I SA/Łd 807/11

Dnia 29 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. J. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu [...] roku J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podatnik zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wskazał, iż wspólnie ze studiującą córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę w postaci usług transportowych. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 120m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty jego utrzymania wynoszą około 100 zł miesięcznie energia elektryczna oraz 550 zł ogrzewanie za miesiąc w sezonie grzewczym. Dodatkowo około 600-700 zł miesięcznie skarżący przekazuje studiującej córce. Do wniosku załączył dokument potwierdzający, iż jest wraz żoną obciążony obowiązkiem spłaty kredytu w wysokości 420.200 zł zabezpieczonego hipotecznie na posiadanej nieruchomości. Z nadesłanych kopi zeznań podatkowych wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2008 roku poniósł stratę w wysokości 285.174 zł, rok 2009 zakończył zyskiem na poziomie 5.046 zł, zaś w 2010 roku, jego przychody z prowadzonej działalności gospodarczej zamknęły się kwotą 1.084.821 zł, koszty wyniosły 938.741 zł dając dochód w wysokości 146.080 zł. Średni miesięczny obrót skarżącego w roku ubiegłym wynosił więc około 90.000 zł Z nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy w okresie od lutego do maja br. wahał się w granicach od 44.000 zł do 76.000 zł., nadto skarżący wraz z żoną na spłaca kredyt którego miesięczna rata wynosi 4.500 zł, z tym że na skarżącego przypada co druga rata. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. J. wskazał, iż wspólnie ze studiującą córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z jego działalności gospodarczej w postaci usług transportowych. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty jego utrzymania wynoszą około 100 zł energia elektryczna oraz 550 zł ogrzewanie za miesiąc w sezonie grzewczym. Dodatkowo około 600-700 zł miesięcznie skarżący przekazuje studiującej córce. W 2010 roku, jego przychody z prowadzonej działalności gospodarczej zamknęły się kwotą 1.084.821 zł, koszty wyniosły 938.741 zł dając dochód w wysokości 146.080 zł. Średni miesięczny obrót skarżącego w roku ubiegłym wynosił więc około 90.000 zł, zaś miesięczny obrót firmy w okresie od lutego do maja br. wahał się w granicach od 44.000 zł do 76.000 zł. nadto skarżący wraz z żoną na spłaca kredyt którego miesięczna rata wynosi 4.500 zł, z tym że na skarżącego przypada co druga rata. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków nie przedstawiając mimo wezwania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, przedstawiając jedynie dokonywane za pośrednictwem jednego z nich przelewy potwierdzające wysokość ponoszonych kosztów utrzymania. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem ze skarg wnioskodawcy zawisły dwie sprawy, w których łączna wysokość wpisów od skarg wynosi 2.232 zł oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wielkość obrotów prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty bieżącego procesu. Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie może przemawiać eksponowana przez niego okoliczność poniesienia straty z prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2008 w wysokości 285.175 zł, trzeba bowiem mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, a dodatkowo skarżący rozliczał ją w kolejnych latach prowadzenia działalności gospodarczej, która przynosiła już zyski. Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. O braku możliwości poniesienia kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie nie przesądza także okoliczność spłacania przez skarżącego wspólnie z żoną obciążającego go kredytu bankowego. Przeciwnie przy podpisywaniu umowy o restrukturyzacji długu sytuacja finansowa skarżącego poddana została szczegółowej analizie i wskazuje na płynność finansową skarżącego. W innym wypadku bank nie uwzględniłby jego wniosku o restrukturyzację. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżąca będąca przedsiębiorcą nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.