I SA/Łd 811/03

Dnia 13 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant sekretarz sądowy Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz W. G. kwotę 2715 (dwa tysiące siedemset piętnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku. 3 I SA / Łd 811/03 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. decyzją [...] z dnia [...] uznał zgłoszenie celne nr [...] W. G. – A. w Ł. za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej towaru i określił wysokość długu celnego na kwotę 2069,30 zł. Następnie postanowieniem z dnia [...]., wydanym na podstawie art. 241 § 1 i 243 w zw. z art. 240 § 1pkt. 5 Ordynacji podatkowej – ustawy z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. 137, poz. 926 z 1997r. ze zm.) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie załatwionej decyzją ostateczną z dnia [...] [...], uznającą zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej. Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] w części dotyczącej wartości celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Określił kwotę wynikającą z długu celnego, powstałą w procedurze dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki AUDI A6 o numerze nadwozia [...], wyprodukowanego w 1998r. na 14.002,50 zł, zaś wartość celną tego pojazdu na 18.600 DEM (40.007 zł ) Decyzja wydana została na podstawie art. 245 § 1pkt. 4 w zw. z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 23 § 7, art. 25 § 1, art. 85§ 1, art.222 § 4, art. 230 § 1, art. 231§ 1 oraz art. 262 kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. nr 107, poz. 1217 z 1999r.) oraz § 1 ust. 3, § 2 ust. 3, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. nr 143, poz. 958 z 1997r. i Dz. U. nr 86, poz. 554 z 1998r.) W. G.odwołał się od tej decyzji. Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...]: 1) uchylił zaskarżona decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł: jest: art. 23 § 7, art. 25 § 1, art. 85 § 1, art. 222 § 4, art. 230 § 1, art. 231 § 1 oraz art. 262 kodeksu celnego, powinno być : art. 23 § 1, art. 85 § 1, art. 222 § 4, art. 230 § 1, art. 231 § 1 oraz art. 262 kodeksu celnego 2) w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy w uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził: W dniu [...]W. G. dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki AUDI A6, rok produkcji 1998, numer nadwozia [...], wg SAD nr [...], wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego załączył m. in. rachunek z dnia [...], wystawiony przez firmę B., określającej cenę sprzedaży w/w samochodu na kwotę 5.850 DEM. Zgłaszający zadeklarował wartość celną towaru na kwotę 5. 950 DEM, doliczając do wartości transakcyjnej koszty transportu w wysokości 100 DEM. Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. decyzją z dnia [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną towaru na podstawie art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 7 kodeksu celnego na kwotę 9.620,62 DEM. W wyniku czynności sprawdzających, przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Policji ujawniono, że firma B., której dane jako sprzedającego figurują na rachunku zakupu w/w samochodu, przedłożonego przez stronę do zgłoszenia celnego, nie istnieje. Ustalono, że ostatnim właścicielem przedmiotowego pojazdu na terenie Niemiec, była firma C., która w dniu [...] sprzedała to auto obywatelowi rosyjskiemu V. W. za kwotę 18.500 DEM. Na tą okoliczność został wystawiony nabywcy rachunek z dnia [...] Samochód z firmy C. odebrał W. G.. W aktach sprawy znajdują sie dwa niemieckie SAD – y wywozowe przedmiotowego pojazdu. Pierwszy z dnia [...] jako importera wskazuje V. W., a miejsce eksportu towaru Rosję. Drugi z dnia [...] jako importera wymienia W. G., a kraj wywozu Polskę. W związku z ujawnieniem nowych istotnych okoliczności Dyrektor Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie. Po jego zakończeniu decyzją z dnia [...]uchylił decyzję z dnia [...] i ponownie określił wartość celną samochodu na kwotę 18.500 DEM, w oparciu o ujawniony przez policję rachunek. Organ odwoławczy uznał, że Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. prawidłowo, w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt.5 ordynacji podatkowej wznowił postępowanie. Ujawniony już po wydaniu rachunek z dnia [...] jest ściśle związany z przedmiotem sprawy i nie był znany I instancji w dniu wydania decyzji o wymiarze cła. W/w rachunek wystawiony przez niemiecką firmę C. dla V. W., dokumentuje zawarcie transakcji i jednoznacznie określa jej przedmiot – samochód osobowy marki "Audi A6" 2,4 Triptronic o numerze nadwozia [...]