I SA/Łd 809/15
PostanowienieWSA w Łodzi2018-06-12
Skład orzekający: Sędzia NSA: Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wszczętym przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., należy stosować przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy, w sprawie której postępowanie (wniesienie skargi kasacyjnej) wszczęto przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Sąd zmienił postanowienie referendarza, przyznając wyższe wynagrodzenie adwokatowi, uwzględniając odpowiednie stawki z rozporządzenia z 2015 r., a następnie obniżając je o 20% ze względu na nakład pracy i liczbę podobnych spraw.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, a następnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Po oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, referendarz przyznał adwokatowi z urzędu kwotę 1000 zł. Adwokat wniósł sprzeciw, domagając się wyższego wynagrodzenia na podstawie rozporządzenia z 2015 r., argumentując, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie referendarza sądowego z 27 kwietnia 2018 r. i przyznał oraz nakazał wypłatę z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi Ł. K. kwotę 2880 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA: Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 27 kwietnia 2018 roku o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.) z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za lipiec 2010 roku p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie referendarza sądowego z 27 kwietnia 2018 roku i przyznać oraz nakazać wypłatę z funduszu Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi Ł. K. kwotę 2880 (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronie skarżącej.
Postanowieniem z 24 września 2015 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej spółce prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (karta 69 akt sądowych).
Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. wyznaczyła do prowadzenia sprawy adwokata Ł. K. (karta 81).
W dniu 29 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę oraz przyznał i nakazał wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata Ł. K. kwotę 2.400 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku, a następnie w dniu 11 marca 2016 r. wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części przez skarżącego (uzupełnienie skargi kasacyjnej – karty 151-152).
W dniu 31 stycznia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Na rozprawie spółka była reprezentowana przez adwokat A. S. z substytucji adwokata Ł. K. (karta 154 i 156).
Postanowieniem z 27 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał adw. Ł. K. kwotę 1000 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia adw. Ł. K. podniósł zarzuty naruszenia § 8 pkt 5 i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu adw. Ł. K. wskazał, że zgodnie z treścią § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. dla określenia wysokości należnego pełnomocnikowi strony skarżącej wynagrodzenia będą miały zastosowanie postanowienia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., a zatem wysokość wynagrodzenia zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a winna wynosić 3600 zł, zaś zasadność zastosowania w sprawie przepisów rozporządzenia z 22 października 2015 r. nie budzi wątpliwości w orzecznictwie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu [tak: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 – komentarz do art. 260 p.p.s.a, dostępny w bazie danych Legalis].
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu od 2 listopada 2016 roku reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz.1714). Zgodnie jednak z treścią § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Z akt sprawy wynika, że skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu oraz oświadczeniem, iż nie zostały one opłacone w całości ani części przez stronę została wniesiona przez pełnomocnika strony skarżącej 11 marca 2016 r. (uzupełniona k. 151-152), a zatem osiem miesięcy przed wejściem w życie rozporządzenia z 3 października 2016 r.
Wobec powyższego, jak trafnie podniesiono w sprzeciwie z 15 maja 2018 r. do ustalenia kosztów wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), por. postanowienia WSA w Warszawie: z 27 kwietnia 2018r., II SAB/Wa 533/15, z 17 listopada 2017 r., III SA/WA 1639/16 oraz WSA w Krakowie z 27 kwietnia 2018r., I SA/Kr 552/14 oraz 20 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 2124/14, (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8.
Stosownie zaś do § 8 pkt 5 ww. rozporządzenia przy wartości przedmiotu sprawy od 10.000 do 50.000 koszty nieopłaconej pomocy prawnej wynoszą 4.800 zł.
W rozpoznawanej sprawie należność pieniężna będąca przedmiotem zaskarżenia wynosi 17.139 zł, zatem wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA wynosi w rozpoznawanej sprawie 3600 zł (4.800x75%).
Jednocześnie mając na uwadze treść art. 250 § 2 p.p.s.a., a także wynikające z § 4 ww. rozporządzenia zasady wymiaru wynagrodzenia przysługującego adwokatowi Sąd postanowił je obniżyć o 20%, biorąc pod uwagę zarówno nakład pracy oraz czas niezbędny do sporządzenia skargi kasacyjnej, jak też okoliczność, że pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia w czterech sprawach, w których ze względu na tożsamość spornego zagadnienia sporządził skargi kasacyjne o identycznej treści.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 260 oraz art. 250 § 1 i § 2 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło