I SA/Łd 807/17

Dnia 25 września 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] UNP:[...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej spółce przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. W dniu [...] r. Spółka z o.o. A, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r., w wysokości 209.986 zł. Do skargi załączono wniosek o przyznanie prawa pomocy (sporządzony na formularzu PPPr) w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że nie dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie wpisu od skargi w wysokości 18.682 zł. Oświadczyła, że wszelkie środki pieniężne zostały przeznaczone na pokrycie bieżących zobowiązań spółki, w tym na należności dochodzone w postępowaniach egzekucyjnych. Zgodnie z oświadczeniem prezesa zarządu spółka nie posiada również żadnych nieruchomości ani środków trwałych, które mogłaby spieniężyć. Spółka nie tylko utraciła płynność finansową, ale została pozbawiona środków obrotowych, co w rezultacie doprowadziło do zwolnienia pracowników. Spółka nie mogła jednocześnie zabezpieczyć środków na wpis sądowy, gdyż nie przewidywała, że nie otrzyma zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.658.128 zł. Z uwagi na konieczność regulowania kolejnych zobowiązań, spółka mogła również poczynić koniecznych oszczędności na poczet wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Z uwagi na złą sytuację finansową spółka nie może zwrócić się do banku o przyznanie kredytu na czas trwania niniejszej sprawy. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 3.005.000 zł. Spółka posiada środki trwałe o wartości 8.857,86 zł. W ostatnim roku obrotowym osiągnęła stratę w wysokości 13.453,32 zł. Na trzech z czterech rachunków spółka nie posiada środków pieniężnych zaś na jednym saldo jest ujemne. Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające referendarz sądowy zobowiązał spółkę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a. W odpowiedzi spółka nadesłała bilans, rachunek zysków i strat, oświadczenie prezesa zarządu T. P., zgodnie z którym w lipcu i sierpniu 2017 r. spółka nie wykonywała żadnych płatności za pośrednictwem rachunków bankowych ponieważ nie posiada aktywnych rachunków bankowych. Prezes zarządu złożył również oświadczenie, zgodnie z którym zgromadzenie wspólników może zobowiązać wspólników do dokonania dopłat proporcjonalnie do posiadanych udziałów. Wyjaśnił, że skarżąca spółka nie ma możliwości złożenia bilansu Spółki A (jedyny wspólnik skarżącej spółki) ponieważ jest to odrębny podmiot i nie istnieją prawne możliwości pozyskania przedmiotowego bilansu. Prezes zarządu złożył oświadczenie, że jest wspólnikiem, a także pełni funkcję członka zarządu w innych spółkach prawa handlowego. Nie jest jednak wspólnikiem ani osobą zarządzającą w Spółce A. Referendarz sądowy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na zwolnieniu od wpisu od skargi. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W ocenie referendarza skarżąca spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, tj. na poniesienie wpisu od skargi. Nadesłany bilans i rachunek zysków i strat za rok 2016 w zasadzie jest zgodny z oświadczeniem o majątku i dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Kapitał zakładowy spółki wynosi 3.005.000 zł, wartość środków trwałych wynosiła 8.857,86 zł, za ostatni rok obrotowy spółka osiągnęła stratę w wysokości wykazanej we wniosku. Bilans potwierdził oświadczenie zawarte we wniosku, zgodnie z którym spółka nie posiada środków pieniężnych. W istocie jedynym składnikiem majątkowym spółki są należności z tytułu dostaw i usług w wysokości 140.609 zł oraz z tytułu podatków, dotacji, cel, ubezpieczenia społecznego oraz innych świadczeń, w wysokości 7.084.570 zł. Biorąc pod uwagę, że wnioskodawca wskazał we wniosku, że spółka nie przewidywała, że nie otrzyma zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.658.128 zł, to można wnosić, że są to należności z tego samego tytułu. Na koniec 2016 r. spółka nie posiadała żadnych zapasów, materiałów półproduktów (w przeciwieństwie do roku 2015, w którym posiadała towary o wartości przekraczającej 32 mln zł. Można przyjąć, że w roku 2016 doszło do wyprzedaży towarów ponieważ z rachunku zysków i strat wynika, że przychody ze sprzedaży towarów i materiałów wyniosły 68.099.26,39 zł. Z bilansu wynika również, że spółka posiada zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w wysokości przekraczającej 21 mln zł. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że spółka nie dysponuje obecnie środkami finansowymi umożliwiającymi uiszczenie wpisu od skargi. Podkreślić należy, że z cytowanego powyżej art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że ustalenie, że osoba prawna nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, nie oznacza że wniosek o przyznanie prawa pomocy należy obligatoryjnie uwzględnić. Z przywołanego przepisu wynika bowiem, że prawo pomocy może zostać przyznane, co oznacza, że ostateczna decyzja została pozostawiona uznaniu referendarza sądowego (lub sądu). W ocenie referendarza przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia fakt, że spółka może pozyskać środki finansowe w drodze dopłat. Skarżąca spółka nie ujawniła wprawdzie bilansu spółki będącej jej jedynym wspólnikiem, nie wiadomo zatem jak jest jej kondycja finansowa. Nie można jednak zakładać, że spółka ta nie posiada środków finansowych umożliwiających udzielenie pożyczki lub dopłaty, w wysokości odpowiadającej wpisowi od skargi. Referendarz sądowy przyjął, że skarżąca spółka nie wykazała, że udzielenie takiego wsparcia jest niemożliwe z przyczyn finansowych. Ponadto z oświadczenia prezesa zarządu skarżącej spółki, zawartego w piśmie z dnia 11 września 2017 r. wynika, że prezes zarządu skarżącej spółki jest wspólnikiem, a także pełni funkcję członka zarządu w innych spółkach prawa handlowego. Można zatem przyjąć, że działalność gospodarcza wykonywana przez skarżącą spółkę nie jest jedynym źródłem utrzymania dla jej prezesa. Po drugie, z uwagi na powiązania personalne skarżąca spółka ma możliwość pozyskania środków finansowych od innych spółek, w których T. P. pełni funkcję członka zarządu lub/i jest wspólnikiem. Nie jest zatem zmuszona do ubiegania się o udzielenie pożyczki w banku. Referendarzowi z urzędu jest wiadomo, że T. P. jest jedynym wspólnikiem i członkiem zarządu Spółki z o.o. A w R., której kapitał zakładowy wynosi 7.612.000 zł. W ocenie referendarza oceniając zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej nie można tracić z pola widzenia celu instytucji prawa pomocy oraz uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia o prawie pomocy dla osoby prawnej. Celem instytucji prawa pomocy jest realizacja zasady prawa do sądu w odniesieniu do osób fizycznych i prawnych, których sytuacja majątkowa obiektywnie nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Sprzeczne zarówno z tym celem jak również z treścią art. 199 P.p.s.a., określającego zasadę, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, byłoby udzielenie prawa pomocy takiej spółce z o.o., która wprawdzie nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, ale ma wśród wspólników takie podmioty, których sytuacja majątkowa (dochody) pozwala na zasilenie majątku i udzielenie skarżącej spółce dopłat lub pożyczek, co pozwoliłoby spółce ponieść koszty sądowe bez konieczności występowania o udzielenie pomocy ze strony Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. P.C.