. Potwierdza również fakt, iż wskazana w tym rachunku cena została uiszczona gotówką oraz że była to cena eksportowa. Powyższy dokument nie został wycofany z obrotu prawnego poprzez jego anulowanie, czy korektę, a dalsze sprawdzenia dokonane przez Komendę Wojewódzką Policji w Ł. potwierdzają, iż opisana w rachunku transakcja rzeczywiście została zawarta, a cena zakupu została zadeklarowana w niemieckim dokumencie wywozowym z dnia [...]., dotyczącym tego pojazdu. Pierwszy rachunek jest dowodem wystarczającym na potwierdzenie faktu zakupu przedmiotowego pojazdu na kwotę 18.500 DEM. Mając również na uwadze bezsporne fakty, iż w/w samochód odebrał od niemieckiej firmy W. G., a następnie zgłosił to samo auto do procedury tranzytu, przedstawiając fałszywe dokumenty, należy uważać, iż organ I instancji słusznie przyjął, iż cena wskazana w rachunku wystawionym przez firmę C. odzwierciedla rzeczywistą wartość importowanego towaru i stanowi jego wartość celną. Błędem tego organu było jednak powołanie jako podstawy prawnej dla określenia wartości celnej, przepisu art. 25 kodeksu celnego, który stanowi, że "Jeżeli wartość celna przywiezionych towarów nie może być ustalona na podstawie przepisu art. 23, za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną identycznych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny, w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna". Powyższy przepis umożliwia ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych, tzn. takich samych pod każdym względem (art. 22§ 1 pkt. 2), ale nie tych samych towarów. Dwa używane samochody nie mogą być identyczne. Nawet jeśli mają podobny przebieg, to różnią się stopniem zużycia. Fakt ujawnienia rachunku z dnia [...]wystawionego firmę C., w pełni uzasadnia przyjęcie uwidocznionej w tym dokumencie ceny samochodu marki "Audi A6" za jego wartość celną zgodnie z brzmieniem przepisu art. 23 § 1 kodeksu celnego. Konsekwencją takiej regulacji jest odrzucenie metod ustalania wartości celnej przewidzianych w art. 25-29 kodeksu celnego, jako mających zastosowanie w dalszej kolejności, gdy wartość ta nie może zostać ustalona na podstawie art. 23 kodeksu celnego. Organ administracji II instancji nie uwzględnił przedstawionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez Dyrektora Urzędu Celnego przepisów postępowania, poprzez niedopuszczenie dowodu w postaci przesłuchania świadka S. M. na okoliczność stwierdzenia jaka cena faktycznie została zapłacona za w/w pojazd. Żądanie dowodowe tej treści nie zostało złożone w toku postępowania przed organem I instancji. Pan G. zapoznał się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w dniu 28 lutego 2002r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. W tym też dniu powiadomił organ celny, że będzie wnosił odwołanie w niniejszej sprawie. Nie zawarł natomiast żadnego wniosku dowodowego. W. G. w dniu [...] zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 23 kodeksu celnego, a ponadto naruszenie artykułów 123, 187, 188 i 200 ordynacji podatkowej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, bądź o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zażądał ponadto zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że decyzja Izby Celnej narusza w sposób rażący obowiązujące przepisy prawa. Zmieniono nie tylko podstawę prawną decyzji, ale również uzasadnienie w przedmiotowej sprawie. Została zatem wydana nowa decyzja, odmienna w swej treści od decyzji wydanej przez organ I instancji. Organ celny naruszył ponadto przepisy art. 187 i 188 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka. Organ II instancji, jak wynika z uzasadnienia decyzji, odmówił jego przeprowadzenia z uwagi na fakt, iż skarżący nie zgłosił takiego dowodu przed organem I instancji oraz z uwagi na fakt, że rachunek z dnia [...] jest dowodem wystarczającym na potwierdzenie wysokości ceny faktycznie zapłaconej. Skarżący podjął działania mające na celu obronę swych interesów, zgłaszając wniosek dowodowy ze świadka, który potwierdziłby okoliczność dokonanej transakcji. Organ celny nie uwzględnił zgłoszonego dowodu, gdyż wyszedł z założenia, że okoliczności dotyczące transakcji zastały ustalone innym dowodem, tym samym naruszył art. 188 ordynacji podatkowej. Ponadto organ naruszył podstawową zasadę postępowania podatkowego, tj. