I SA/Łd 807/14

PostanowienieWSA w Łodzi2014-12-01

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie dochodów, majątku i wydatków, strona nie przedstawiła wymaganych informacji, co uniemożliwiło ocenę jej możliwości płatniczych i uzasadnienia przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
E. G. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała dochody męża i z najmu, jednak nie ujawniła wszystkich składników majątkowych i nie udokumentowała dochodów ani wydatków. Została wezwana do uzupełnienia wniosku, czego nie uczyniła.
Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącej E. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 grudnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej E. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 6 czerwca 2014 roku E. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] roku stwierdzające uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2013 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł strona wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości 1.470 zł brutto oraz dochody z najmu w wysokości ok. 1.500 zł brutto miesięcznie. Skarżącą jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jedyny majątek rodziny wykazany w formularzu PPF stanowi dom o powierzchni 200 m2. Wnioskodawczyni oświadczyła, że miesięcznie koszty utrzymania domu wynoszą ok. 600 zł (prąd, gaz, woda śmieci), koszty ogrzewania w sezonie zimowym wynoszą ok. 800 zł miesięcznie. Oświadczyła także że jej mąż przechodzi rehabilitację po pobycie w szpitalu i z tego tytułu ponosi wydatki w granicach 300 zł miesięcznie. Wobec tego, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 84 o powierzchni 14111 m2 , na której poza budynkiem mieszkalnym znajdują się budynki niemieszkalne o powierzchni 1.100 m2 stanowiące przedmiot najmu, które nie zostały wskazane w oświadczeniu wnioskodawczyni zawartym w formularzu PPF, została ona zobowiązana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę męża skarżącej w okresie ostatnich trzech miesięcy, wskazanie składników majątkowych podlegających wynajęciu oraz udokumentowanie wysokości dochodów z najmu, nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżącej i jej męża za rok 2013, udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego wnioskodawczyni, w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej mimo przedłużenia terminu na wykonanie powyższego zarządzenia skarżąca nie udzieliła żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy podatniczka wskazała, iż wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jej męża oraz dochody z najmu w łącznej wysokości ok. 2.970 zł brutto miesięcznie. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jedyny majątek rodziny wykazany w formularzu PPF stanowi dom o powierzchni 200 m2, którego miesięcznie koszty utrzymania wynoszą ok. 600 zł (prąd, gaz, woda śmieci), koszty ogrzewania w sezonie zimowym wynoszą ok. 800 zł miesięcznie. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza jak w sprawie niniejszej wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżąca nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków, w żaden sposób nie udokumentowała ponoszonych wydatków mieszkaniowych, ani wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów, w tym dochodów czerpanych z najmu będących jej własnością nieruchomości. Postawa wnioskodawczyni uniemożliwia przeprowadzenie całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż w interesie skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie jej rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jej postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (100 zł) oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie skarżącej o braku dochodów umożliwiających jej pokrycie kosztów sądowych jest całkowicie gołosłowne, w żaden sposób nie udokumentowała ona bowiem wysokości posiadanego na utrzymanie dochodu, w tym pochodzącego z najmu nieujawnionego w formularzu PPF majątku, ani też wysokości kosztów utrzymania rodziny, powyższe uniemożliwia weryfikację jej twierdzeń o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło