I SA/Łd 803/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska- Sakrajda, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z/s w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 października 2024 r. nr 1001-IEE.7192.195.2024.5.KJR w przedmiocie oddalenia jako nieuzasadnionej skargi na czynność zabezpieczającą oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W z dnia 1 sierpnia 2024 r., którym oddalono skargę C. Sp. z o.o. z siedzibą w R., na czynność zabezpieczającą polegającą na zajęciu zawiadomieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r., nr 1044338004.MSZ.E wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. S.A. Powyższe postanowienie zapadło na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych: NUS Ł-W wszczął wobec w/w spółki postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 29 kwietnia 2024 r. o numerach od 1014 -SEW-l.4253.13-l.2024/PSz do 1014-SEW-1.4253.13.8.2024/PSZ, obejmujące podatek od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, wrzesień, listopad i grudzień 2023 r. oraz styczeń 2024 r. Podstawą wystawienia ww. zarządzeń zabezpieczenia jest decyzja z dnia 12 kwietnia 2024 r. nr 368000-CPK-11.4253.6.2024.10, którą Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi określił i zabezpieczył na majątku spółki przybliżone zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, wrzesień, listopad i grudzień 2023 r. oraz styczeń 2024 r. w łącznej kwocie 358.350 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Zawiadomieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r. organ egzekucyjny zabezpieczył wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki w A. S.A., który wcześniej został objęty blokadą Szefa KAS (w imieniu którego działał Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi). Jednocześnie w nawiązaniu do ww. zawiadomienia NUS Ł-W pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. poinformował ww. bank, że zajęcie jest kontynuacją blokady Szefa KAS i zabezpieczone środki powinny zostać przekazane na rachunek organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny skierował również zawiadomienia z dnia 30 kwietnia 2024 r. o numerach 1014-SEE- 2.712.104463066.2024.1.MSZ i 1014-SEE -2.712.104463953.2024.1.MSZ o zabezpieczeniu innych wierzytelności pieniężnych przysługujących spółce odpowiednio u E. A. i M. N.. Zawiadomienie z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr 1044338004.MSZ.E organ egzekucyjny doręczył A. S.A., przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, w dniu jego wystawienia. Natomiast spółka otrzymała wydruk tego zawiadomienia wraz z odpisem powyższych zarządzeń zabezpieczenia w dniu 21 maja 2024 r. Pismem z dnia 2 maja 2024 r. A. S.A. zwrócił się do organu egzekucyjnego o informację, czy zajęcie dokonane zawiadomieniem nr 1044338004.MSZ.E jest następstwem blokady Szefa KAS. W odpowiedzi z dnia 7 maja 2024 r. NUS Ł-W potwierdził, że ww. zajęcie stanowi kontynuację blokady Szefa KAS. W ramach realizacji zajęcia zabezpieczającego A. S.A. w dniach: 17 maja 2024 r. i 5 czerwca 2024 r. przekazał łącznie kwotę 202.114 zł, która została umieszczona na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego. Z uwagi na wniesione przez spółkę zarzuty w sprawie postępowania zabezpieczającego, NUS Ł-W postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie zabezpieczające. W dniu 27 maja 2024 r. spółka wniosła skargę m.in. na czynność zabezpieczającą NUS Ł-W, polegającą na zajęciu zabezpieczającym zawiadomieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. S.A. W wynik jej rozpoznania NUS Ł-W wydał postanowienie z dnia 1 sierpnia 2024 r., którym oddalił jako nieuzasadnioną, skargę spółki na opisaną wyżej czynność zabezpieczającą. DIAS rozpatrując zażalenie skarżącej wniesione od w/w postanowienia, podzielił stanowisko organu I instancji, że skarga na czynność zabezpieczającą jest nieuzasadniona. Analizując prawidłowość dokonania zaskarżonej czynności zabezpieczającej, organ odwoławczy podkreślił, że legalność samego zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego w A. S.A. nie budzi jego wątpliwości, a analizowana czynność egzekucyjna została dokonana z zachowaniem dyspozycji przytoczonych przez organ przepisów art. 80 § 1 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2305 ze zm.) dalej: u.p.e.a. W dalszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że podstawą wystawienia na skarżącą spółkę zarządzeń zabezpieczenia z dnia 29 kwietnia 2024 r. o numerach od 1014-SEW-1.4253.13.1.2024/PSz do 1014-SEW-1.4253.13. 8.2024/PSz jest decyzja zabezpieczająca Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2024 r., która została wydana w ramach prowadzonej przez ww. organ kontroli celno-skarbowej, który wcześniej (działając z upoważnienia do wykonywania zadań Szefa KAS) dokonał blokady rachunku bankowego m.in. w A S.A. Z powyższego wynika, że ustanowiona na ww. rachunku bankowym blokada dotyczyła zabezpieczenia tych samych przyszłych zobowiązań w podatku od towarów i usług, na które następnie została wydana decyzja zabezpieczająca i zarządzenia zabezpieczenia. Zdaniem organu odwoławczego, a wbrew stanowisku skarżącej zajęcie zabezpieczające zawiadomieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia, skutkowało upadkiem blokady, zgodnie z art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. 2023, poz.2383 ze zm.) dalej: O.p. Dlatego w sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 81 § 8 i § 9 u.p.e.a. W ocenie DIAS, bank nie miał zatem podstaw, aby nie zrealizować zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego. Co więcej, w pismach z dnia 30 kwietnia 2024 r. i 7 maja 2024 r. (w związku z zapytaniem A S.A.) NUS Ł-W potwierdził, że zajęcie dokonane na podstawie zawiadomienia z 30 kwietnia 2024 r. stanowi kontynuację blokady Szefa KAS. Dopiero wówczas ww. bank dokonał realizacji zajęcia przekazując środki pieniężne na rachunek organu egzekucyjnego. Reasumując, w ocenie organu II instancji, organ egzekucyjny prawidłowo ocenił dokonanie zaskarżonej czynności zabezpieczającej pod kątem jej zgodności z obowiązującymi przepisami. Od powyższego postanowienia skarżąca wywiodła skargę, zarzucając : I. naruszenie prawa procesowego: 1. art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji w sytuacji naruszenia przez NUS przepisów: 1) art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek przyjęcia, że zarządzenia zabezpieczenia wystawione na podstawie wniosku i decyzji o zabezpieczeniu wydanej przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi są zarządzeniami zabezpieczenia wydanymi w związku z zawiadomieniem Szefa KAS, o którym mowa w art. 119zv § 3 pkt 2 O.p., co doprowadziło do wadliwego stwierdzenia upadku blokady i zajęcia zabezpieczającego wierzytelności na rachunku bankowym, 2) art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. na skutek dokonania czynności z naruszeniem ustawy, tj. art. 81 § 8 i 9 u.p.e.a. w zw. z art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p., 3) art. 81 § 8 i 9 u.p.e.a. w zw. z art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p., art. 6 k.p.a., art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców na skutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w sprawie i pominięcia, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie podlegało realizacji w okresie blokady rachunku do dnia 21 maja 2024 r., 4) art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a. na skutek jego zastosowania w sprawie i oddalenia skargi, 5) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów, II. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców na skutek niezastosowania tego przepisu i dokonania rozszerzającej interpretacji przepisu art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p., art. 81 § 8 i 9 u.p.e.a. niezgodnej z zasadą przyjaznej interpretacji przepisów. W konkluzji postawionych zarzutów, spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W w Łodzi z dnia 1 sierpnia 2024 r., oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Postępowanie zabezpieczające w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2024 r., w której określono i zabezpieczono przybliżone kwoty zobowiązań spółki skarżącej w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, wrzesień, listopad i grudzień 2023 r. oraz styczeń 2024 r. Wydanie tej decyzji nastąpiło w czasie trwania blokady rachunku bankowego spółki skarżącej przedłużonej do dnia 21 maja 2024 r. Po myśli art. 155 u.p.e.a., zabezpieczenie może być dokonane również przed ustaleniem albo określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie. Przepisem, który pozwala na ustanowienie zabezpieczenia przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zwrotu podatku, jest art. 33 § 2 O.p. Przedmiotowa decyzja stała się kanwą wystawienia zarządzeń zabezpieczenia obejmujących powyższe zobowiązania podatkowe. Nie oznacza to jednak, jak przyjmuje strona skarżąca, że nie zostały one wystawione na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisami będącymi podstawą prawną przedmiotowych zarządzeń zabezpieczenia są: art. 154, 155 i 155a § 1 pkt 1 u.p.e.a., co wprost wynika z treści kwestionowanych zarządzeń zabezpieczenia. Dlatego zarzut naruszenia art. 119zzc § 1 punkt 4 lit. a O.p. nie znajduje uzasadnienia. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności dokonane na podstawie tych zarządzeń zabezpieczenia, rodzą skutek w postaci upadku trwającej blokady rachunku bankowego podmiotu kwalifikowanego niezależnie od tego, czy była uprzednio przedłużona. Zgodnie bowiem z art. 119zzc § 1 pkt 4 lit. a O.p., blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego upada z chwilą dokonania zajęcia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia wystawianego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z zawiadomieniem, o którym moa w art. 119zv § 3 punkt 2, na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego lub należności celnej wraz z odsetkami za zwłokę. Nie ma zatem racji strona skarżąca wywodząc, że naruszono art. 81 § 8 i 9 i art. 54 §1 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 81 § 8 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie podlega realizacji w okresie blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego w rozumieniu art. 119zg pkt 2 O.p. Jeśli jednak, jak w rozpoznawanej sprawie, blokada upada na podstawie cytowanego wyżej art. 119zzc § 1 punkt 4 lit. a O.p. z chwilą dokonania zajęcia na podstawie zarządzenia zabezpieczenia, to art. 81 § 8 u.p.e.a. nie ma zastosowania i nie stoi na przeszkodzie przedmiotowemu zajęciu. Nie ma też racji strona skarżąca wywodząc, że blokada rachunku nie upadła, gdyż o wydanie zarządzeń zabezpieczenia wystąpił Naczelnik Urzędu Celno -Skarbowego, a nie Szef KAS. Upoważnienie naczelników urzędów celno-skarbowych do wykonywania zadań Szefa KSA w tym w zakresie przekazywania żądań blokady rachunku bankowego, ograniczenia zakresu tej blokady i jej uchylenia wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie upoważnienia organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z zakresu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2501). Jednocześnie zauważyć należy, że akcentowana w skardze rola NUS Ł-W w tym zakresie miała charakter jedynie informacyjny, a nie władczy. Zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców jest o tyle niezasadny, że zobowiązuje organ do wykładni przepisów przyjaznej dla przedsiębiorcy jedynie w wypadku wątpliwości, co do treści określonego przepisu prawa. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie organ nie miał wątpliwości co do treści wykładanych przepisów, to nie miał też podstaw do stosowania tego przepisu. Zarzut naruszenia zasady zaufania (art. 8 k.p.a.) jako pozbawiony uzasadnienia, wymyka się spod kontroli legalności zaskarżonej czynności sprawowanej przez sąd administracyjny. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji. mko