I SA/Łd 800/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-10-16
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czy jedynie w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, mimo trudnej sytuacji materialnej skarżącego, wykazane środki na rachunku bankowym rodziców oraz ich majątek pozwoliły na przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżący P.T. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku przedstawił dane o swoim stanie rodzinnym i majątkowym, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i synem, brak własnego majątku, dochód własny, dochody rodziców oraz emeryturę matki. Wobec niewystarczających oświadczeń, wezwano go do uzupełnienia wniosku. Po uzupełnieniu, referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
1/ przyznać skarżącemu – P. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – P. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
P.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]
w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. Do skargi został załączony złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku tym skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z ojcem, matką oraz 6-letnim synem. Nie posiada żadnego majątku. Natomiast jego rodzice są właścicielami domu o pow. 140 m2 i pojazdu marki FIAT DUCATO (1997 rok). Jednocześnie skarżący podał, że osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł brutto, jego ojciec także osiąga dochód z tego tytułu w kwocie 1.179,17 zł brutto. Natomiast jego matka uzyskuje emeryturę w wysokości 1.965,50 zł. Małoletni syn korzysta z alimentów od matki w kwocie 500 zł.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2012 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie przez skarżącego wyciągów z posiadanych przez niego i jego rodziców pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące oraz określenia miesięcznej kwoty wydatków przeznaczanych przez rodzinę na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pism z dnia 11 i 18 oraz z dnia 25 września 2012 roku wyjaśnił, że na rachunku bankowym skarżącego nie ma środków i jest ono obciążone zajęciami. Wskazał także, iż skarżący przekazuje swej matce miesięcznie kwotę 800 zł na pokrycie kosztów wyżywienia siebie i syna. Matka dziecka nie płaci zasądzonych alimentów, a postępowanie egzekucyjne jest zawieszone. Ponadto w związku z niemożnością wygenerowania wyciągów z rachunku bankowego pełnomocnik skarżącego przedstawił listę blokad na rachunku skarżącego na łączną kwotę 760.255,67 zł. Wskazał przy tym, że skarżący całość zarobionych przez siebie środków wydaje na utrzymanie siebie i syna. Oświadczył również, że w związku z poziomem dochodów ani skarżący, ani jego domownicy nie są w stanie poczynić oszczędności. Pełnomocnik skarżącego załączył także wyciągi z rachunku bankowego rodziców skarżącego za okres od 6 czerwca 2012 roku do 5 września 2012 roku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych wyjaśnień i informacji wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z ojcem, matką oraz 6-letnim synem. Nie posiada żadnego majątku. Natomiast jego rodzice są właścicielami domu o pow.
140 m2 i pojazdu marki FIAT DUCATO (1997 rok). Łączny dochód rodziny, z wyłączeniem alimentów dla syna skarżącego, wynosi 4.644,67 zł, co w przeliczeniu na każdą z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym stanowi kwotę
ok. 1.161 zł. Skarżący wraz z synem nie posiadają żadnego majątku i zamieszkują u rodziców skarżącego, przy czym skarżący przekazuje swej matce na utrzymanie (wyżywienie) kwotę 800 zł miesięcznie. Suma blokad na rachunku skarżącego opiewa na łączną kwotę 760.255,67 zł.
Jednocześnie analiza nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego należącego do rodziców skarżącego dowodzi, że saldo tego rachunku wskazuje wartości dodatnie zamykające się w badanym okresie kwotami rzędu: 2.154,36 zł (saldo końcowe na dzień 05.07.2012 r. - numer wyciągu 0007/2012) przy środkach dostępnych wynoszących 7.154,36 zł; 3.039,32 zł (saldo końcowe na dzień
05.08.2012 r. - numer wyciągu 0008/2012) przy kwocie środków dostępnych wynoszącej 8.039,32 zł; 3.113,23 zł (saldo końcowe na dzień 05.09.2012 r. - numer wyciągu 0009/2012) przy środkach dostępnych zamykających się kwotą 8.113,23 zł.
Biorąc po uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jedynie od kwoty wpisu sądowego do skargi w niniejszej sprawie. Dokonując takiej oceny sytuacji majątkowej skarżącego Referendarz sądowy wziął pod uwagę fakt, że skarżący dysponuje niewielkim dochodem, z którego część przekazuje swej matce na wyżywienie własne i syna, a ponadto fakt, że skarżący nie posiada żadnego majątku, a suma blokad na jego rachunku bankowym opiewa na łączną kwotę 760.255,67 zł. Kierując się tymi ustaleniami Referendarz sądowy przyjął, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść powyższej kwoty, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Niemniej jednak wobec wykazanych powyżej kwot środków widniejących na rachunku rodziców wnioskodawcy Referendarz sądowy nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, iż z uwagi na poziom dochodów jego domownicy nie są w stanie poczynić oszczędności, które niewątpliwie mogłyby być wykorzystane na pokrycie wydatków skarżącego związanych z wniesioną skargą. Kwota środków widniejących na wskazanym powyżej rachunku jako "dostępne" w analizowanym okresie w ocenie Referendarza sądowego pozwala uznać, że skarżący ma możliwości pozyskania środków umożliwiających mu pokrycie pozostałych, innych niż wpis od skargi, kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 oraz z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło