I SA/Łd 800/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] UNP: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez J. S. odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W. z dnia [...]r., w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Podstawą postanowienia były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie: Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. W. określił podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 w kwocie 48.047,00 zł. Powyższą decyzję przesłano za pośrednictwem poczty na adres: [...] Ł., ul. A 2A. Przedmiotowa decyzja była dwukrotnie awizowana (w dniach 4 i 12 stycznia 2016 r.) i pozostawiona do dyspozycji strony w Urzędzie Pocztowym. Z akt sprawy wynika, że adresat nie podjął ww. przesyłki, wobec czego została ona zwrócona do Urzędu Skarbowego Ł-W. i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 18 stycznia 2016 r., w myśl art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), powoływanej dalej "O.p." Pismem z dnia 14 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego) podatnik od powyższej decyzji wniósł odwołanie, które zostało przekazane do Izby Skarbowej w dniu 2 maja 2016 r. W tym stanie faktycznym Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. postanowieniem z dnia [...]r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Jednocześnie pismem z dnia 14 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego) podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wniosek stwierdził, że z informacji pobranych ze strony internetowej Poczty Polskiej, przesyłka zawierającą ww. decyzję miała zostać awizowana w dniu 4 stycznia o godzinie 20:58 oraz w dniu 11 stycznia o godzinie 18.38. Natomiast zwrot nastąpił w dniu 19 stycznia 2016 r. W ocenie strony wskazane powyżej okoliczności zarejestrowane na stronie Poczty Polskiej S.A. nie znajdują potwierdzenia w zaistniałym stanie faktycznym. Zdaniem podatnika, w dniach 4 i 11 stycznia 2016 r. listonosz nie pozostawił pod jego adresem zamieszkania jakiejkolwiek przesyłki, ani nie pozostawił awiza. Zarówno w dniu 4 jak i 11 stycznia 2016 r. z całą pewnością przebywał w miejscu zamieszkania, jednak nie otrzymał przesyłki, ani awizo. O braku winy w nieodebraniu przedmiotowej korespondencji świadczy także fakt, że cała wcześniejsza korespondencja z Urzędu Skarbowego Ł.-W. była zawsze odbierana. Podatnik podkreślił, że brał aktywny udział w sprawie, stawiając się na każde wezwanie Urzędu Skarbowego Ł.-W., a także był w kontakcie telefonicznym z osobą prowadzącą postępowania. Według danych Poczty Polskiej S.A. awizo miało zostać pozostawione w dniu 4 stycznia o godzinie 20:58, a w dniu 11 stycznia o godzinie 18.38, pora dnia o której listonosz miał pozostawić awiza w skrzynce pocztowej wskazuje, że przy doręczaniu ww. przesyłki mogło dojść do nieprawidłowości, czy też niedbalstwa ze strony listonosza, który albo nie włożył awiza do skrzynki pocztowej, albo ze względu na późną porę (godzina 20:58 i słaba widoczność w styczniu) pozostawił awizo w złym miejscu. Zwrócił także uwagę na niezgodność daty pozostawienia drugiego awiza pomiędzy informacją podaną na awizie (12 stycznia), a informacją pobraną ze strony Poczty Polskiej S.A. (11 stycznia o godzinie 18.38). Rozbieżność pomiędzy datami awizowania w jego ocenie wskazuje, na zaniechanie lub zaniedbanie ze strony pracownika Poczty Polskiej, gdyż system elektroniczny Poczty Polskiej S.A. odnotował awizo przed jego rzekomym fizycznym pozostawieniem w skrzynce pocztowej. Ponadto, podatnik nie otrzymał żadnej informacji o tym, że przesyłka zawierająca ww. decyzję została zwrócona do placówki pocztowej, a następnie do Urzędu Skarbowego. Natomiast o tym, że decyzja została uznana za doręczoną w dniu 18 stycznia 2016 r. podatnik dowiedział się dopiero w dniu 8 kwietnia 2016 r., gdy ustanowiony pełnomocnik zapoznał się z aktami postępowania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 i 2010 rok. Następnie pismem z dnia 20 maja 2016 r. ("Uzupełnienie wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania"), podatnik poinformował Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że Poczta Polska S.A. rozpatrzyła jego skargę z tytułu niewykonania usługi powszechnej w zakresie przesyłki rejestrowanej. Podkreślił, że przyczyny nieotrzymania awiza są dla Poczty Polskiej S.A. nieznane oraz że nie było możliwe obiektywne rozpatrzenie skargi, ponieważ jej zarzutów nie da się ani potwierdzić, ani odrzucić na podstawie posiadanych dokumentów. Za sytuację, która spowodowała niezadowolenie strony z kontaktów z Pocztą Polską podatnik został w piśmie tym przeproszony. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w postanowieniu z [...]r. podkreślił, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może wyłącznie w przypadku, gdy kumulatywnie spełnione zostaną wszystkie określone w ustawie przesłanki, a zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu jego złożenia, dopełnienie wraz z wnioskiem czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin oraz uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy w uchybieniu terminu. Organ zauważył, że poza sporem jest, że w dniu 14 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] r. W konsekwencji podjęte działanie spełnia dwa z czterech warunków określonych w art. 162 O.p. jakie musi spełnić strona, aby uzyskać przywrócenie terminu: • wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, • wniesienie odwołania wraz z ww. wnioskiem. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji pełnomocnik złożył w dniu 14 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego), a zatem z zachowaniem siedmiodniowego terminu. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wniosek podatnika nie zasługiwał jednak na uwzględnienie z uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być uznany powołany przez podatnika fakt, że nie odebrał dwukrotnie awizowanej przesyłki, a w konsekwencji, że nie wiedział o wydanej decyzji, ponieważ w skrzynce oddawczej awiza nie było. Organ wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została wysłana w dniu 30 grudnia 2015 r. za pośrednictwem placówki pocztowej Ł. [...] na adres zamieszkania podatnika Ł. ul. A 2a, pod którym odbierał korespondencję w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego. Z adnotacji doręczyciela zamieszczonych na potwierdzeniu odbioru, wynika, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi w dniu 4 stycznia 2016 r., przesyłkę pozostawiono w UP Ł. [...] na okres 14 dni, o czym powiadomiono umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z drugiej zaś adnotacji wynika, że z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie dni 7, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 12 stycznia 2016 r. Natomiast, z adnotacji i stempli pocztowych zamieszczonych na kopercie zawierającej przesyłkę również wynika, że przesyłkę awizowano w dniu 4 stycznia 2016 r., powtórne awizo nastąpiło w dniu 12 stycznia 2016 r. Zwrotu przesyłki urząd poczty dokonał w dniu 19 stycznia 2016 r. z powodu jej niepodjęcia w terminie. W dniu 20 stycznia 2016 r. przesyłka wpłynęła do nadawcy. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił przy tym, że adnotacje na kopercie opatrzone są pieczęciami właściwego urzędu pocztowego. Organ zauważył, że w odpowiedzi na pismo z dnia 13 maja 2016 r., otrzymał pismo Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności Poczty Polskiej S.A. Dział Operacyjny w Ł. o następującej treści: "Próba doręczenia poleconej przesyłki listowej nr [...], adresowanej do p. J. S. zam. Ł. ul. A 2a, miała miejsce w dniu 4 stycznia 2016 r. Z powodu nie zastania pod adresem osoby uprawnionej do odbioru, listonosz dokonał jej awizowania, celem podjęcia w placówce pocztowej, wskazanej na zawiadomieniu pocztowym, pozostawionym w dniu j. w., w oddawczej skrzynce pocztowej. W dniu 12 stycznia 2016 r. w sposób analogiczny listonosz doręczył zawiadomienie powtórne, wystawione w dniu 11 stycznia 2016 r. przez placówkę pocztową, miejsca złożenia przesyłki do wydania. W dniu 19 stycznia 2016 r. przesyłka, z powodu nie podjęcia w terminie, została zwrócona do nadawcy. Wyjaśniamy, iż data 11 stycznia 2016 r. widniejąca w historii przesyłki, dostępnej na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. jest datą wydruku powtórnego zawiadomienia pocztowego, który miał miejsce w dniu j. w. o godz. 18:38 - w tym dniu pracownik przygotował zawiadomienia do doręczenia przez listonoszy w dniu 12 stycznia 2016 r. Widniejąca w systemie godzina 20:58. przy zdarzeniu dotyczącym awizowania przesyłki w dniu 4 stycznia 2016 r. jest godziną zarejestrowania zdarzenia w systemie, przez pracownika placówki pocztowej. Zatem nie jest to godzina awizowania przesyłki przez listonosza." Zdaniem organu powyższe pismo w sposób bezsporny wyjaśnia rozbieżności podnoszone przez stronę we wniosku. Zatem stawiany zarzut, dotyczący prawdopodobnych nieprawidłowości w działaniu pracownika Poczty Polskiej, organ uznał za bezzasadny. Właściwym dowodem, z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez pocztę, jest zwrotne potwierdzenie odbioru (tzw. zwrotka). Pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Domniemanie prawdziwości oraz domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego jaki stanowią adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) - mogą zostać obalone przeciwdowodem, co wynika z treści art. 194 § 3 O.p. Jednak wyjaśnienia Poczty Polskiej, które podatnik otrzymał w związku ze złożeniem skargi nie potwierdzają twierdzeń, że w dniach 4 stycznia 2016 r. oraz 12 stycznia 2016 r. przebywał w miejscu zamieszkania – Ł., ul. A 2a, oraz że nie otrzymał awiza, a informacje znajdujące się na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru są niezgodne z prawdą. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz w piśmie z dnia 20 maja 2016 r. stanowiącym uzupełnienie wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podatnik wniósł o przesłuchanie go w charakterze świadka na okoliczność niedoręczenia przesyłki oraz dwóch awizo. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przeprowadzenia tego dowodu. W jego ocenie nie można przyjąć, by do obalenia domniemania doręczenia wystarczyło gołosłowne twierdzenie (zaprzeczenie) strony. Zdaniem organu drugiej instancji uwzględnienie wniosku w sprawie przesłuchania podatnika w charakterze świadka, nie skutkowałoby ustaleniem nowego stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym organ stwierdził, że przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona z upływem ostatniego czternastego dnia ustawowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, czyli z dniem 18 stycznia 2016 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. spełnione zostały wszystkie wymogi formalnoprawne określone w art. 150 O.p., przewidziane dla tego trybu doręczenia. Jako niewiarygodne organ uznał wyjaśnienia podatnika, że na skutek niedbalstwa ze strony listonosza, który albo nie włożył awiza do skrzynki pocztowej, albo ze względu na późną porę (godzina 20:58 i słaba widoczność w styczniu) pozostawił awizo w złym miejscu, nie zostały podjęte próby doręczenia przesyłki i nie zostały zostawione zawiadomienia o awizowaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W.. Organ podkreślił, że w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia w zastępczego poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrytce pocztowej. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wskazując, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. narusza art. 122, 162 § 1, 180 § 1, 188 i 191 O.p. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Art. 162 O.p. kreuje cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. W omawianej sprawie spór koncentruje się wokół przesłanki braku winy skarżącego, a jej zaistnienie skarżący uzasadnia niedbalstwem ze strony listonosza, który albo nie włożył awiza do skrzynki pocztowej, albo ze względu na późną porę i słabą widoczność pozostawił awizo w złym miejscu. Skarżący kwestionuje zatem skuteczność doręczenia decyzji. Jednakże wersji skarżącego nie potwierdzają żadne wiarygodne argumenty, które można uznać za przekonujące. Wprawdzie uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 162 O.p. jest środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, a tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie, nie powinno jednak sprowadzać się wyłącznie do zapewnienia złożonego przez stronę, że jakaś okoliczność miała lub nie miała miejsca. Sąd podziela stanowisko organu, że obalenie domniemania doręczenia decyzji w trybie zastępczym nie jest możliwe poprzez zwykłe oświadczenie strony, że awizo nie zostało umieszczone w jej skrzynce pocztowej. Podobny charakter miałoby przesłuchanie skarżącego jako świadka (o co wnosił) na okoliczność niedoręczenia przesyłki oraz dwóch awizo. Dlatego – w ocenie Sądu – organ zasadnie nie uwzględnił tego wniosku. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę będzie dopuszczalna wówczas, gdy brak jest jakiejkolwiek możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy, albo też dana okoliczność w sposób niebudzący żadnych wątpliwości została już udowodniona. Ponieważ skarżący miał możliwość przedstawienia swojej wersji wydarzeń we wniosku o przywrócenie terminu, a także w piśmie uzupełniającym ten wniosek, nie było zatem uzasadnienia do wdrażania procedury związanej z przeprowadzeniem dowodu z jego zeznania. Należy podkreślić również, że zarówno skarżący, jak i organ podatkowy zwracali się do Poczty Polskiej o udzielenie wyjaśnień w sprawie awizowania spornej przesyłki, zaś otrzymane odpowiedzi nie potwierdzają wersji skarżącego, że nie otrzymał awiza, a informacje znajdujące się na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru są niezgodne z prawdą. W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów O.p. wymienionych w skardze: art. 122 (zasada prawdy obiektywnej), 162 § 1 (podstawa do przywrócenia terminu), 180 § 1 (otwarty katalog środków dowodowych), 188 ((prawo strony do żądania przeprowadzenia dowodu) i 191 (zasada swobodnej oceny dowodów), gdyż punkt widzenia przyjęty przez organ w rozpatrywanej sprawie został przekonująco uzasadniony w oparciu o zgromadzone dowody. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. P.C.