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Nie zapoznał bowiem strony z zebranym w postępowaniu odwoławczym materiałem dowodowym. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć tylko część zawartych w niej zarzutów jest słuszna. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 169 ) – sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ przyjął jako wartość transakcyjną cenę określoną w fakturze z dnia 22 kwietnia 2000r., odpowiadającą kwocie 18.500 DEM. Fakturę tą wystawiła firma C. na W. W.. Jednakże z zapisów tej faktury nie wynikało, by przedmiot sprzedaży samochód Audi miał zostać przewieziony na polski obszar celny. Nabywca mieszkał w Rosji i tam samochód miał zostać dostarczony. Skoro przedmiotowy pojazd nie był sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, nie było zasadne przyjęcie na podstawie art. 23 § 1 kodeksu celnego wartości transakcyjnej wynikającej z powołanej faktury. Organ naruszył ponadto przepis postępowania – art. 187 ordynacji podatkowej. Materiał dowodowy nie został rozpatrzony w sposób wnikliwy. Organ nie dostrzegł rozbieżności zapisów zawartych w poszczególnych dokumentach dołączonych do akt, określających stan licznika pojazdu. W fakturze wystawionej przez MK AUTO GMbh w dniu 10 kwietnia 2000r. stan licznika określono – 28.700 k. (k. 34 akt administracyjnych) Ten sam stan na dzień 24 marca 2001r. wskazano w piśmie policji z [...] (k.64 akt administracyjnych). Tymczasem w dniu 2 czerwca 2000r. w protokole oględzin pojazdu funkcjonariusz celny wskazał stan licznika 148.000 km (k. 3 akt administracyjnych). Analogiczny stan wskazano w opinii rzeczoznawcy z dnia [...] (k. 5 akt administracyjnych). Powyższe, tak rozbieżne zapisy z okresu kilku miesięcy, wymagały wyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego. Jeżeli faktycznie pojazd wymieniony w fakturze z dnia [...]był tym samym, co przedstawiony do odprawy celnej przez skarżącego, to należało ustalić czy stan pojazdu w dniu 22.04.2000r. i w dacie przywozu do Polski był taki sam. Jeżeli był różny, to nie można w żadnym wypadku przyjąć, iż w obu datach wartość pojazdu była równa. Niezasadne są natomiast zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów art. 188, 123 i 200 ordynacji podatkowej. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący składał wniosek o dopuszczenia dowodu z zeznań świadka. Potwierdzając okoliczność zapoznania się w dniu 28.02.2002r. ze zgromadzonymi dokumentami oświadczył, że zamierza wnosić odwołanie (k. 42 akt administracyjnych - oświadczenie) Składając powyższe oświadczenie miał możliwość złożyć jednocześnie pisemny wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka. Nietrafny jest zarzut skargi, dotyczący niezapoznania skarżącego z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu odwoławczym. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej wyznaczył stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wszystkie czynności organu wykonane po dniu 26 czerwca 2002r. nie miały charakteru dowodowego. Zmierzały jedynie do sprawdzenia stanu postępowań prokuratury i organów skarbowych w sprawach, które dotyczyły okoliczności związanych z przywozem przez W. G. przedmiotowego samochodu. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów art. 123 i 200 ordynacji podatkowej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy. Mając na uwadze treść art. 152 w/w ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracyjny podejmie czynności zmierzające do ustalenia prawidłowej wartości celnej przedmiotowego samochodu. W przypadku, gdyby do ustalenia wymagane były wiadomości specjalne organ powoła biegłego z zakresu motoryzacji i wartości pojazdów, który oceni wartość celną.