I SA/Łd 804/09

Dnia 22 grudnia 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. i J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. i J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącym – W. W. i J. W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W.W. i J.W. złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. We wniosku tym skarżący wskazali, że pozostają w separacji. Prowadzą jednak wspólne gospodarstwo domowe, w którym wraz z nimi pozostaje dwoje dzieci: 24-letni syn H. i 18-letnia córka E. Oświadczyli przy tym, że łączny dochód rodziny wynosi 1.400 zł brutto. Majątek rodziny stanowi zaś jedynie nieruchomość rolna o pow. 11 ha. Ponadto rodzina ponosi wydatki w kwocie 1.400 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, zarządzeniem z dnia 10 listopada 2009 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, nadesłanie orzeczenia sądowego potwierdzającego fakt separacji małżonków, wyjaśnienie kwestii braku osiągania dochodu przez syna H. oraz córkę E. złożenie deklaracji podatkowych potwierdzających fakt osiągania przez J.W. dochodu z działalności gospodarczej w kwocie wskazanej we wniosku oraz wyjaśnienie charakteru wykazanych we wniosku wydatków ponoszonych na dzieci w kwocie 300 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Jednocześnie wezwano adwokata J.B. do złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu J.W. w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 3 grudnia 2009 roku pełnomocnik skarżących poinformował, że skarżąca rozlicza się kwartalnie w formie podatku ryczałtowego. Do pisma załączono zestawienie przychodów i kosztów za 3 kwartały 2009 roku dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej, wyciąg z rachunku bankowego W.W., oświadczenie skarżącej oraz pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą adwokatowi J.B. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Prawo pomocy stanowi realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 z późn. zm). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dodatkowych informacji i dokumentów wynika, że skarżący prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Na utrzymaniu skarżących pozostaje dwoje dzieci: 24-letni syn H. i 18-letnia E. Syn skarżących ukończył naukę latem i jest w trakcie poszukiwania pracy, córka E. uczęszcza zaś do IV Liceum Ogólnokształcącym w Ł. Majątek rodziny stanowi nieruchomość rolna o pow. 11 ha. Skarżąca z tytułu prowadzonej działalności osiągnęła przychód w kwocie 137.000 zł, ponosząc przy tym koszty w wysokości ok. 147.000 zł. Wykazany przy tym dochód małżonków stanowi kwotę 1.400 zł brutto. Jednocześnie suma wykazanych wydatków wynosi 1.400 zł (wydatki na dzieci, bieżące utrzymanie oraz opłaty za media), co oznacza, że kwota wydatków przewyższa realną kwotę dochodu rodziny określoną jako 1.400 zł brutto. W takim stanie rzeczy należy jednoznacznie stwierdzić, że twierdzenia skarżących są niewiarygodne. Niemożliwa jest bowiem sytuacja, w której wydatki przewyższają dochody, a wnioskodawca nie wykazuje innych źródeł ich finansowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania im prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem Referendarza sądowego fakt, że wydatki przewyższają wysokość dochodu skarżących, dowodzi, że skarżący posiadają dodatkowe źródła dochodu, których nie wykazali we wniosku. W tym kontekście uwagę zwracają także kwoty wydatków ponoszonych przez skarżącą w ramach nabywania towarów od kontrahentów wskazanych w załączonym wykazie "Rejestr VAT", np. w miesiącu czerwcu wydatki te, przy przychodzie wynoszącym 6.394,48 zł, stanowiły kwotę 14.128,18 zł, w miesiącu sierpniu wyniosły 41.817,52 zł (przychód za ten miesiąc stanowił kwotę 13.862,50 zł), a następnie we wrześniu wydatki te, stanowiły kwotę rzędu 46.226,12 zł, przychód zaś wyniósł 44.081,67 zł. Oznacza to zatem, że skarżąca posiadała środki na powyższe transakcje, w tym na pokrycie różnicy między wysokością przychodu a kosztami nabycia towarów nabytych w ramach wykazanych transakcji. Ponadto podkreślić w tym względzie należy, że skarżąca, mimo wezwania, nie nadesłała wyciągu z rachunku bankowego z żadnego z okresów objętych wezwaniem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)