotyczące zdarzeń przesyłki rejestrowanej umieszczone na stronie internetowej operatora pocztowego mają charakter poglądowy (pismo Poczty Polskiej z dnia 2 czerwca 2016 r. – karta 105 akt). Wprawdzie uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 162 O.p. jest środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, a tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie, nie powinno jednak sprowadzać się wyłącznie do zapewnienia złożonego przez stronę, że jakaś okoliczność miała lub nie miała miejsca. Sąd podziela stanowisko organu, że obalenie domniemania doręczenia decyzji w trybie zastępczym nie jest możliwe poprzez zwykłe oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w jej skrzynce pocztowej. Podobny charakter miałoby przesłuchanie skarżącego jako strony (o co wnosił) na okoliczność niedoręczenia przesyłki oraz dwóch awizo. Dlatego – w ocenie Sądu – organ zasadnie nie uwzględnił tego wniosku. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę będzie dopuszczalna wówczas, gdy brak jest jakiejkolwiek możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy, albo też dana okoliczność w sposób niebudzący żadnych wątpliwości została już udowodniona. Ponieważ skarżący miał możliwość przedstawienia swojej wersji wydarzeń we wniosku o przywrócenie terminu, a także w piśmie uzupełniającym ten wniosek, nie było zatem uzasadnienia do wdrażania procedury związanej z przeprowadzeniem dowodu z jego zeznania. Należy podkreślić również, że zarówno skarżący, jak i organ podatkowy zwracali się do Poczty Polskiej o udzielenie wyjaśnień w sprawie awizowania spornej przesyłki, zaś otrzymane odpowiedzi nie potwierdzają wersji skarżącego, że nie otrzymał awiza, a informacje znajdujące się na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru są niezgodne z prawdą. W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów O.p. wymienionych w skardze: art. 122 (zasada prawdy obiektywnej), art. 162 § 1 (podstawa do przywrócenia terminu), art. 180 § 1 (otwarty katalog środków dowodowych), art. 188 ((prawo strony do żądania przeprowadzenia dowodu) i art. 191 (zasada swobodnej oceny dowodów), gdyż punkt widzenia przyjęty przez organ w rozpatrywanej sprawie został przekonująco uzasadniony w oparciu o zgromadzone dowody. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Sąd oddalił skargę. ms