I SA/Łd 809/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-09-24

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów postępowania i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi, a także na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ciężar dowodu co do sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację finansową, w tym znaczne zadłużenie i brak środków na bieżącą działalność i koszty sądowe. Referendarz sądowy uznał, że przedstawiona sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 września 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za lipiec 2010 roku p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej – A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za lipiec 2010 roku. W skardze tej Spółka zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K.. W złożonym, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca sprecyzowała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K.. Jednocześnie skarżąca wskazała, że przedmiot prowadzonej przez nią działalności gospodarczej stanowią: produkcja gotowych wyrobów tekstylnych, wykończenie wyrobów włókienniczych, produkcja odzieży skórzanej, odzieży roboczej, produkcja pozostałej odzieży wierzchniej, produkcja bielizny, wyrobów futrzarskich, sprzedaż hurtowa obuwia i odzieży oraz wyrobów tekstylnych. Podała przy tym, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 5.000 zł, nie posiada środków trwałych, w ostatnim roku obrotowym nie osiągnęła zysku. Saldo posiadanego przez nią rachunku na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 0 zł. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że posiada znaczne zadłużenie wynikające z kredytu długoterminowego i zobowiązań wobec kontrahentów w wysokości 305.053,18 zł. Do wniosku skarżąca załączyła rachunek zysków i strat, bilans, zeznania podatkowe za 2013 i 2014 rok, a także deklaracje VAT-7k z 2013 roku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 17 lipca 2015 roku wezwano Spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazanie źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, nadesłanie deklaracji podatkowych (VAT-7) z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku kwotę zadłużenia Spółki z tytułu kredytu długoterminowego i zobowiązań wobec kontrahentów, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Ponadto zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2015 roku wezwano skarżącą do złożenia jednoznacznego oświadczenia w kwestii pozostawania w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym, w tym zwłaszcza wyjaśnienia, w jakim aktualnie stosunku prawnym pozostaje z adwokatem Ł. K., któremu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. doręczył zaskarżoną decyzję - jako pełnomocnikowi A. Sp. z o.o. w P., zgodnie z pełnomocnictwem załączonym do akt administracyjnych, obejmującym także reprezentację w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - w terminie 5 dni, pod rygorem odmowy przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżąca w drodze pisma z dnia 27 lipca 2015 roku nadesłała wymagane dokumenty dotyczące jej sytuacji majątkowej, a ponadto w drodze pisma z dnia 3 września 2015 rok wyjaśniła przyczyny, z powodu których nie udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi Ł. K. do reprezentowania jej w niniejszej sprawie na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego artykułu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego artykułu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej i innej jednostce organizacyjnej, w tym także spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, określa natomiast przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że przedmiot działalności gospodarczej skarżącej stanowią: produkcja gotowych wyrobów tekstylnych, wykończenie wyrobów włókienniczych, produkcja odzieży skórzanej, odzieży roboczej, produkcja pozostałej odzieży wierzchniej, produkcja bielizny, wyrobów futrzarskich, sprzedaż hurtowa obuwia i odzieży oraz wyrobów tekstylnych. Wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi 5.000 zł. Skarżąca nie posiada środków trwałych. W okresie od 12 marca 2013 roku do 12 marca 2015 roku miała zawieszoną działalność gospodarczą. Aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż nie posiada środków na jej finansowanie. Uwagę zwraca przy tym kwota zobowiązań skarżącej wobec kontrahentów wynosząca 305.053,18 zł. Ponadto, jak dowodzi analiza nadesłanych przez skarżącą dodatkowych dokumentów (w tym zwłaszcza rachunków bankowych, deklaracji podatkowych oraz zawiadomienia o niedopuszczalnym saldzie debetowym), skarżąca nie dysponuje aktualnie żadnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, a także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie i przyznał jej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącej dowodzi, że nie ma ona żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie odnosząc się do zawartej we wniosku prośby skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. K. referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić stronie skarżącej, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata – Ł. K. należeć będzie zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł.. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło